Sienkiewiczowska powieść „W pustyni i w puszczy” stała się kanwą dramatu Piotra Domalewskiego, w którym bohaterowie mierzą się z chorobą swojej matki. Spektakl „Zamknij oczy Nel” w Narodowym Starym Teatrze w Krakowie jest teatralnym debiutem reżysera takich filmów, jak „Cicha Noc” i „Ministranci”.
fot. mat. teatru
Domalewski na scenie nakreślił epilog XX-wiecznej powieści, w centrum umieszczając Nel. To z tą postacią utożsamia się główna bohaterka spektaklu - starsza, schorowana matka trójki dzieci, była nauczycielka języka polskiego i miłośniczka lektur (w tej roli Dorota Pomykała). Kiedy trójka dorosłego rodzeństwa przywozi ze szpitala swoją matkę, okazuje się, że nawiązanie z nią kontaktu jest możliwe tylko za sprawą wejścia w świat opisany przez Sienkiewicza.
Podczas próby medialnej przed premierą reżyser spektaklu wyznał, że pomysł na spektakl, w którym bohaterka na skutek amnezji przenosi się myślami w świat „W pustyni i w puszczy”, był inspirowany jego rodzinną historią.
- Miałem podobny przypadek w rodzinie – osoba w ciężkim stanie po wypadku, w zaawansowanym wieku, odnosiła się do tego, że „chce już do domu, chce do taty”. „W pustyni i w puszczy” ma dokładnie tę samą wykładnię. Bohaterowie chcą (wrócić) do domu, do taty. To zrymowało mi się w pewnym sensie z odchodzeniem. Zwłaszcza, że bohaterami książki są dzieci, które nieustannie dywagują na temat śmierci, więc ten temat jest tam mocno obecny – powiedział dziennikarzom Piotr Domalewski.
Autor sztuki zestawia dziecięcą potrzebę opieki z losem osób starszych i chorych. Zwraca też uwagę na opiekunów, pokazując jak bardzo odwrócenie ról może wytrącić bohaterów z codziennej rutyny.
- Scenariusz (jest) niezwykle piękny, niezwykle czuły, niezwykle wrażliwy, niby prosty w konstrukcji, a dotyka tak bardzo wnętrza. Głębi, która jest w każdym człowieku, a tutaj ma szansę wyjść na powierzchnię i pokazać, jak z nami tak naprawdę jest w chwilach trudnych – zauważyła podczas próby medialnej Dorota Pomykała.
Aktorka zwróciła uwagę, że jest coś „niesamowitego” w historii głównej bohaterki, która po udarze budzi się jako 8-letnia Nel. Dodała, że jej zdaniem ten trudny moment był tworzonej na scenie rodzinie potrzebny.
- Pewne nieszczęścia, dramatyczne historie, które się nagle zdarzają, potrafią nami tak potrząsnąć, że nasze życie, psychika, stosunek do rodziny zmienia się. Ta choroba była tej rodzinie, którą gram, potrzebna, tak myślę – zaznaczyła.
Pomykała, pracując nad postaciami starszymi od siebie, wraca do wspomnień o swoich rodzicach. Przyznała, że o ile kreowaną przez siebie postać w filmie „Kobieta na dachu” poświęciła swojej mamie, tak w tej historii widzi swojego ojca i jemu „oddaje” tę rolę.
Kolejnym wątkiem, wokół którego jest snuta opowieść spektaklu, to refleksja nad polskim kolonializmem, obecnym w historii, literaturze i wyobraźni. Domalewski zastanawia się w sztuce, dlaczego Polacy lubią postać Stasia i czy widzą w nim lekarstwo na narodowe kompleksy. Wśród pytań reżysera jest także to, jak dziś mogłaby wyglądać wyprawa Stasia i Nel.
W spektaklu grają: Katarzyna Krzanowska, Dorota Pomykała, Paulina Puślednik, Dorota Segda, Bolesław Brzozowski, Zbigniew Kosowski, Radosław Krzyżowski, Michał Majnicz, Grzegorz Mielczarek, Filip Perkowski, Błażej Peszek, Przemysław Przestrzelski, Jacek Romanowski.
Premiera spektaklu pt. „Zamknij oczy Nel. W pustyni i w puszczy – epilog” odbędzie się w piątek na Dużej Scenie Narodowego Starego Teatru w Krakowie. Sztuka jest przeznaczona dla osób powyżej 16 roku życia.