Logo
Aktualności

Warszawa. Październikowy numer Informatora „ZAiKS. Teatr. Nowości”

12.11.2025, 12:50 Wersja do druku

ZAiKS prezentuje październikowe nowości w swojej bibliotece. Tym razem szczególną uwagę zwrócić należy na nowe sztuki polskich autorek i autorów różnych pokoleń: Anki Herbut, Mariusza Gołosza, Pawła Mossakowskiego i Macieja Wojtyszki. Wśród nich teksty dla dzieci, młodzieży, dramaty społeczno-obyczajowe i polityczne. 

fot. mat. ZAiKS

Na stronie zaiksteatr.pl można zapisywać się na nasz newsletter. Co miesiąc otrzymają Państwo informator „ZAiKS. Teatr. Nowości” z opisami nowych utworów w naszej bibliotece. Przesyłamy również kwartalny biuletyn „ZAiKS.Teatr”, w którym można znaleźć wywiady z twórcami, informacje o festiwalach i premierach autorów związanych z ZAiKS-em.

Anka Herbut

ORACLE

Sztuka bada upolitycznienie technologii.

Punktem wyjścia do tekstu była koncepcja „oracle” (oratorium, wyroczni) Alana Turinga, której fizyczna realizacja wciąż pozostaje nieosiągalna. Zakładała ona, że żaden system nie jest w stanie odpowiedzieć na wszystkie pytania - żeby to się mogło stać, musi pojawić się impuls z zewnątrz - oracle - dzięki któremu każda odpowiedź zostanie udzielona. W świetle tej koncepcji w tekście spotykają się Alan Turning i grupa kryptologów i kryptolożek z Bletchley Park: Hedy Lamarr, Helen Duncan czy Blake Lemoine - postaci historyczne, których doświadczenia łączy miejsce Bletchley Park - miejsce, w którym złamano Enigmę, co przyspieszyło koniec II WŚ. Mimo wybitnych osiągnięć, Turing był prześladowany z powodu swojej orientacji seksualnej. Choć ukrywał tożsamość, ówczesny system poddał go chemicznej kastracji. Był naukowcem zdolnym rozwiązywać największe zagadki świata, a jednocześnie prowadził życie owiane tajemnicą. 

[5 ról kobiecych, 7 ról męskich]

Anka Herbut

LAGUNA: BODY HORROR

Laguna to odcięte od morza i wypchnięte na jego peryferia płytkie ciało wodne o zmiennym kształcie i niepewnej tożsamości. Jest jego częścią, a jednocześnie osobnym bytem, który zakłóca przewidywalność i harmonię krajobrazu. Bywa, że budzi lęk.

Po co wymyślać horrory, skoro wszędzie pełno strachu? Jak można bać się czegoś, o czym wiemy, że nie istnieje? Z czego tak naprawdę czerpiemy przyjemność, kiedy oglądamy, jak fikcyjne światy rozpadają się na naszych oczach i jaki ma to związek z naszym własnym poczuciem zagrożenia? Laguna wyrasta z fascynacji body horrorem jako gatunkiem, w którym przeglądają się nasze zbiorowe lęki związane z cielesnością. Korzysta z naszej słabości do obrazów, które jednocześnie przyciągają nas i odpychają, wywołując szybsze bicie serca. 

[2 role kobiece, 4 role męskie]

Mariusz Gołosz

PEŁNE PRZEBIEGI

Opowieść o ambicji, która zaczyna zjadać wszystko dookoła. Inspirowany Frankensteinem Mary Shelley dramat rozgrywa się w kuchni, z której zaczynają znikać kolejni pracownicy… 

To historia o pracownikach aspirującej kuchni molekularnej na przedmieściach Wrocławia. Młody i zdolny szef, Wiktor próbuje wraz z ekipą wdrażać coraz to nowsze pomysły, by zamiast jedzenia dać gościom restauracji górnolotnie brzmiące „doświadczenie”. Łączenie ze sobą, pozornie tylko niepasujących, elementów staje się jego obsesją, nic nie może funkcjonować zwyczajnie, wszystko staje się przedziwną hybrydą. Opowiadana w konwencji horroru historia o ambicjach, rozlewających się z fine dinningowych konceptów na relacje staje się refleksją na temat konkurencji w teatralnym świecie.

[4 role kobiece, 4 role męskie]

Mariusz Gołosz

TURNIEJ KLASOWY (DO PRZERWY 4:0)

Opowieść o wykluczeniu ekonomicznym z piłką nożną w tle. 

To opowieść o Kubie, ale też Jakubie i Bubie, bo Kuba tak długo dzielił się wszystkim, że w końcu sam podzielił się na trzy osoby. Każda z nich marzy, by zostać najlepszym piłkarzem na całym osiedlu albo nawet w mieście (a może i województwie?). Pojawia się ku temu idealna okazja – pani od wuefu organizuje tytułowy turniej klasowy. Jak jednak zostać drugim Messim czy Maradoną, jeśli wszyscy wokół biegają w spodenkach z trzema paskami, a ty nie masz ani jednego? To próba zmierzenia się z tematem wykluczenia ekonomicznego. Czy można beztrosko biegać po boisku, gdy w twojej głowie ofensywę przeprowadza „Wstyd” – niesamowicie mocny zawodnik? A może w tym sporcie jest coś ważniejszego niż wygrana?

[3 role kobiece, 1 rola męska, 4 role dziecięce]

Mariusz Gołosz

JAŚNIEJ: O GWIEŹDZIE, KTÓRA NIE CHCIAŁA BYĆ PIERWSZA

Jak to jest zawsze być pierwszą? Kiedy jesteś pierwsza, nie możesz się pomylić, bo inni powielą twoje błędy. Musisz być idealna, najlepsza, najbardziej staranna. Jednak, czy zaszczytne pierwsze miejsce musi być czymś, na co każdy czeka? A może Pierwsza Gwiazda nigdy nie chciała być pierwsza? Przygotowywana od najmłodszych lat do pełnienia roli Najjaśniej Świecącej czuje objawy wypalenia. Im mniej czasu zostaje do Świąt, tym mniej światła potrafi z siebie wydobyć. Problem w tym, że nie może nikomu o tym powiedzieć, bowiem presja ze strony rodziny staje się coraz silniejsza. A może warto przyjrzeć się innym zjawiskom i spojrzeć na niebo, na którym nikt nie świeci najmocniej, a każdy po prostu jest widoczny świecąc swoim zwykłym, średnim światłem.

Sztuka skierowana do widza w wieku 6-8 lat. 

[liczba i płeć wykonawców do decyzji realizatorów]

Paweł Mossakowski

PODRÓŻNICY

Podróżnicy to historia dwójki ludzi, których łączy miłość, a rozdziela wszystko to, co dzieje się wokół nich. Wygnani na tułaczkę po świecie i po własnych życiach, szukają siebie w krótkich spotkaniach, licząc, że tym razem odważą się wypowiedzieć to, co niewypowiedziane. Im więcej lat mija, tym trudniej odnaleźć w sobie zakochanych nastolatków, których historia rozdzieliła w 1968.

Czy uda im się odnaleźć siebie na nowo? Czy znajdą własne miejsce na świecie, gdzie będą mogli po prostu być i żyć razem. Czy odnajdą własny czas?

Kuba i Pola są nastolatkami zakochanymi w sobie. Po Marcu 1968 rodzice Poli decydują się na emigrację do Szwecji, natomiast Kuba zostaje w kraju. W latach 70. spotykają się w Malmö, gdzie Kuba, podziemny wydawca, zwraca się do Poli o pomoc finansową. W latach 90. spotykają się ponownie w Tel Awiwie, gdzie mieszka Pola.

Jaką przyszłość ma młodzieńcze uczucie, gdy dopada je historia dziejąca się tu i teraz?

Tekst Podróżników zdobył wyróżnienie w finale Międzynarodowego Konkursu im. Szymona Szurmieja na dramat współczesny o tematyce żydowskiej.

[2 role kobiece, 2 role męskie]

Maciej Wojtyszko

SIADAP CZYLI ARTYSTKA Z JAJAMI 

„Monodram dla sfrustrowanej aktorki od lat 50 wzwyż” – jak określa swój tekst sam autor. 

To opowieść aktorki w pewnym wieku, nieco rozczarowanej swoim losem i swoją publicznością. A może także ojczyzną, a nawet światem.

Tekst wpisany w formułę stand-up’u. Aktorka zmaga się z tym, co ją uwiera w naszej rzeczywistości: tej teatralnej, społeczno-politycznej i tej najprostszej, codziennej. Jest śmiesznie, chociaż śmiech ten może mieć różne barwy, od jasnych, optymistycznych, do bardzo czarnych, a czasem nawet brunatnych…

[1 rola kobieca]

Źródło:

zaiks.org.pl
Link do źródła

Data publikacji oryginału:

03.11.2025

Sprawdź także