Olsztyn. Kontrowersje wokół plakatu do spektaklu „Wszyscy jesteśmy Belén”

Archidiecezja Warmińska uważa, że grafika towarzysząca spektaklowi „Wszyscy jesteśmy Belén” w olsztyńskim teatrze narusza cześć należną Matce Bożej. Dyrektor teatru Paweł Dobrowolski odpiera zarzuty, twierdząc, że grafika nawiązuje do miejsca narodzin Jezusa, a spektakl nie porusza kwestii religijnych.

Olsztyński Teatr im. Stefana Jaracza przygotowuje na piątek premierę spektaklu „Wszyscy jesteśmy Belén”. Sztuka jest adaptacją argentyńskiego reportażu Any Eleny Correi o młodej kobiecie skazanej na karę więzienia za samoistne poronienie.

Archidiecezja Warmińska wydała w środę oświadczenie w sprawie przedstawienia. Rzecznik kurii ks. Marcin Sawicki napisał w nim, że „w związku ze spektaklem pt. »Wszyscy jesteśmy Belén«, który ma zostać wystawiony na deskach Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie, wielu katolików naszej Archidiecezji zwróciło się do nas z wyrazami sprzeciwu i niepokoju”.

Jak podkreślił, „w ich opinii towarzysząca wydarzeniu grafika stanowi poważne naruszenie czci należnej Najświętszej Maryi Pannie Częstochowskiej i jest odebrane jako działanie obrazoburcze”. „Archidiecezja Warmińska zdecydowanie przyłącza się do tego sprzeciwu. Jednocześnie apeluje do organizatorów życia kulturalnego, aby w swoich działaniach uwzględniali wrażliwość religijną mieszkańców regionu” - głosi oświadczenie.

Rzecznik kurii dodał, że „z pełnym szacunkiem dla wolności artystycznej przypominamy, iż wolność ta nie zwalnia z odpowiedzialności za treści, które nie mogą uderzać w to, co dla wielu osób jest najświętsze”.

Kuria poprosiła wiernych o modlitwę „o pokój społeczny, wzajemne zrozumienie oraz poszanowanie wartości chrześcijańskich istotnych dla naszej wspólnoty”.

Dyrektor Teatru im. Stefana Jaracza Paweł Dobrowolski podkreślił, że intencją twórców spektaklu nie było w żadnym wypadku naruszanie uczuć religijnych.

– W mojej ocenie doszło do nieporozumienia – powiedział PAP dyrektor Dobrowolski.

– Plakat towarzyszący spektaklowi „Wszyscy jesteśmy Belén” odwołuje się do Betlejem. Słowo „Belén” w języku hiszpańskim oznacza właśnie Betlejem – biblijne miejsce narodzin Jezusa, Dom Chleba. To znaczenie jest kluczem do zrozumienia zarówno symboliki przedstawienia, jak i samego plakatu.

Jak wyjaśnił, Belén to także imię głównej bohaterki spektaklu. – Sztuka powstała na kanwie prawdziwych wydarzeń z Argentyny i opowiada historię młodej kobiety skazanej na więzienie po poronieniu. Imię Belén, pod którym stała się znana na całym świecie, nie jest jej prawdziwym imieniem – ma charakter symboliczny, a jej przeżycia stały się impulsem do międzynarodowej dyskusji o prawach kobiet – zaznaczył.

Dyrektor podkreślił, że nie jest to opowieść o kwestiach religijnych, lecz o ludzkim dramacie. – Historia Belén poruszyła szerokie środowiska społeczne, powstał też film, który reprezentuje Argentynę w oscarowym wyścigu. Nasze przedstawienie koncentruje się na osobistej historii i sile, jaką kobiety – w większości argentyńskie katoliczki – okazały bohaterce, doprowadzając do jej uwolnienia - wyjaśnił.

Dobrowolski wyraził również zrozumienie dla wrażliwości osób wierzących. – Chciałbym wszystkich serdecznie zaprosić na spektakl. Prawdziwy sens można zrozumieć dopiero wtedy, gdy pozna się całą opowieść. Zapewniam, że nie było i nie jest intencją twórców obrażanie czyichkolwiek uczuć religijnych - podkreślił.

Odniósł się także do graficznej warstwy plakatu. – Nawiązanie do wizerunku Maryi ma charakter symboliczny i zakorzenione jest w bogatej tradycji chrześcijańskiej ikonografii. Warto pamiętać, że w sztuce Maryja bywa przedstawiana również jako postać bliska wiernym różnych kultur — jako Słowianka, Afrykanka czy kobieta o rysach miejscowej społeczności. Służy to podkreśleniu jej bliskości, wspólnoty doświadczeń i matczynego współczucia wobec każdego człowieka. W tym właśnie duchu powstała nasza interpretacja – zaznaczył dyrektor Dobrowolski.