Lublin. 31. Konfrontacje Teatralne od 3 października

„Świat zżera duszę” – to hasło 31. edycji festiwalu Konfrontacje Teatralne, który odbędzie się w październiku w Lublinie. Pokazanych zostanie 12 spektakli, które w różnych formach dotykają problemów współczesności – samotności, wolności, ekologii, rozumienia polskości.

Hasło festiwalu jest nawiązaniem do filmu Rainera Wernera Fassbindera pt. „Strach zżerać duszę” z 1974 r., opowiadającego o związku starszej Niemki i marokańskiego robotnika najemnego, których relacji nie akceptują sąsiedzi.

Film jest też inspiracją dla spektaklu teatralnego pt. „Strach zżera duszę” Jędrzeja Piaskowskiego i Huberta Sulimy, przygotowany przez artystów Teatru Śląskiego w Katowicach, który zostanie pokazany na Konfrontacjach jako pierwszy. Przedstawienie podejmuje problem traktowania obcości i inności we współczesnej Polsce.

- Mamy takie głębokie przekonanie, że jesteśmy w dosyć trudnym momencie(…), kiedy musimy się bronić, musimy bronić tych naszych dusz, naszych emocji. (…) Obok nas jest wojna w Ukrainie, nastroje się radykalizują, dochodzi do aktów przemocy wobec osób nie stąd. Niektórzy nazywają ten czas czasem przedpogromowym i ludzie teatru, artyści to są także ci, którzy za rzeczywistość muszą w jakiś sposób wziąć odpowiedzialność, wejrzeć w siebie, a także popatrzeć szeroko dookoła nas (…) i spróbować w jakiś sposób z tą rzeczywistością nawiązać dialog. O tym jest ten festiwal - tłumaczył na konferencji prasowej we wtorek w Lublinie kurator Konfrontacji Jacek Wakar.

Na festiwalu pokazanych zostanie 12 spektakli różnych teatrów z Polski, w niektórych przedstawianiach udział biorą artyści z Ukrainy.

Zaprezentowany zostanie m.in. spektakl „Płomienie” Teatru Polskiego w Warszawie. Przedstawienie inspirowane powieścią Stanisława Brzozowskiego pod tym samym tytułem z 1908 r., podejmuje problematykę wolności, buntu i odpowiedzialności za kształt wspólnoty, a także temat polskości przejawiającej się jako „zdziecinniała”, nacjonalistyczna, oparta o płytki katolicyzm. - „Płomienie” dla mojego pokolenia, dla mnie to była książka formacyjna. Mam nadzieję, że na spektaklu ulegniecie Państwo złudzeniu, że to jest napisane w obecnym czasie – powiedział reżyser przedstawiania Janusz Opryński, który jest też dyrektorem festiwalu Konfrontacje Teatralne.

Teatr Łaźnia Nowa z Krakowa pokaże „Proces Eligiusza Niewiadomskiego”, będący teatralną rekonstrukcją procesu zabójcy pierwszego prezydenta niepodległej Polski – Gabriela Narutowicza. Niewiadomski – malarz, krytyk sztuki, działacz związany ze skrajną prawicą - przekonany, że w imię „ratowania ojczyzny” ma prawo zabić, zastrzelił Narutowicza 16 grudnia 1922 r. w warszawskiej „Zachęcie”. Spektakl w reżyserii Bartosza Szydłowskiego z adaptacją Łukasza Drewniaka – jak podają organizatorzy - jest też współczesnym sądem nad mitem „wielkiej Polski” i fantazmatami, które wciąż ożywiają narodowe emocje.

Przedstawienie „Przesłuchanie”, będące teatralną adaptacją słynnego filmu Ryszarda Bugajskiego z 1982 r. zaprezentuje Śląskie Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu Górników z „Wujka” w Katowicach. Bohaterką spektaklu, w reżyserii i adaptacji Michała Piotrowskiego, jest artystka estradowa Antonina Dziwisz, która trafia do aresztu śledczego i podczas kolejnych przesłuchań próbuje dowiedzieć się, jaki jest powód jej zatrzymania. „Tak jak Bugajski sięgnął po historyczny płaszcz powojennych represji stalinowskich, by odnieść się do czasów sobie współczesnych, tak i dziś – w obliczu powracającego zagrożenia – twórcy spektaklu ponownie sięgają po tę wstrząsającą opowieść, oddając głos współczesnym ofiarom rosyjskiej przemocy – Ukrainkom” – podają organizatorzy festiwalu.

Katastrofie ekologicznej, do której doszło w 2022 r. na Odrze poświęcone jest przedstawienie „Smutna rzeka”, które pokaże Centrala Teatralna z Warszawy. W wyniku zatrucia Odry zginęła wtedy większość żyjących w niej ryb. „Smutna rzeka” jest połączeniem performansu w wykonaniu aktorki Barbary Wysockiej i muzyka Dominika Strycharskiego z teatralną formą śledztwa w sprawie zatrucia rzeki, które odsłania m.in. związki władzy z biznesem w Polsce, korupcję, brak poszanowania dla środowiska naturalnego jako dobra wspólnego.

„Kofman. Podwójne wiązanie” pokaże Nowy Teatr z Warszawy. To spektakl o wybitnej profesorce Sorbony Sarah Kofman, która pod koniec życia odważyła się opowiedzieć o swoim dzieciństwie, żydowskim pochodzeniu i przybranej matce Francuzce, u której ukrywała się podczas wojny. Natomiast Teatr Ludowy z Krakowa zaprezentuje „Samotnego Mężczyznę”, przestawianie na motywach powieści Christophera Isherwooda. Historia Georga – profesora literatury, geja - który przeżywa żałobę po śmierci ukochanego partnera, skłania do refleksji nad rozumieniem i znaczeniem samotności we współczesnym świecie.

Przedstawienia 31. Konfrontacji Teatralnych będą pokazywane od 3 do 17 października. Większość spektakli można będzie zobaczyć w Centrum Kultury w Lublinie, które jest głównym organizatorem festiwalu.