7 października zapraszamy do Instytutu Teatralnego na obchody czwartego Ogólnopolskiego Dnia Pedagogiki Teatru, obchodzonego pod hasłem „Budowanie relacji w teatrze”. Tegoroczne święto będzie nawiązywać do badań, przeprowadzonych przez Instytut w 2026 roku, poświęconych sytuacji zawodowej pedagożek i pedagogów teatru w teatrach publicznych. Z tej przyczyny zaproszenie kierujemy szczególnie do osób pracujących w teatrach na stanowiskach związanych z edukacją i pedagogiką teatru, a także do dyrektorek i dyrektorów teatrów.
fot. mat. Instytutu Teatralnego
W 2026 roku Instytut Teatralny przeprowadził badania poświęcone osobom odpowiedzialnym za pedagogikę teatru w teatrach publicznych. Pierwszym etapem było zrealizowanie ogólnopolskiej ankiety w celu rozpoznania sytuacji zawodowej pedagożek i pedagogów teatru oraz zakresu ich działań w instytucjach. Drugi etap stanowiły warsztaty badawcze poświęcone tworzeniu wiedzy w obszarze pedagogiki teatru w teatrach publicznych. Wnioski z obu etapów zostały zebrane w raporcie „Relacje, które tworzą wiedzę. Pedagogika teatru jako zawód i praktyka wiedzotwórcza”, który ukaże się pod koniec września 2026 roku. To właśnie on stanie się głównym tematem spotkań podczas Ogólnopolskiego Dnia Pedagogiki Teatru.
Od dawna obserwujemy, że pedagogika teatru ma znaczący wpływ na budowanie relacji i wytwarzanie cennej dla teatru wiedzy. To zasoby, które pedagożki i pedagodzy teatru wnoszą do teatrów publicznych, dlatego tegoroczne obchody poświęcamy przede wszystkim tej grupie zawodowej. Zależy nam także na obecności osób zarządzających teatrami, ponieważ to one w dużej mierze kształtują warunki pracy, zakres odpowiedzialności oraz możliwości rozwoju działań z obszaru pedagogiki teatru.
Ogólnopolski Dzień Pedagogiki Teatru rozpoczniemy prezentacją raportu, a następnie zaprosimy do rozmów w mniejszych grupach wokół jego najważniejszych wniosków i rekomendacji. Będzie to okazja do przyjrzenia się funkcjonowaniu własnej instytucji, wymiany doświadczeń oraz wspólnego zastanowienia się, jak budować współpracę i w pełni wykorzystywać potencjał pedagogiki teatru w teatrach publicznych. Tę część poprowadzą badaczki i autorki raportu: Agata Kędzia, Anna Majewska, Katarzyna Piwońska, Monika Sochaczewska.
Drugą część dnia wypełnią rozmowy stolikowe z zaproszonymi gościniami i gośćmi reprezentującymi teatry z różnych części Polski. Każdy stolik poprowadzi duet złożony z pedagożki lub pedagoga teatru oraz osoby zarządzającej instytucją. Dzięki temu będzie można spojrzeć na wyzwania i możliwości rozwoju pedagogiki teatru z dwóch uzupełniających się perspektyw – osób realizujących działania edukacyjne i relacyjne na co dzień oraz osób współtworzących strategię i kierunek rozwoju teatru.
Wszystkie rozmowy będą dotyczyć budowania relacji poprzez działania teatru, jednak każda z nich skupi się na innej grupie odbiorców i partnerów. Porozmawiamy o współpracy z młodzieżą, osobami nauczycielskimi, osobami o różnych potrzebach, artystkami i artystami oraz organizacjami pozarządowymi. Kameralna formuła rozmów stolikowych stworzy przestrzeń do wymiany doświadczeń, zadawania pytań i wspólnego szukania rozwiązań, które można przenieść do własnej praktyki i instytucji. Osoby uczestniczące będą mogły wziąć udział maksymalnie w dwóch rozmowach stolikowych.
Aby wziąć udział w Ogólnopolskim Dniu Pedagogiki Teatralnej, należy wypełnić formularz zgłoszeniowy. Zgłoszenia przyjmujemy do 11 września.
Uwaga! Liczba miejsc jest ograniczona, pierwszeństwo zgłoszeń będą miały osoby zatrudnione w teatrze na stanowiskach związanych z edukacją i pedagogiką teatru oraz osoby zarządzające teatrami. Szczególnie zachęcamy do uczestnictwa w spotkaniu w takich właśnie duetach, ale przypominamy, że każda osoba musi zgłosić się osobno.
Zaproszone osoby i tematy spotkań stolikowych
Jak budować trwałe relacje z osobami nauczycielskimi?
Michał Buszewicz i Marta Gosecka, Teatr Współczesny w Szczecinie
Spotkanie poświęcimy budowaniu relacji teatru ze szkołami i nauczycielami, opartej na doświadczeniach współpracy instytucji teatralnej ze środowiskiem edukacyjnym. W części warsztatowej punktem wyjścia będzie nauczyciel przychodzący do teatru z młodzieżą — jego motywacje, potrzeby i możliwe role w relacji między teatrem a szkołą.
Wspólny namysł obejmie pytania o to, co skłania nauczycieli do wizyt w teatrze, co sprawia, że wracają — lub rezygnują — oraz jaką rolę mogą pełnić w budowaniu relacji młodych ludzi z teatrem. Podejmiemy także refleksję nad tym, czy i w jakim stopniu teatry rozpoznają potrzeby nauczycieli oraz jakie formy współpracy mogą na te potrzeby odpowiadać.
Jak tworzyć teatr odpowiadający na różne potrzeby widowni?
Janusz Jasiński i Marta Kurowska, Wrocławski Teatr Lalek
Podczas spotkania zastanowimy się nad tematem dostępności instytucji, a także przyjrzymy się doświadczeniom związanym z budowaniem relacji z osobami neuroróżnorodnymi oraz osobami w kryzysie zdrowia psychicznego. Głównym zagadnieniem rozmowy będzie dostępność rozumiana nie jako zbiór procedur i rozwiązań technicznych, lecz jako proces budowania zaufania, uważności i współodpowiedzialności za tworzenie otwartego teatru. Porozmawiamy zarówno o działaniach realizowanych wewnątrz instytucji, jak i o współpracy z odbiorczyniami oraz odbiorcami o różnych potrzebach. Przestrzeń stolikowa posłuży nam do namysłu nad tym, jak rozpoznawać własne zasoby, rozwijać oddolne inicjatywy i tworzyć warunki do współprojektowania działań. Ważnym wątkiem będzie również pytanie o to, jak obecność osób o różnych potrzebach wpływa na rozwój instytucji i jej sposób myślenia o teatrze.
Jak i po co włączać młodzież we współtworzenie teatru?
Piotr Morawski i Sebastian Świąder, Teatr Ochoty w Warszawie
Punktem wyjścia do rozmowy będą doświadczenia pracy z młodzieżą w teatrze dla młodzieży. Prezentacja i spotkanie będą dotyczyły szerszej perspektywy: warunków budowania trwałego zaangażowania, motywacji do współtworzenia, napięć między oczekiwaniami instytucji a możliwościami uczestniczek i uczestników oraz miejsca autonomii i sprawczości w procesach partycypacyjnych.
Po co w procesie pracy nad spektaklem pedagożka/pedagog teatru?
Michał Derlatka i Monika Tomczyk, Teatr Miniatura
Spotkanie poświęcimy współpracy pedagożek i pedagogów teatru z artystkami i artystami w procesie tworzenia spektakli. Punktem wyjścia będą doświadczenia realizacji projektów Teatru Miniatura – „Sonda badawcza” i „Sztuka się robi” – które pozwolą przyjrzeć się różnym modelom współpracy między obszarem artystycznym a pedagogicznym. Razem stworzymy przestrzeń do krytycznej refleksji nad miejscem pedagogiki teatru w procesie twórczym, a także nad potrzebami i oczekiwaniami osób zaangażowanych w powstawanie nowych przedstawień. Wspólny namysł będzie koncentrował się wokół pytania o to, jakie formy współpracy sprzyjają tworzeniu spektakli pozostających w dialogu z odbiorczyniami i odbiorcami już na etapie ich powstawania.
Jak budować partnerstwa wokół teatru?
Łukasz Czuj i Grzegorz Grecas, Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy
Porozmawiamy o relacjach między teatrem a organizacjami pozarządowymi oraz innymi partnerami społecznymi. Punktem odniesienia będą doświadczenia związane z tworzeniem współpracy przekraczającej ramy pojedynczych projektów i opierającej się na długofalowym zaangażowaniu. Spotkanie będzie okazją do przyjrzenia się warunkom sprzyjającym budowaniu trwałych partnerstw, a także wyzwaniom pojawiającym się w procesie współpracy między instytucjami działającymi w różnych obszarach. Wspólnie podejmiemy refleksję nad rolą teatru w lokalnym ekosystemie społecznym oraz potencjałem relacji opartych na wzajemności, zaufaniu i współodpowiedzialności.
Po spotkaniach stolikowych zapraszamy na wydarzenie towarzyszące, czyli spektakl „Masz coś w zębach” w Teatrze Ochoty, który powstał na podstawie rozmów z młodzieżą i dorosłymi, spotkań grupowych w warszawskich szkołach i warsztatów z młodymi osobami, pamiętników i notatek z wywiadów zebranych w ramach Дzieci uczestniczą! – projektu badawczo-etnograficznego z dziećmi z Ukrainy i Białorusi, prowadzonego przez Warszawskie Obserwatorium Kultury; rozmów oraz improwizacji zespołu twórczego: Very Popovej, Magdaleny Duszak, Łukasza Wójcickiego, Igi Dzięgielewskiej, Sebastiana Świądra. Koszty biletów pokrywa Instytut Teatralny.
Więcej informacji o spektaklu: https://teatrochoty.pl/repertuar/masz-cos-w-zebach/
Harmonogram Ogólnopolskiego Dnia Pedagogiki Teatru 2026
I część
Relacje, które tworzą wiedzę | prezentacja raportu oraz rozmowy wokół rekomendacji i wniosków z raportu | prowadzenie: Agata Kędzia, Anna Majewska, Katarzyna Piwońska, Monika Sochaczewska
10.00 | oficjalne otwarcie przez dyrektorkę Justynę Czarnotę-Misztal i osoby z Działu Pedagogiki Teatru Instytutu Teatralnego
10.15–11.15 | prezentacja raportu
11.15–11.30 | przerwa kawowa
11.30–13.00 | rozmowy stolikowe
13.00–14.00 | przerwa na lunch
II część
Działania pedagogiczno-teatralne a budowanie relacji | sesje stolikowe z udziałem zaproszonych duetów z teatrów
14.00–15.45 I I sesja stolikowa
15.45–16.15 | przerwa kawowa
16.15–18.00 | II sesja stolikowa
19.00 | pokaz spektaklu „Masz coś w zębach”
Miejsca
Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, ul. Jazdów 1, Warszawa (wszystkie wydarzenia z wyjątkiem spektaklu)
Teatr Ochoty, ul. Mikołaja Reja 9, Warszawa (spektakl „Masz coś w zębach”).
Ogólnopolski Dzień Pedagogiki Teatru będzie początkiem jesiennego cyklu działań skierowanych do pedagożek i pedagogów teatru pracujących w teatrach publicznych. W najbliższych miesiącach ponownie uruchomimy program Partnerzy i Partnerki Teatroteki Szkolnej, skierowany do osób zajmujących się edukacją w teatrach instytucjonalnych, a także cykl superwizji online dla pedagogów i pedagożek teatru, które stworzą przestrzeń do wymiany doświadczeń, wspólnego namysłu nad praktyką i dalszego rozwoju zawodowego.
O wszystkich inicjatywach i terminach będziemy informować już w drugiej połowie sierpnia. Zapraszamy do śledzenia naszej strony i do udziału w jesiennych wydarzeniach.
Kontakt
Joanna Krukowska-Gulik
[email protected]
tel. 790 420 170
