Rozmowy o psychodeli, substancjach wpływających na nasze postrzeganie świata, spotkania z artystami i przede wszystkim spektakle, które zostają z nami na dłużej. W Zakopanem zakończyła się piętnasta edycja festiwalu „Pępek Świata", organizowanego przez Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza. Tegoroczne wydarzenie odbywało się od 24 do 28 września pod hasłem „Poza rzeczy-wistością" i było poświęcone „utraconemu światu psychodelii". Pisze Rafał Gratkowski w „Tygodniku Podhalańskim”.
fot. Natalia Kabanow / mat. teatru
Przez pięć dni Zakopane było miejscem spotkania teatru, tańca, muzyki, sztuk wizualnych i rozmów poświęconych psychodelii oraz twórczości Witkacego. Ale nie tylko. Festiwal wykorzystywał zarówno przestrzenie Teatru Witkacego, jak i miejsca znajdujące się w jego najbliższym otoczeniu.
Festiwal rozpoczął się 24 września spektaklem „24/7 Nowych Grzechów" Polskiego Teatru Tańca z Poznania w choreografii i reżyserii Yoshiko Waki. Punktem wyjścia przedstawienia są grzechy śmiertelne i cnoty kardynalne. Twórcy zestawiają je ze współczesnym światem internetu. „Jest rzeka. Nazywa się szaleństwo. Pływają w niej liście. Nazywają się prawdą" - pisał Rolf Baumgart, a jego słowa stały się jednym z punktów odniesienia dla spektaklu. Internet jest tu rzeką, w której funkcjonują współcześni „Sinfluencers", „Dancefluencers" i „Infludancers". Grzechy i cnoty stają się dwiema stronami tej samej monety. Przedstawienie emanowało światłem i dźwiękiem.
Burzliwy Szekspir
Tego samego wieczoru publiczność mogła zobaczyć plenerową „Burzę" Teatru Biuro Podróży z Poznania. Spektakl w reżyserii Pawła Szkotaka powstał na podstawie dramatu Williama Szekspira.
Historia Prospera została wykorzystana do opowieści o władzy, zemście i przemocy. Pozbawiona tronu Prospera trafia na odległą wyspę, gdzie tworzy własną namiastkę państwa. Pomagają jej Ariel i Kaliban. Na wyspę trafiają także rozbitkowie. Ich statek rozbija się podczas burzy. Prospera zaczyna manipulować ich losem, plącząc ścieżki poszczególnych bohaterów. Planowana zemsta miała doprowadzić do pojednania. Kończy się jednak zbrodnią.
W spektaklu wystąpili Bartosz Borowski, Łukasz Kowalski, Paweł Stachowczyk, Marta Strzałko, Karolina Wensierska, Tomasz Wrzalik i Maciej Zakrzewski. Muzykę przygotował Łukasz Matuszyk. Za scenografię i kostiumy odpowiadali Paweł Szkotak i TBP.
Program od początku łączył różne formy artystyczne. Obok spektakli znalazły się wystawy, koncerty i spotkania. Jednym z pierwszych wydarzeń był wernisaż „Magical Dreams". Swe prace, rzeźby, obrazy prezentują artyści związani z Bator Art Gallery ze Szczyrku. Wernisaż uświetnił mini--koncert. Przed licznie przybyłą publicznością wystąpił teatralny zespół w składzie: Maciej Gruchacz - gitara, Katarzyna Gacek--Duda - flet Piotr Bednarczyk - rąbka, instrumenty klawiszowe, Kamil Cudzich - perkusja, Marcin Chryczyk, gitara basowa oraz Marcelina Rusnak w roli „dziewki bosej, tymczasowo tylko obutej".
- To niezwykłe wzruszenie i radość móc tutaj przed Państwem dzisiaj wystąpić tutaj, w Teatrze Witkacego. W jednym z najważniejszych punktów na kulturalnej mapie Polski - podkreśliła Katarzyna Bator z Bator Art Gallery. Przypomniała, że Magical Dreams rozpoczęło się w 2011 roku. - Przez 15 lat tworzyliśmy historię historię opartą na wizjach artystycznych na surrealizmie, na realizmie magicznym na sztuce wizjonerskiej Przez lata dołączali do nas kolejni artyści dołączały kolejne miejsca wystawowe podróżowaliśmy po całej Europie by dzisiaj móc tutaj się właśnie z Państwem spotkać. Szanowni Państwo, wystawa Magical Dreams z prostego marzenia dwóch, trzech osób stała się największym europejskim biennale sztuki magicznej - podsumowała Katarzyna Bator, z Bator Art. Gallery ze Szczyrku.
Prowincja górą
Andrzej Dziuk, dyrektor Teatru Witkacego podkreślił, że w prowincji drzemie wielka, artystyczna siła. Czego przykładem jest sam Teatr Witkacego.
Ważną częścią tegorocznego „Pępka Świata" były „Rozmowy istotne". Kolejne spotkania poświęcone były psychodelikom w polskiej kulturze, polskim pejzażom psychodelicznym oraz historii stosunku do substancji psychodelicznych.
O psychodelikach, szczególnie w kontekście twórczości Witkacego, mówił Kamil Sipowicz. Dr Jędrzej Burszta opowiadał o polskich doświadczeniach z psychodelia, a Damian „Mestosław" Sobczyk mówił o historii zakazu używania psychodelików i współczesnym powrocie do zainteresowania tym tematem.
Wieczór otwarcia zakończył spektakl „Requiem dla snów" Teatru Barakah z Krakowa.
Morfina, peyotl, eter
Jednym z najważniejszych wydarzeń festiwalu była premiera „Nowych światów (Morfina, Peyotl, Eter)" Krzysztofa Garbaczewskiego, przygotowana na podstawie twórczości Stanisława Ignacego Witkiewicza. Spektakl prezentowany był w Witkacy Atelier - Malarni. W programie znalazła się także „Metafizyka Dwugłowego Cielęcia", znany spektakl Teatru im. St. I. Witkiewicza w Zakopanem w reżyserii Andrzeja St. Dziuka.
„Pępek Świata" nie ograniczał się do teatralnych scen. Część wydarzeń odbywała się przed Sceną Witkacego, a publiczność mogła uczestniczyć również w wydarzeniach muzycznych i plenerowych.
W niedzielę, przy pięknej, słonecznej pogodzie zorganizowano spacer „Spojrzeliśmy ku Tatrom" z przewodnikiem Maciejem Krupą.
Wieczorem przed Sceną Witkacego pokazano „Arcadię" Teatru KTO z Krakowa. W programie znalazł się także koncert „Błoto - Grzybnia". Ostatni dzień festiwalu przyniósł kolejne wydarzenia teatralne i rozmowę poświęconą psychodelikom. Na Scenie Witkacego wystąpiły Marta & Kim z Holandii ze spektaklem „Meander".
Piętnastą edycję „Pępka Świata" zakończył „Demonizm zakopiański" w reżyserii Andrzeja St. Dziuka.
Przez pięć dni festiwal prowadził publiczność przez różne obszary sztuki i spojrzenia na rzeczywistość. Hasło - „Poza rzeczy-wistością, nie szukaj już niczego, bo wistość tych rzeczy, jest nie z świata tego" - stało się punktem wyjścia do spotkania z teatrem, muzyką, sztukami wizualnymi i tematyką psychodelii.
