Warszawa. Oryginalna mozaika z foyer teatru przy ul. Kasprzaka 22 odzyska swój blask

Efektowna mozaika stworzona z odpadów poprzemysłowych, która znajduje się we foyer teatru przy ul. Kasprzaka 22 zostanie odrestaurowana. Stołeczny konserwator w ramach nadzoru nad remontem budynku zlecili wykonanie prac konserwatorskich i zabezpieczających dzieło.

Artysta Kazimierz Gąsiorowski tworzył swe kompozycje z nietypowych materiałów. Poza tradycyjnie stosowanym szkłem, kamieniem, czy ceramiką wykorzystywał też z powodzeniem odpady poprzemysłowe.

Właśnie z takich materiałów wykonana jest mozaika w budynku przy ulicy Kasprzaka 22, który jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków. Przez długie lata działał w nim Teatr Na Woli, założony przez Tadeusza Łomnickiego. Wcześniej mieściło się tam kino "Mazowsze" otwarte w 1969 roku.

Jak przekazało biuro konserwatora, już wówczas główną ścianę holu kasowego ozdobił relief wykonany przez Gąsiorowskiego z metalowych odrzutów produkcyjnych. Materiał pochodził najprawdopodobniej ze zlokalizowanych na Woli, Zakładów Radiowych im. M. Kasprzaka, Warszawskich Zakładów Maszyn Budowlanych im. L. Waryńskiego, Wytwórni Lamp Elektrycznych im. Róży Luksemburg oraz Fabryki Wyrobów Precyzyjnych im. gen. Karola Świerczewskiego.

"Mozaika zbudowana jest z podłużnych pasków blachy oraz pozostałości z wykrojników o różnych kształtach: kółek, łusek, trójkątów, trapezów. Uzupełniają je różne masy z odpadów galwanizacji, galwanoplastyki czy metalizacji natryskowej. Poszczególne elementy zostały ze sobą zespawane i zamontowane na ścianie na zaprawę cementową" - wyjaśniło biuro konserwatora.

Następnie mozaika została pomalowana farbą w kolorze złotym, a następnie politurą z szelaku (żywicy pochodzenia zwierzęcego). "Zapewne chodziło mu o uzyskanie efektu starego mosiądzu lub szlachetnego odcienia spatynowanej miedzi. Miało to znaczenie we wnętrzu prowadzącym na widownię, w którym tak istotną rolę odgrywało światło" - zaznaczyło biuro konserwatora.

Nie wiadomo, kiedy cała ściana została przemalowana ciemnoszarą farbą akrylową. W oryginalnej kolorystyce zachowały się jedynie fragmenty ukryte za drzwiami bocznych pomieszczeń. W wielu miejscach elementy odspoiły się, widać tam ubytki i ogniska korozji.

W 2019 roku miasto kupiło budynek przy ul. Kasprzaka 22 z przeznaczeniem na nową siedzibę Teatru Żydowskiego. Budynek zostanie przebudowany i zmodernizowany. "W ramach nadzoru nad tą inwestycją zleciliśmy wykonanie programu prac konserwatorskich i zabezpieczających dzieło. Konserwatorka metalu wskazała metody oczyszczenia i renowacji wszystkich jego elementów. Liczymy, że relief ponownie zalśni swoim blaskiem i stanie się atrakcyjnym elementem wystroju holu teatru" - podkreśliło biuro stołecznego konserwatora.

Kazimierz Gąsiorowski (1928–2000), absolwent warszawskiej ASP, był malarzem i projektantem wystroju plastycznego wielu obiektów. Zdobył uznanie jako autor monumentalnych kompozycji reliefowych zdobiących wnętrza i elewacje budynków. Jego dzieła odnajdziemy zarówno w Warszawie, np.: w kawiarni przy Domu Meblowym Emilia, Bibliotece Narodowej, Centrum Zdrowia Dziecka, a także w kilku miastach, np.: w Oświęcimiu na dworcu, czy w Tarnowie w hotelu "Tarnovia".