8 stycznia o godz. 18:00 w Sali Teatru Laboratorium odbędzie się spotkanie z Thomasem Richardsem, „esencjalnym współpracownikiem” Jerzego Grotowskiego, który opowie o najnowszym kierunku swoich badań nad sztukami performatywnymi, które realizuje po zamknięciu Workcenter of Jerzy Grotowski and Thomas Richards.
fot. Tobiasz Papuczys / mat.organizatora
W styczniu 2022 roku Thomas Richards, uczeń Jerzego Grotowskiego, zamknął drzwi Workcenter of Jerzy Grotowski and Thomas Richards, którym kierował od 23 lat. Przez cały okres swojego istnienia Workcenter, założony w 1986 przez Grotowskiego we włoskiej Pontederze, okrzyknięto wybitnym i unikatowym ośrodkiem badawczym w dziedzinie sztuk performatywnych, miejscem ciągłych eksperymentów i innowacji. W lutym 2022 roku kilku byłych współpracowników Workcenter powołało nowe stowarzyszenie kulturalne „Theatre No Theatre”, które wspiera nowe badania nad sztukami performatywnymi prowadzone przez Thomasa Richardsa. Kierunek tych badań Thomas Richards przedstawi podczas spotkania 8 stycznia 2023. Jak mówi: „Skończyłem 60 lat. Ci, którzy przekroczyli ten próg, być może dość dobrze wiedzą, że w pewnym momencie obecność śmierci może stać się namacalnie żywa. Nadszedł czas, abym rozpoczął nową przygodę. Czy dokonam całkowitego zerwania z moją starszą twórczością? Nie. Będę nadal poszukiwał głębszego zrozumienia poprzez praktykę, w jaki sposób teatr dzięki rozwijaniu żywej relacji z pewnego rodzaju «nieteatru» może zapuszczać się na nieznane i życiodajne terytoria”.
Rozmowę z uczniem Grotowskiego poprowadzi Dariusz Kosiński. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny.
14 stycznia minie 24 rocznica śmierci Jerzego Grotowskiego.
Thomas Richards (licencjat Uniwersytetu Yale, magister Uniwersytetu Bolońskiego, doktor Université de Paris VIII) był dyrektorem artystycznym Workcenter of Jerzy Grotowski and Thomas Richards w latach 1999–2022. W 1985 roku rozpoczął terminowanie u Jerzego Grotowskiego, a ich wspólna praca rozwijała się aż do śmierci Grotowskiego w 1999 roku. Richards przyjechał z Grotowskim do Włoch w 1986 roku z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine, gdzie brał udział w Focused Research Program in Objective Drama. We Włoszech Richards początkowo pracował jako asystent Grotowskiego, wkrótce potem został liderem jednego z zespołów roboczych, a z czasem „esencjalnym współpracownikiem” Grotowskiego. Następnie został dyrektorem programu badawczego poświęconego sztukom performatywnym. Stał się siłą napędową badań rozwijanych w Workcenter w obszarze określanym terminem „Sztuka jako wehikuł”. W 1996 roku Grotowski zdecydował się rozszerzyć nazwę Workcenter o nazwisko Richardsa – precyzując w ten sposób kierunek pracy praktycznej, która skupiała się w rękach Richardsa. O współpracy z Richardsem pisał: „Moja praca z Thomasem Richardsem ma charakter «przekazu». Przekazuję mu to, do czego doszedłem w swym życiu: wewnętrzny aspekt w pracy”.
W Workcenter Richards był głównym twórcą i „działającym” opusu „Downstairs Action” (sfilmowanego przez Mercedes Gregory w 1989 roku), twórcą i głównym „działającym” „Akcji” oraz twórcą i „działającym” „Listu”, którego początkowy etap nosił nazwę „The Twin: An Action in Creation”. Współreżyser opusów „Zostało jedno tchnienie”, „Zostało jedno tchnienie – dies irae” oraz „Dies irae, Dies irae – mój niedorzeczny show theatrum interioris”. Kierownik artystyczny projektu „Tracing Roads Across” (2003–2006) oraz programu „Horyzonty” (Wrocław 2007–2009), którego kulminację stanowił Zero Budget Festival (2009). W 2008 roku Richards powołał nowy zespół w Workcenter – Focused Research Team in Art as Vehicle, z którym zrealizował m.in. „The Living Room”(2010) oraz „The Underground: A Response to Dostoevsky” (2016). Od 2016 prowadził Studio in Residence, w ramach którego wyreżyserował „Sin Fronteras” (2017) i „Gravedad” (2018). Z obydwoma zespołami stworzył nowy spektakl „Songs of Tradition” (2019). W Workcenter wyreżyserał też monodram „Han!”. Richards jest autorem książek: „Pracując z Grotowskim nad działaniami fizycznymi” (wyd. polskie Kraków 2003),„Punkt graniczny przedstawienia” (wyd. polskie Wrocław 2004) oraz „Heart of Practice: Within the Workcenter of Jerzy Grotowski and Thomas Richards”.