Hiszpania. Madruga – kulminacyjna noc procesji wielkanocnych w Sewilli

W nocy z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek ma miejsce tzw. Madruga, kiedy na ulice Sewilli, stolicy Andaluzji na południu Hiszpanii, wychodzą w spektakularnych procesjach najbardziej znane bractwa w kraju. W kulminacyjnym punkcie obchodów wielkanocnych bierze udział ponad pół miliona ludzi.

Procesje wielkanocne odbywają się w całej Hiszpanii, od Andaluzji na południu po Kraj Basków na północy. W Andaluzji najsłynniejsze pochody mają miejsce w Sewilli, Maladze, Grenadzie i Kadyksie. To właśnie w tej wspólnocie autonomicznej działają najstarsze i największe bractwa pokutne, w tym Bractwo Macareny, które opiekuje się XVII-wieczną figurą Matki Bożej, jedną z najbardziej czczonych w Hiszpanii.

Niektóre sewilskie portale internetowe nazywają Madrugę najważniejszą i najintensywniejszą nocą w całym roku. Hiszpański czasownik „madrugar” oznacza wstawać wcześnie rano, zrywać się o świcie. Przysłowie „A quien madruga, Dios le ayuda”, to polskie „Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje”.

Ale wierni, którzy uczestniczą w najbardziej znanych sewilskich procesjach, nie kładą się spać. Pochody rozpoczynają się o północy i trwają nawet kilkanaście godzin. Centralnym punktem każdej procesji jest tzw. paso, czyli platforma, na której niesione są święte figury, zwykle Jezusa lub Maryi. Ważące nieraz kilka ton pasos niesione są przez członków bractwa, zwanych costaleros.

W procesjach uczestniczą penitenci, czyli członkowie bractwa ubrani w pokutnicze tuniki i charakterystyczne kaptury, zakrywające twarze. Mają one pomóc im zachować anonimowość i skupić się na religijnym przeżyciu uroczystości. Wydarzenie przyciąga tysiące wiernych i turystów; szacuje się, że podczas Madrugi na ulicach miasta jest ponad pół miliona osób.

Polacy, którzy uczestniczyli w Madrudze, potwierdzili w rozmowach z PAP, że przeciśnięcie się przez sewilskie ulice w tym czasie jest niemal niemożliwe. Masowy charakter wydarzenia w praktyce uniemożliwia obserwację procesji z ulicy, dlatego w mieście kwitnie wynajem specjalnie przygotowanych krzeseł, trybun i balkonów; ceny tych ostatnich dochodzą nawet do kilku tysięcy euro.

W zeszłym roku obawiano się, aby przechodzące nad Półwyspem Iberyjskim deszcze nie zniszczyły cennych figur; ku rozpaczy wiernych wiele procesji zostało odwołanych. W tym roku eksperci cytowani przez portal publicznego nadawcy RTVE ostrzegali również przed potencjalną plagą termitów, które są w stanie zniszczyć wnętrze świętych figur, nie naruszając przy tym ich wyglądu zewnętrznego.

Ostatnie miesiące potwierdziły, że zagrożenie dla figur czyha też z najmniej oczekiwanej strony. Nieudana renowacja wspomnianej figury Macareny, która miała miejsce w połowie 2025 r., wywołała oburzenie wiernych. Najwięcej kontrowersji wzbudziły rzęsy, które po renowacji stały się znacznie dłuższe i doprowadziły do zmiany wizerunku Matki Bożej.

W grudniu figura powróciła na kilka dni do sewilskiej bazyliki, w nocy z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek – pierwszy raz po głośnej renowacji – wyruszy w tradycyjną procesję z udziałem ponad 5 tys. osób, przy nieco zmienionej niż dotychczas trasie. Początek pochodu planowany jest o północy, a jego zakończenie – na godz. 10 w Wielki Piątek. Prognozy pogody, w przeciwieństwie do ubiegłego roku, są uspokajające.

W ostatnich dekadach liczba katolików w Hiszpanii wyraźnie się zmniejszyła. Według danych Centrum Badań Socjologicznych (CIS) 55,5 proc. Hiszpanów deklaruje się obecnie jako katolicy, ale tylko 18,7 proc. to katolicy praktykujący. W ciągu ostatniego półwiecza liczba wiernych spadła o około 40 punktów procentowych.