„Trzy siostry” Antona Czechowa w reż. Igora Gorzkowskiego w Teatrze im. Aleksandra Sewruka w Elblągu. Pisze Marcin Wojciechowski.
fot. Bartek Warzecha/mat. teatru
W tradycyjnej literaturze, jak chociażby w prozie Jarosława Iwaszkiewicza, czas pożera mieszkańców dworków powoli i od wewnątrz. Podobny paraliż woli przypisywano postaciom z „Trzech sióstr” Antona Czechowa, jednak inscenizacja Igora Gorzkowskiego na otwarcie sezonu 2026/2027 w Teatrze im. Aleksandra Sewruka w Elblągu wywraca ten inteligencki marazm do góry nogami. Zamiast rozczulania się nad zubożałym ziemiaństwem dostajemy drapieżne studium inercji zderzonej z nadciągającym końcem świata.
Kluczem interpretacyjnym stało się przeniesienie akcji do Polski schyłku lat 30. XX wieku, z finałem osadzonym w sierpniu 1939 roku. Mityczne marzenie o powrocie do stolicy zyskuje tu makabryczny ciężar, a filozoficzne dysputy Wierszynina (charyzmatyczny Dariusz Siastacz) o wspaniałej przyszłości brzmią w przededniu września jak upiorna ironia. Twórcy diagnozują mechanizm wyparcia i adaptacji do globalnych kryzysów, pokazując łatwość, z jaką uciekamy w małostkowe konflikty w obliczu katastrofy. Ten przewrót umożliwił ostry, pozbawiony młodopolskich ozdobników przekład Agnieszki Lubomiry Piotrowskiej, pozwalający zespołowi zagrać Czechowa na styku tragedii i obyczajowej krotochwili.
Gorzkowski precyzyjnie dyryguje trzynastoosobowym zespołem. Tytułowe siostry, czyli dźwigająca ciężar rodziny Olga (Magdalena Fennig-Rusinowska), gorzkniejąca Irena (Patrycja Bukowczan) i szukająca ucieczki w romansie Masza (Marta Piętka), tworzą harmonijny organizm, a obraz inteligenckiego upadku dopełnia Marcin Tomasik jako pogrążający się w bylejakości Andrzej. Socjologicznym fenomenem okazuje się jednak postać Natalii w brawurowym wykonaniu Pauliny Lubowieckiej. Wyrachowana antagonistka została nasycona takim magnetyzmem, że budzi entuzjazm widowni. Dzisiejszy odbiorca wyżej ceni brutalną sprawczość i asertywność niż szlachetną bezradność sióstr.
fot. Bartek Warzecha/mat. teatru
Największym zaskoczeniem spektaklu stała się natomiast Marta Masłowska w całkowicie niemej roli starej służącej Hanki. Operując wyłącznie partyturą mikroruchów i wyrazistą ekspresją, aktorka potrafiła przesunąć akcenty całej sztuki w stronę groteski, skutecznie ratując ją przed popadnięciem w patos. W świecie bohaterów nerwowo zagadujących egzystencjalną pustkę jej fizyczna obecność wyostrzyła dysonans między bezradnymi mówiącymi a świadomie milczącymi.
Sensualną tkankę przedstawienia domykają scenografia i kostiumy Joanny Walisiak oraz ruch sceniczny Iwony Pasińskiej, które poprzez degradację przestrzeni i polskie mundury z dwudziestolecia międzywojennego uwiarygadniają reżyserski koncept. Pierwsza pełna kadencja dyrektora Pawła Kleszcza, wsparta nowoczesnym programem pedagogicznym „Jest o czym rozmawiać”, udowadnia, że klasyka na regionalnej scenie nie musi być zakładnikiem akademickiej nudy. Elbląskie „Trzy siostry” ogląda się z rosnącym dyskomfortem i fascynacją, obserwując iluzje rozbijane w drobny mak przez nagą rzeczywistość.
Link do rolki: https://www.instagram.com/krotkie_recenzje_kulturalne/reel/Detdh2FvE5y/
Korekta teksu: AI
