Świętokrzyskie. W Zdanowicach koło Nagłowic przechowywane były rekwizyty z Teatru Narodowego

Odkrywamy Świętokrzyskie. W Zdanowicach, niewielkiej wsi koło Nagłowic, przechowywane były kostiumy, dekoracje i biblioteka Teatru Narodowego w Warszawie.

W średniowieczu była to wieś rycerska, należała m.in. do rodu Lisów. Z książki „Dzieje Nagłowic" dowiadujemy się, że w połowie XVI stulecia ówczesny właściciel Zdanowic Jerzy Samarytanin Wroniński nadał je wojewodzie sandomierskiemu Janowi Tęczyńskiemu, otrzymując m.in. w dożywotnie posiadanie kamienicę w Krakowie. Tęczyński z kolei przekazał tę wieś oraz pobliskie Kanice i Złotniki cystersom z Jędrzejowa w zamian za położone niedaleko Sandomierza Błonie i Łukowiec.

Klasztorną wsią były Zdanowice aż do kasaty klasztoru w 1819 r. Cystersi mieli w niej swój folwark i dwór. Pod koniec XVIII w. dzierżawił od nich ten majątek Jan Linowski, stryj Wojciecha Bogusławskiego, aktora, śpiewaka operowego, reżysera, dramatopisarza i dyrektora Teatru Narodowego w Warszawie.

Pod koniec powstania kościuszkowskiego, jesienią 1794 r., gdy wojska rosyjskie rozpoczęły szturm na stolicę, autor „Krakowiaków i Górali" wysłał teatralną bibliotekę, dekoracje, kostiumy i inne akcesoria do Zdanowic, a potem sam przyjechał do tej wsi. Następnie udał się do Lwowa, gdzie założył polski teatr. Tam też zabrał ze Zdanowic – jak opisał w „Dziejach Teatru Narodowego" – „wszystko co potrzebnem było do zaprowadzenia w jakiemkolwiek bądź mieście i wystawienia z przyzwoitą okazałością narodowych widowisk".

Po kasacie klasztoru cystersów Zdanowice weszły w skład dóbr rządowych, były dzierżawione, a na początku ubiegłego wieku majątek rozparcelowano. Wtedy też prawdopodobnie przestał istnieć dwór. Od najstarszych mieszkańców dowiedzieliśmy się, że stał w pobliżu miejsca, gdzie dziś rośnie stary wiąz (przy posesji nr 26).