Michał Galiński i Bartosz Kozera to laureaci pierwszej edycji Nagrody im. Gabrieli Zapolskiej. Gala wręczenia nagród odbyła się 21 października 2026 r. w Domu Literatury w Warszawie.
fot. mat. organizatora
Laureaci, autorzy dramatów „Szkoda” i „Wezuwiusz”, zostali wyłonieni spośród dziewięciu nominowanych. Do konkursu zakwalifikowano 33 dramaty z Polski i jeden z Czech.
Laureaci
Michał Galiński nagrodzony za dramat „Szkoda”. Urodzony w 1990 r., pochodzi z Raciborza, mieszka w Krakowie. Jest laureatem I nagrody w XVIII Ogólnopolskim Konkursie Poezji Lirycznej im. Andrzeja Babaryko „Świat niedopowiedziany”.
Dramat Galińskiego ukazuje historię Heleny i Alojza, małżeństwa emerytów z Rydułtowów, których dom pęka z powodu szkód górniczych. Podczas wizyty rzeczoznawcy na jaw wychodzi skrywany od dawna konflikt. Helena przez cztery lata skrupulatnie mierzyła pęknięcia w specjalnym zeszycie, pragnąc odszkodowania i przeprowadzki do bezpiecznego mieszkania, podczas gdy Alojz potajemnie znosił do piwnicy wiadra z betonem, by własnoręcznie ratować fundamenty. Dla emerytowanego górnika praca pod ziemią nie była „szkodą”, lecz uczciwym rachunkiem życia, dlatego podpisanie wniosku staje się dla niego bolesnym złamaniem własnej tożsamości. Ten utwór to przejmujący dramat, w którym dom staje się metaforą ludzkiej egzystencji uwikłanej w historię i nieuchronny rozpad. Kluczem do pełnego zrozumienia tekstu jest pęknięcie na poziomie języka: zderzenie urzędowej polszczyzny z zanurzonym w lokalnej tożsamości śląskim Alojza. Dramat odsłania również tragedię samotności we dwoje oraz trudność konfrontacji z nieuchronną prawdą o przemijaniu, bowiem pewnych pęknięć, zarówno w ścianach domu, jak i w ludzkim życiu, nie da się już ukryć ani naprawić.
Bartosz Kozera nagrodzony za dramat „Wezuwiusz”. Scenarzysta i reżyser, twórca nagradzanych na polskich i międzynarodowych festiwalach filmów krótkometrażowych („Kamień”, „Dzień dobry”). Napisał scenariusz filmu „Czarna Owca” w reżyserii Aleksandra Pietrzaka oraz kilku seriali, m.in. „Gang Zielonej Rękawiczki II” i „Pod powierzchnią”. Pracował jako drugi reżyser m.in. przy nominowanej do Oscara „Sukience” Tadeusza Łysiaka.
Dramat ukazuje absurdalną rzeczywistość sieciowej restauracji fast food, która staje się mikrokosmosem polskiej transformacji (w tle przewijają się realia 2004 roku, wejście do Unii Europejskiej, postacie polityczne i popkultura). Kierownik Robert (Kiero), zastępczyni Kicha, pracownica Pati oraz nowo przyjęty Młody pracują w cieniu zbliżającej się katastrofy (wokół frytury dochodzi do niepokojących sygnałów i wybuchu, który symbolicznie i dosłownie niszczy ich twarze oraz dotychczasowy świat). W kolejnych aktach korporacyjny zarząd próbuje zatuszować wypadek PR-owo, organizując m.in. spotkania z poszkodowanymi, którzy wkrótce wracają na swoje stanowiska. Restauracja przechodzi metamorfozę w narodową manufakturę szyjącą gigantyczną „Flagę Ogólną” z połączonych symboli i hymnów narodowych. Finał dramatu przynosi rezygnację z iluzji buntu. Człowiek ostatecznie oswaja swój strach, akceptując, że wulkan (historia, kryzys, koniec świata) nigdy nie stygnie, a egzystencja to jedynie trwałe zakorzenienie w strefie ciągłego zagrożenia.
Nominowani
O nagrodę walczyło dziewięcioro autorów i autorek. W kolejności alfabetycznej byli to: Adam Ciszewski – „Nasza tajemnica”, Michał Galiński – „Szkoda”, Przemysław Karbowski – „Dziadostwo”, Bartosz Kozera – „Wezuwiusz”, Jagoda Madej – „Wielkie wymieranie”, Magdalena Suska – „Korponautka”, Magdalena Szuster – „Tu nie. Opowieści cmentarne”, Marcin Teodorczyk – „Szkoła rodzenia”, Mikołaj Woźniak – „Chwyty przytrzymujące”.
Ogólnopolski Konkurs Dramaturgiczny im. Gabrieli Zapolskiej ogłosiły redakcje „Kużni Literackiej”, Kwartalnika Literacko-Artystycznego „LiryDram” i „Zeszytów Poetyckich”. Organizatorzy chcieli wyłonić i promować najciekawsze współczesne teksty, które, podobnie jak twórczość autorki „Moralności pani Dulskiej”, odważnie przyglądają się współczesnemu społeczeństwu. Konkurs prowadzono w formule pełnej anonimowości, teksty podpisywano wyłącznie słownym godłem.
Dramaty oceniali: Irmina Kosmala – redaktorka naczelna „Kuźni Literackiej”, członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Marlena Zynger – redaktorka naczelna „LiryDramu”, członkini Związku Literatów Polskich, Dawid Jung – pomysłodawca nagrody i redaktor naczelny „Zeszytów Poetyckich”, członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Dagmara Kacperowska – dramaturżka, członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Unii Literackiej, Igor Frender – dramaturg, członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Unii Literackiej oraz Zbigniew Milewski – krytyk literacki, członek Związku Literatów Polskich.
Nagrodzone dramaty zostaną opublikowane w przyszłym roku w antologii w serii Biblioteka Współczesnego Dramatu przy „Zeszytach Poetyckich” oraz w specjalnym wydaniu kwartalnika „LiryDram”, będą również promowane i omawiane na łamach „Kuźni Literackiej”. Planowane są także spotkania autorskie z nagrodzonymi i nominowanymi oraz performatywne czytania utworów. Laureaci tegorocznej edycji wejdą na rok w skład przyszłorocznej Kapituły Nagrody. W przyszłorocznej edycji w Kapitule zasiądzie dodatkowo Krzysztof Kędziora, dyrektor Teatru im. Aleksandra Fredry w Gnieźnie.
Podczas gali w Domu Literatury w Warszawie wręczono również Nagrodę im. Romana Śliwonika za poezję, którą otrzymał Czesław Markiewicz.
