Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej organizowany od 1966 roku przez Teatr Lalek Banialuka im. Jerzego Zitzmana w Bielsku-Białej należy do najstarszych i najbardziej prestiżowych wydarzeń teatralnych w Europie, stanowiąc trwały fundament rozwoju teatru lalek i formy w wymiarze międzynarodowym.
Jego 31. edycja, zaplanowana na 15–20 maja 2026 roku, wpisuje się w jubileusz 60-lecia Festiwalu i jako zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, realizowana będzie pod hasłem: „60 lat wyobraźni. Teatr, który łączy światy. 31. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej”. Wydarzenie ma charakter kompleksowego projektu artystycznego i edukacyjnego, prezentującego najwybitniejsze zjawiska współczesnego teatru lalek, teatru formy, animacji i teatru plenerowego. Festiwal łączy tradycję z nowoczesnością, tworząc przestrzeń twórczej konfrontacji artystów z różnych krajów oraz dialogu z dojrzałą publicznością, w szczególności dorosłymi widzami i seniorami 60+, dla których teatr staje się przestrzenią refleksji, przeżycia estetycznego i wspólnotowego doświadczenia kultury.
W najbliższej, 31. edycji Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Lalkarskiej w Bielsku-Białej zaplanowano udział zespołów z wielu krajów Europy, Ameryki Północnej i Bliskiego Wschodu, co podkreśla jego wyraźnie międzynarodowy charakter i rangę jednego
z najważniejszych wydarzeń lalkarskich na świecie. W Festiwalu wezmą udział artyści i teatry z: Francji, Norwegii, Stanów Zjednoczonych, Japonii, Belgii, Holandii, Niemiec, Szkocji (Wielkiej Brytanii), Szwajcarii, Izraela, Słowenii oraz Litwy, a także z Polski. Program widowisk dopełnia międzynarodowy nurt studencki, a także prelekcje, warsztaty i wystawa rozproszona.
Tak szeroka reprezentacja geograficzna przekłada się na wyjątkową różnorodność estetyk, języków scenicznych i tradycji teatralnych – od teatru wizualnego i formy, przez teatr przedmiotu i animacji, po współczesne eksperymenty łączące multimedia, ruch i muzykę. Obecność artystów z różnych kontynentów czyni Festiwal przestrzenią rzeczywistego dialogu międzykulturowego, umożliwiając konfrontację odmiennych sposobów myślenia o teatrze oraz wymianę doświadczeń pomiędzy twórcami i publicznością.
Istotnym elementem tegorocznej edycji jest jej formuła konkursowa, która podkreśla prestiż i międzynarodowe znaczenie Festiwalu. Prezentowane spektakle oceniane będą przez Jury Główne, złożone z uznanych twórców, reżyserów, scenografów, aktorów i krytyków teatralnych, a także przez Jury Młodych Krytyków, reprezentujące nowe pokolenie badaczy i komentatorów teatru. Taki dwugłos – ekspercki i młody – wzbogaca refleksję nad współczesnym teatrem lalek oraz wzmacnia dialog międzypokoleniowy.
Zwieńczeniem konkursu będzie przyznanie Grand Prix, będącego najważniejszym wyróżnieniem Festiwalu. Nagroda ma formę wyjątkowej statuetki autorstwa wybitnego rzeźbiarza Bronisława Krzysztofa, pochodzącego z Bielska-Białej. Stanowi ona nie tylko symbol artystycznego mistrzostwa, lecz także wyraz uznania dla odwagi twórczej, innowacyjności i najwyższej jakości prezentowanych realizacji.
Warto podkreślić, że znacząca część prezentowanych spektakli będzie miała charakter polskich prapremier, co dodatkowo wzmacnia unikatowość programu i jego atrakcyjność dla odbiorców. Dzięki temu Festiwal pełni rolę „okna na świat” dla polskiej publiczności i środowiska teatralnego, umożliwiając bezpośredni kontakt z najnowszymi zjawiskami światowego teatru lalek i formy.
POLSKA STOLICA KULTURY
31. edycja Festiwalu stanowi jedno z kluczowych wydarzeń obchodów roku Pierwszej Polskiej Stolicy Kultury dla Bielska-Białej, wzmacniając rangę miasta jako istotnego ośrodka życia artystycznego w Polsce i Europie. Dzięki obecności zespołów z kilkunastu krajów oraz prezentacji licznych polskich prapremier, Festiwal staje się platformą międzynarodowej wymiany idei, estetyk i praktyk teatralnych. Wydarzenie aktywizuje lokalną społeczność, integruje środowiska twórcze i przyciąga odbiorców z całego regionu oraz turystów kulturalnych, budując trwały kapitał społeczny i wizerunkowy. Jego otwarta formuła – obejmująca zarówno spektakle sceniczne, jak i działania edukacyjne, spotkania z twórcami oraz wydarzenia plenerowe – czyni z niego ważny element programu obchodów, podkreślający znaczenie kultury jako narzędzia dialogu, wspólnoty i rozwoju społecznego.
PLAN WYDARZENIA
15.05
LITWA – Kaunas State Puppet Theatre
Lew i ptak
Teatr Polski, Mała Scena
9.00 i 11.00
wiek: 3+
język: spektakl bez słów
bilety: normalny: 40 zł | ulgowy 35 zł | grupowy 31 zł
czas trwania: 45 min
warsztaty pedagogiczno-teatralne do spektaklu Lew i ptak
Dom Kultury im. Wiktorii Kubisz
12.00
Wiek: 3+
Wstęp: 5 zł/os, prowadząca: Monika Jabłonowska
czas trwania: 45 min
*
FRANCJA/NORWEGIA – Plexus Polaire
Dracula - Sen Lucy
Teatr Banialuka, Duża Scena
16.30 (po ceremonii otwarcia)
Wiek: młodzież i dorośli
język: spektakl bez słów
bilety: normalny: 50 zł | ulgowy 45 zł | grupowy 35 zł
czas trwania: 70 min
*
SZKOCJA– Tortoise in a Nutshell
Ragnarok
Teatr Banialuka, Scena na Piętrze
19.00
Wiek: 13+
Język: angielski
bilety: normalny: 40 zł | ulgowy 35 zł | grupowy 31 zł
czas trwania: 70 min
*
16.05
POLSKA – Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie, Filia we Wrocławiu
POV: MASZ 12 LAT I PRZE***NE
Spektakl studencki
Teatr Polski, Mała Scena
11.00
Wiek: 13+
Język: polski
Wstęp: 5 zł
czas trwania: 50 min
warsztaty podróżnicze ze Small Things Travel Agency – Filip Jaśkiewicz
zbiórka: Teatr Lalek Banialuka
11.00
Wiek: młodzież i dorośli
Wstęp: 10 zł/os
czas trwania: 4h
warsztaty kreatywne Zamotani z sztuce
Willa Sixta
11.00
Wiek: dorośli i seniorzy
Wstęp: 10 zł/os prowadzący: rzemieślnicy Banialuki
czas trwania: 3h
*
POLSKA – Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, Filia w Białymstoku
Muppet Fatalista i jego Muppet
Spektakl studencki
Teatr Polski, Mała Scena
15.00
Wiek: młodzież i dorośli
Język: polski
Wstęp: 5 zł/os
czas trwania: 45 min
*
NIEMCY – Jan Jedenak – Theatre of figural form
Untiefe – odchłań bez dna
Teatr Banialuka, Scena na Piętrze
17.00
Wiek: młodzież i dorośli
Język: spektakl bez słów
bilety: normalny: 50 zł | ulgowy 45 zł | grupowy 35 zł
czas trwania: 50 min
*
HOLANDIA – Duda Paiva Company
Blind
Teatr Banialuka, Duża Scena
19.00
Wiek: młodzież i dorośli
Język: angielski
bilety: normalny: 50 zł | ulgowy 45 zł | grupowy 35 zł
czas trwania: 60 min
*
17.05
SZWAJCARIA – Annina Mosimann&Fernando Munziaga
Mycelium – odżywcza wspólnota
Teatr Banialuka, Scena na Piętrze
19.30
Wiek: młodzież i dorośli
Język: spektakl bez słów
bilety: normalny: 50 zł | ulgowy 45 zł | grupowy 35 zł
czas trwania: 45 min
*
IZRAEL – Yael Rasooly – Via Hazira Performance Art. Arena
Edith & Me
Teatr Banialuka, Duża Scena
20.30
Wiek: młodzież i dorośli
Język: angielski
bilety: normalny: 60 zł | ulgowy 50 zł | grupowy 40 zł
czas trwania: 60 min
*
18.05
USA/Japonia – Nekaa Lab/ Sachiyo Takahashi
Pewnej zimowej nocy i Latarnia w kształcie piwonii
Teatr Polski, Mała Scena
9.00 i 11.00
Wiek:8+
Język: japoński, angielski
bilety: normalny: 40 zł | ulgowy 35 zł | grupowy 31 zł
czas trwania: 55 min
warsztaty kreatywne Sfera bohatera
Willa Sixta
9.00
Wiek: 6+
Wstęp: 10 zł/os, prowadzący: rzemieślnicy Banialuki
czas trwania: 3h
warsztaty pedagogiczno-teatralne do spektaklu Pewnej zimowej nocy i Latarnia w kształcie piwonii.
Dom Kultury im. Wiktorii Kubisz
10.00
Wiek: 8+
Wstęp: 5 zł/os, prowadząca: Monika Jabłonowska
czas trwania: 45 min
*
Uniwersytet Lalek
Scenografia teatru lalek – Sebastian Łukaszuk
Książnica Beskidzka
13.00
Wiek: młodzież i dorośli
Wstęp: wstęp wolny
czas trwania: 60 min
*
Uniwersytet Lalek
Reżyseria teatru lalek – Tomasz Maśląkowski
Książnica Beskidzka
14.30
Wiek: młodzież i dorośli
Wstęp: wstęp wolny
czas trwania: 60 min
*
POLSKA – Teatr Lalek Banialuka
Teatr Banialuka, Duża Scena
Sajlen Disko
18.00
Wiek: młodzież i dorośli
Język: polski
bilety: normalny: 40 zł | ulgowy 35 zł | grupowy 31 zł
czas trwania: 70 min
*
19.05
POLSKA LALE.Teatr
BAAACH!
Teatr Polski, Mała Scena
9.00 i 11.00
Wiek: 3+
Język: spektakl bez słów
bilety: normalny: 40 zł | ulgowy 35 zł | grupowy 31 zł
czas trwania: 40 min
warsztaty kreatywne Zwierzę sceniczne
Willa Sixta
9.00
Wiek: 6+
Wstęp: 10 zł/os, prowadzący: rzemieślnicy Banialuki
czas trwania: 3h
warsztaty pedagogiczno-teatralne do spektaklu BAACH!
Dom Kultury im. Wiktorii Kubisz
10.00
Wiek: 3+
Wstęp: 5 zł/os, prowadząca: Monika Jabłonowska
czas trwania: 45 min
*
BELGIA – Compagnie Gare Centrale
Krótkie baśnie
Teatr Banialuka, Scena na Piętrze
9.00 i 11.30
Wiek: 8+
Język: francuski, hiszpański
bilety: normalny: 40 zł | ulgowy 35 zł | grupowy 31 zł
czas trwania: 50 min
warsztaty pedagogiczno-teatralne do spektaklu Krótkie baśnie
Dom Kultury im. Wiktorii Kubisz
12.30
Wiek: 8+
Wstęp: 5 zł/os, prowadząca: Monika Jabłonowska
czas trwania: 45 min
*
UKRAINA – I.K. Karpenko-Karyi Kyiv National University of Theatre, Cinema and Television
Niewiarygodne epizody z życia chwalebnego Pana Perepiczki
Spektakl studencki
Teatr Polski, Mała Scena
16.00, 18.30
Wiek: młodzież i dorośli
Język: ukraiński
Wstęp: 5 zł/os
czas trwania: 40 min
*
BELGIA – Compagnie Tchaika
LOCO
Teatr Polski, Duża Scena
17.00
Wiek: młodzież i dorośli
bilety: normalny: 60 zł | ulgowy 50 zł | grupowy 40 zł
czas trwania: 60 min
*
20.05
SŁOWENIA - Kuskus Institute Art. Production
Blup?
Teatr Banialuka, Scena na Piętrze
9.00 i 11.00
Wiek: 5+
Język: polski
bilety: normalny: 40 zł | ulgowy 35 zł | grupowy 31 zł
czas trwania: 45 min
warsztaty kreatywne Nastrój na tworzenie
Willa Sixta
9.00
Wiek: 6+
Wstęp: 10 zł/os, prowadzący: rzemieślnicy Banialuki
czas trwania: 3h
warsztaty pedagogiczno-teatralne do spektaklu Blup?
Dom Kultury im. Wiktorii Kubisz
10.00
Wiek: 5+
Wstęp: 5 zł, prowadząca: Monika Jabłonowska
czas trwania: 45 min
*
SŁOWACJA - DAMU (Divadelní fakulta Akademie múzických umění v Praze)
Granice / Boundaries
Spektakl studencki
Teatr Polski, Mała Scena
12.00
Język: słowacki
Wiek: młodzież i dorośli
Wstęp: 5 zł/os
czas trwania: 45 min
*
Uniwersytet Lalek
Muzyka teatru lalek – Tomasz Lewandowski
Książnica Beskidzka
13.00
Wiek: młodzież i dorośli
Wstęp: wstęp wolny
czas trwania: 60 min
*
POLSKA – Teatr Lalek Banialuka
Teatr Banialuka, Duża Scena
Zagubiony Chłopiec
17.30 (po ceremonii zakończenia)
Wiek: 12+
Język: polski
bilety: normalny: 40 zł | ulgowy 35 zł | grupowy 31 zł
czas trwania: 70 min