„Szaleństwo we dwoje” Eugène'a Ionesco w reż. Sylwestra Biragi w Teatrze Druga Strefa w Warszawie. Pisze Rafał Turowski na stronie rafalturow.ski.
fot. Andrei Nekrasov
O czym rozmawiać, gdy za drzwiami domu wojna? Ano – o tym, czy ślimak i żółw to ten sam gatunek. Jedno twierdzi, że tak, drugie – że w żadnym wypadku. I trwa ta jałowa – wydawałoby się – dyskusja od lat między naszymi kochankami (Vova Makovskyi i Walentyna Sizonenko), przybierając na sile właśnie teraz, gdy wyjście z domu, a nawet wyjrzenie przez okno, grozi śmiercią. Absurd? A może przeciwnie – przejaw instynktu samozachowawczego, który poprzez z pozoru błahe spory chroni przed popadnięciem w zupełną paranoję?
Walczą więc ze sobą bohaterowie, wyrzucają wzajemne żale, snują alternatywne scenariusze – jak piękne mogliby wieść życie, gdyby los ich ze sobą nie zetknął. A jednak, choć walizki są spakowane, zostają. I dalej drą ze sobą koty – tak, by zranić, a przynajmniej dotknąć. Uciec nie sposób – bo wojna. Zostać też nielekko – bo i tu spokoju nie ma. Jest jednak coś, co mimo wszystko trzyma ich razem. To właśnie miłość.
Maleńka scena, zaledwie trzydziestu widzów, którzy tej wojnie między kochankami przyglądają się ze wszystkich stron, niemal w niej uczestnicząc. Gdy robi się naprawdę grubo i lecą pióra – lecą także w ich stronę. A jednak nie sposób nie patrzeć na tych dwoje z czułością.
To tylko pozornie łatwy tekst – ot, wydaje się – awanturka o gady i bezkręgowce. Tymczasem bez precyzji, bez wyczucia absurdalnej frazy i jej rytmu całość mogłaby utonąć w gadulstwie. Nie tonie. Rzecz jest jednocześnie śmieszna i straszna. Aktorzy, gdyby przedobrzyli, mogliby zrobić z Ionesco farsidełko – nie robią tego, bardzo ostrożnie stąpając między własną śmiesznością a tragizmem. Wreszcie – niezwykle kuszące byłoby wyraźne umieszczenie tej inscenizacji w „tu i teraz”. Tę pokusę reżyser szczęśliwie pokonał.
