Warszawa. Uczczono Światowy Dzień Lalkarstwa

W poniedziałek Światowy Dzień Lalkarstwa świętowano w Instytucie Teatralnym w Warszawie. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odznaczyła Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Krystiana Kobyłkę, dyrektora Opolskiego Teatru Lalki i Aktora im. Alojzego Smolki.

"To państwo bardzo często są pierwszym zachęcającym najmłodsze pokolenia do sztuki. To państwo są dostępem do kultury wysokiej; tworzą ten dostęp i organizują spotkanie nie tylko z teatrem i sztukami performatywnymi, ale też (...) ze sztukami wizualnymi" - zwróciła się w poniedziałek do uczestników polskich obchodów Światowego Dnia Lalkarstwa szefowa resortu kultury Hanna Wróblewska. "To państwo są tymi, którzy wprowadzają najmłodszych, a potem już zostają z młodymi i trochę starszymi" - dodała.

Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odznaczyła Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" dyrektora naczelnego i artystycznego Opolskiego Teatru Lalki i Aktora im. Alojzego Smolki Krystiana Kobyłkę.

Brązowe Medale "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" z rąk Hanny Wróblewskiej odebrali członkowie Sekcji Teatrów Lalkowych ZASP - Katarzyna Kulik (przewodnicząca) i Maria Wilma-Hinz (sekretarz), a także: dyrektor Teatru Arlekin w Łodzi Wojciech Brawer, dyrektor naczelny i artystyczny Teatru Miniatura w Gdańsku Michał Derlatka, dyrektor Teatru Lalek Guliwer w Warszawie Robert Drobniuch, dyrektor Teatru Animacji w Poznaniu Piotr Klimek dyrektor Wrocławskiego Teatru Lalek Jakub Krofta, dyrektorka Teatru Ateneum w Katowicach Małgorzata Langier oraz dyrektor naczelny i artystyczny Teatru Lalki i Aktora w Wałbrzychu Zbigniew Prażmowski.

Podczas uroczystości odczytano fragment jednego z trzech międzynarodowych orędzi na Światowy Dzień Lalkarstwa, które napisał artysta urządzeń elektronicznych i nowych mediów, Francuz Zaven Paré.

Swoje życzenia do zgromadzonych lalkarzy skierował także prezes Zarządu Głównego Związku Artystów Scen Polskich (ZASP) Jacek Milczanowski. "Drodzy koledzy, aktorzy plus przedmiot (...) W dniu waszego święta życzę, aby aktorzy plus, aktorzy teatru lalkowego zawsze byli traktowani ze szczególną atencją" - powiedział prezes ZASP. 

W tym roku Nagrodę HENRYK, najwyższe wyróżnienie przyznawane przez Sekcję Teatrów Lalkowych ZASP, odebrała scenografka Joanna Braun. Jak przypomniano, "Nagroda HENRYK jest najważniejszą indywidualną nagrodą Sekcji Teatrów Lalkowych Związku Artystów Scen Polskich przyznawaną za wybitne osiągnięcia artystyczne lub całokształt pracy artystycznej w dziedzinie teatru lalek".

"W tym roku Nagroda Henryk została przyznana Joannie Braun – absolwentce Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, uznanej scenografce, od lat związanej ze scenami lalkowymi, choć zapraszanej do współpracy także przez teatry dramatyczne; artystce, której oryginalną twórczość mogli i nadal mogą podziwiać widzowie w całym niemal kraju" - przeczytał we fragmencie laudacji członek Zarządu Sekcji Teatrów Lalkowych ZASP Zbigniew Niecikowski.

Przypomniano, że patronem nagrody jest Henryk Ryl (1911-1983) - reżyser teatru lalek, dramaturg, teoretyk teatru, publicysta, nauczyciel, społecznik, wieloletni redaktor pisma "Teatr Lalek". Dzięki niemu w 1950 r. powstała Sekcja Teatrów Lalek SPATiF (obecnie ZASP), której przez wiele kadencji był przewodniczącym.

Przewodnicząca Zarządu Sekcji Teatrów Lalkowych ZASP Katarzyna Kulik wręczyła Plakietki ZASP przyznawane "za wybitne osiągnięcia w teatrze lalek". Otrzymali je: Marta Guśniowska, Artur Dwulit, Robert Drobniuch, Ewa Sokół-Malesza, Michał Tramer, Krzysztof Tarasiuk, Krzysztof Bitdorf, Jakub Krofta, prof. Halina Waszkiel, Ewa Polak-Walesiak i Piotr Tomaszuk.

Odczytano także list gratulacyjny skierowany przez ZASP do aktora Teatru Baj w Warszawie Piotra Michalskiego z okazji jubileuszu 30-lecia pracy artystycznej.

Prezydentka Polskiego Ośrodka Lalkarskiego POLUNIMA, dyrektor Teatru Baj w Warszawie Ewa Piotrowska wraz z jej wiceprezydentem POLUNIMY, dyrektorem Białostockiego Teatru Lalek Jackiem Malinowskim wręczyła Nagrody WILKA. Odebrali je: była dyrektor Teatru Banialuka w Bielsku-Białej i wieloletnia redaktor naczelna "Teatru Lalek Lucyna Kozień oraz reżyser, aktor, dyrektor Unii Teatrów Niemożliwych Marek Chodaczyński ("za 50 lat działalności artystycznej na scenie teatru lalkowego").

Patronem Nagrody WILK, przyznawanej od 2022 roku, jest Jan Wilkowski – reżyser teatru lalek, dramaturg, pedagog, były dziekan Wydziału Lalkarskiego w Białymstoku Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. Nagroda przyznawana jest osobom, instytucjom lub organizacjom pozarządowym, które zasłużyły się działaniem na rzecz środowiska lalkarskiego.

Nagroda dla najbardziej obiecującej aktorki-lalkarki oraz obiecującego aktora-lalkarza młodego pokolenia za sezon 2023/24 przypadła Aleksowi Jońskiemu. "Nagroda została przyznana za konsekwentną i rzetelną animację lakową w spektaklu Teatr niewidzialnych dzieci w Teatrze Lalek Pleciuga w Szczecinie. Laureat wyróżnił się zdolnością nadawania postaci ekspresji i unikalnego charakteru, a także głębokim zrozumieniem materii lalkowej oraz umiejętnością współpracy zespołowej co czyni go jednym z najbardziej obiecujących lalkarzy młodego pokolenia" - napisano w uzasadnieniu o laureacie. 

Komisja Lalkarskich Atestów Jakości LAJK POLUNIMA 2024 postanowiła przyznać je dwóm przedstawieniom. Są to "Inny" w reżyserii Tomasza Maśląkowskiego ze Śląskiego Teatru Lalki i Aktora Ateneum w Katowicach oraz "Męczeństwo i śmierć Marata" w reżyserii Konrada Dworakowskiego z Teatru Groteska w Krakowie.

Uroczystości w Instytucie Teatralnym uświetniły pokazy trzech etiud teatralnych w wykonaniu studentów wydziałów lalkarskich szkół w Białymstoku i we Wrocławiu. Obowiązkowym punktem programu w części artystycznej było wykonanie przez aktorów Teatru Baj w Warszawie Hymnu Lalkarza autorstwa Jana Wilkowskiego. Wyświetlono też krótki film dokumentalny, w którym przypomniano sylwetki niedawno zmarłych wybitnych lalkarzy: Lesława Pieckę, Wiesława Hejno oraz Jana Plewako.

Światowy Dzień Lalkarstwa jest obchodzony od 2003 r., zwyczajowo 21 marca. Za polską część obchodów odpowiadają Zarząd Sekcji Teatrów Lalkowych ZASP-Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru, Filmu, Radia i Telewizji oraz Polski Ośrodek Lalkarski POLUNIMA. Partnerem wydarzenia był Instytut Teatralny im. Z. Raszewskiego w Warszawie.