Portal Teatr dla Wszystkich wspólnie z Muzeum Plakatu w Wilanowie, oddziałem Muzeum Narodowego w Warszawie, rozpoczyna realizację nowego projektu edukacyjnego „Plakat Teatralny Tygodnia”. Cykl będzie opowiadał o historii polskiego teatru poprzez dzieła, które przez dziesięciolecia zapowiadały premiery, komentowały spektakle i same zapisały się w historii sztuki.
fot. mat. organizatora
Efektem współpracy jest specjalny moduł „Plakat Teatralny Tygodnia” uruchomiony na stronie Teatru dla Wszystkich. Będą w nim prezentowane wybrane obiekty ze zbiorów Muzeum Plakatu w Wilanowie wraz z autorskimi opracowaniami łączącymi analizę formy i zastosowanych środków artystycznych z opowieścią o spektaklu, jego twórcach oraz epoce, w której powstał.
Partnerem technologicznym projektu jest gdyńska firma LokoInvest, która odpowiada za zaprojektowanie i wdrożenie na stronie Teatru dla Wszystkich specjalnego modułu „Plakat Teatralny Tygodnia” jako cyfrowej przestrzeni prezentacji cyklu.
Projekt ma charakter edukacyjny i popularyzatorski. Każda jego odsłona będzie składała się z reprodukcji wybranego plakatu oraz tekstu przedstawiającego okoliczności powstania pracy, sylwetkę jej autora, historię spektaklu i kontekst epoki. Nie zabraknie również mniej znanych faktów i ciekawostek związanych zarówno z samym plakatem, jak i z przedstawieniem, któremu towarzyszył.
Za koncepcję merytoryczną cyklu oraz przygotowanie autorskich opracowań odpowiada Bożena Pysiewicz – historyczka sztuki, kustoszka, edukatorka i recenzentka Teatru dla Wszystkich. W latach 2022–2025 pełniła funkcję kuratorki Muzeum Plakatu w Wilanowie, a także współtworzyła otwartą w 2026 roku wystawę stałą „Plakat polski. Kolekcja”. Obecnie jest kustoszka tej instytucji. Jest również autorką projektów muzealnych oraz publikacji z zakresu historii plakatu, edukacji i muzealnictwa.
– Chcemy pokazać, że plakat teatralny jest czymś znacznie więcej niż materiałem promocyjnym. To samodzielne dzieło sztuki, w którym odbija się historia teatru, artystów i zmieniających się epok. Jest także autorskim komentarzem oraz subiektywną interpretacją spektaklu stworzoną przez grafika. Stanowi jego pierwszą wizualną recenzję, jeden z kluczy do odczytania przedstawienia, a zarazem materialny, drukowany ślad po spektaklu.
Początki artystycznego plakatu teatralnego datujemy na koniec XIX wieku i od tego czasu nieprzerwanie towarzyszy on spektaklom. Mam nadzieję, że również dziś teatry będą zamawiać plakaty, które będą współtworzyć historię polskiego teatru i grafiki oraz wzbogacać muzealne kolekcje – mówi Bożena Pysiewicz.
Zaczynamy od Stanisława Wyspiańskiego
Pierwszą odsłonę cyklu poświęcono wyjątkowemu dziełu Stanisława Wyspiańskiego – plakatowi przygotowanemu na wieczór artystyczny zorganizowany 20 lutego 1899 roku w Teatrze Miejskim w Krakowie. Praca związana z odczytem Stanisława Przybyszewskiego oraz wystawieniem dramatu Maurice’a Maeterlincka „Wnętrze” uznawana jest za jeden z pierwszych polskich artystycznych plakatów teatralnych. Jest zarazem najstarszym plakatem teatralnym znajdującym się w kolekcji Muzeum.
W opracowaniu przygotowanym przez Bożenę Pysiewicz czytelnicy poznają historię powstania dzieła, jego związki z modernistyczną estetyką przełomu XIX i XX wieku oraz rolę, jaką odegrało ono w rozwoju polskiego plakatu teatralnego. Autorka pokazuje również, w jaki sposób Wyspiański przełożył atmosferę dramatu Maeterlincka na język obrazu, tworząc pracę, która do dziś pozostaje jednym z najważniejszych dzieł w historii polskiej grafiki teatralnej.
W kolejnych tygodniach będą prezentowane plakaty powstałe na przestrzeni ponad 120 lat – od najstarszych prac z końca XIX wieku po współczesne projekty przygotowywane z myślą o najnowszych premierach.
„Plakat Teatralny Tygodnia” ma stać się internetowym archiwum opowieści o polskim teatrze: jego artystach, spektaklach, przemianach i najważniejszych zjawiskach. Projekt łączy historię ze współczesnością, teatr ze sztukami wizualnymi, a wiedzę zgromadzoną w muzealnych zbiorach udostępnia szerokiej publiczności.
O partnerach
Teatr dla Wszystkich istnieje od 2004 r. Publikuje recenzje, wywiady, reportaże oraz materiały publicystyczne dotyczące współczesnego i historycznego teatru.
Muzeum Plakatu w Wilanowie, oddział Muzeum Narodowego w Warszawie, zostało ponownie otwarte 14 marca 2026 roku w zupełnie nowej odsłonie. Wystawa stała „Plakat polski. Kolekcja” jest wielowątkową opowieścią o Polsce, jej historii, kulturze i przemianach społecznych, a także o świecie filmu, teatru, muzyki, mody i reklamy. Muzeum posiada jedną z najważniejszych kolekcji plakatu na świecie, obejmującą również bogaty zbiór prac teatralnych dokumentujących historię polskiej sceny.
LokoInvest jest gdyńską firmą specjalizującą się w rozwiązaniach cyfrowych, analityce internetowej i działaniach marketingowych. W projekcie „Plakat Teatralny Tygodnia” pełni rolę partnera technologicznego odpowiedzialnego za zaprojektowanie i wdrożenie specjalnego modułu na stronie Teatru dla Wszystkich.
