Hanna Wróblewska: Wychodzę z ministerstwa, ale pozostaję w kulturze, bo nigdy jej nie opuściłam!

„Wychodzę z ministerstwa, ale pozostaję w kulturze, bo nigdy jej nie opuściłam!” – napisała w czwartek na platformie X Hanna Wróblewska. Na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego podsumowano ministerialną kadencję Hanny Wróblewskiej, która kończy się 24 lipca.

Hanna Wróblewska na urząd Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego powołana została 13 maja 2024 r.

W czwartek na platformie X Hanna Wróblewska podziękowała „współtwórczyniom, współtwórcom, ambasadorkom, ambasadorom zmian, krytycznym obserwatorkom, krytycznym obserwatorom (…) oraz uczestniczkom, uczestnikom i partnerom w dialogu”. „To był bardzo intensywny czas. Cieszę się, że mogłam być częścią zmian, które zachodzą w polskiej kulturze” – napisała.

Na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w czwartek opublikowano krótkie podsumowanie ponad 14-miesięcznej kadencji Hanny Wróblewskiej.

„To była kadencja dialogu i pracy u podstaw. Hanna Wróblewska otworzyła resort kultury dla wszystkich środowisk twórczych i w dialogu z nimi wdrażała zmiany, na które polska kultura i sztuka czekały od lat. W centrum tych zmian znalazły się niezbędne regulacje zasad organizacji życia kulturalnego oraz kluczowe inicjatywy ustawodawcze” – napisano na stronie resortu kultury.

„Rozumiejąc potrzeby środowisk artystycznych, Hanna Wróblewska od początku postawiła na dialog i wsparcie poszczególnych segmentów kultury. Za jej kadencji powołano Zespół ds. pola literackiego, którego zadaniem jest systemowe rozpoznanie potrzeb pisarek, pisarzy, wydawców i tłumaczy. Również dzięki zaangażowaniu Zespołu uzyskano zgodę na podniesienie wynagrodzenia wynikającego z zakupów bibliotecznych z 5 do 10 proc. wartości zakupów. Po dziewięciu latach przerwy przywrócono Forum Prawa Autorskiego – platformę dialogu twórców, wydawców, wykonawców i producentów. Reaktywowano również Zespół do Zwalczania Naruszeń Prawa Autorskiego i Praw Pokrewnych, który monitoruje przypadki naruszeń praw autorskich i opracowuje modele rozwiązań, które zapewnią twórcom realną ochronę w środowisku cyfrowym i analogowym” – przypomniano.

Jak zaznaczono, zakończone w maju 2025 r. ekshumacje we wsi Puźniki oraz druga zgoda na prace w Zboiskach to wydarzenia o „dużym znaczeniu społecznym, politycznym i dyplomatycznym”. „To przełamanie wieloletniego impasu w upamiętnieniach ofiar, które zostały zatrzymane dekadę temu w wyniku błędnych decyzji politycznych. Godny pochówek ofiar jest priorytetem ministerstwa. Proces ten realizujemy w ścisłej współpracy z partnerami międzynarodowymi, lokalnymi społecznościami, instytucjami i organizacjami odpowiedzialnymi za politykę pamięci. Doprowadziliśmy do historycznego momentu wypracowania standardu współpracy między Polską a Ukrainą” – wyjaśniono na stronie MKiDN.

Po 8 latach przerwy, w listopadzie 2024 r., odbył się też współKongres Kultury – największa platforma dialogu środowiskowego. Po raz pierwszy w historii większa część programu przygotowana była przez stronę społeczną – propozycje paneli i debat zgłaszane były przez przedstawicieli środowiska oraz wybierane w drodze otwartego głosowania.

Podkreślono, że od początku kadencji jednym z priorytetów Hanny Wróblewskiej było unormowanie zasad rządzących życiem kulturalnym w Polsce. Jednym z postulatów od lat zgłaszanych przez środowiska artystyczne była potrzeba transparentnych konkursów na stanowiska dyrektorów instytucji kultury. Od maja 2024 do końca czerwca 2025 r. przeprowadzono 35 konkursów na stanowiska dyrektorów, a do końca roku zaplanowanych jest kolejnych 11.

Za jej kadencji wprowadzona została unijna dyrektywa, zapewniająca twórcom i twórczyniom prawo do wynagrodzenia z tytułu tantiem z internetu. „Dyrektywa, blokowana przez poprzedni rząd przez lata, weszła w życie 19 lutego 2025 r.” – przypomniano na stronie MKiDN.

Jak zaznaczono, kadencja Hanny Wróblewskiej w MKiDN to prace nad kluczowymi dla środowisk kultury projektami ustaw. Jedną z nich była ustawa o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny – nowa, postulowana od lat ustawa, dzięki której najmniej zarabiający artyści staną się w końcu widoczni dla systemu ubezpieczeń społecznych. Zakończył się etap konsultacji publicznych projektu ustawy.

Kolejną była nowelizacja ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej – tak zwana „ustawa matka”, regulująca kluczowe obszary działalności instytucji kultury i samego Ministerstwa. Zakończył się etap zbierania uwag do obowiązującej ustawy, publiczne konsultacje projektu nowelizacji zaplanowano na jesień 2025 r.

Istotna jest też nowelizacja ustawy medialnej – w czerwcu 2024 roku ministerstwo opublikowało koncepcję wdrożenia Europejskiego Aktu o Wolności Mediów, w której zaproponowano główne założenia nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji, w tym modyfikację systemu ich finansowania. Nowelizacja ustawy trafiła do Zespołu do spraw Programowania Prac Rządu 7 lipca 2025 r.

Czwartą jest nowelizacja rozporządzenia w sprawie opłat reprograficznych – aktualizacja listy „czystych nośników” trafiła do konsultacji publicznych 23 lipca 2025 r. Lista nie była aktualizowana od 2008 r., do dziś uwzględnia takie nośniki, jak VHS, mp3, faks czy nagrywarki DVD. Dzięki aktualizacji listy do artystów trafi dodatkowych 150-200 mln zł rocznie.

Kadencja Hanny Wróblewskiej to 6-miesięczny okres polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. „Polska w tym czasie pokazała się jako ważny partner kulturalny na arenie międzynarodowej – nie tylko dla krajów Unii Europejskiej, ale także państw kandydujących, które zostały włączone do programu prezydencji. Dzięki programowi kulturalnemu za granicą polska sztuka, muzyka, teatr i literatura stały się wizytówką kraju i budowały kapitał zaufania na przyszłość. Poprzez liczne działania w Polsce, od większych festiwali po lokalne inicjatywy w ramach programu SYNERGIE, prezydencja była okazją do szerzenia idei europejskich wśród polskich społeczności, pokazywania siły współpracy oraz budowania wspólnoty opartej na kulturze. To właśnie ta równoległa praca dyplomatyczna, artystyczna i społeczna stała się powodem, dla którego program zyskał uznanie w całej Europie jako przykład spójnej, skutecznej oraz partnerskiej polityki kulturalnej” – zaznaczono.

Jak przypomniano, na rok 2025 zaplanowano ponad tysiąc wydarzeń kulturalnych z udziałem Polski za granicą. Dla porównania w roku 2024 było ich 404, a rok wcześniej, w 2023 – 373.

„Zwrócenie uwagi na to, że kultura dzieje się w regionach i lokalnie. Jej priorytetem było upowszechnianie i udostępnianie kultury, szczególnie w mniejszych ośrodkach kultury. Liczne wizyty Hanny Wróblewskiej w instytucjach kultury w całej Polsce nie tylko zapewniły widoczność instytucjom oraz artystom i artystkom lokalnym, ale także pozwoliły przekierować uwagę inwestycyjną z największych ośrodków do tych mniejszych – lokalnych i regionalnych” – napisano na stronie MKiDN.

„Wychodzę z Ministerstwa, ale pozostaję w kulturze. Bo nigdy jej nie opuściłam!” – podkreśliła w czwartek we wpisie na platformie X Hanna Wróblewska.