„Prowadź swój pług przez kości umarłych” Olgi Tokarczuk w reż. Ewy Platt w Teatrze Narodowym w Warszawie. Pisze Rafał Turowski na stronie rafalturow.ski.
fot. Przemysław Jendroska/ Archiwum Artystyczne Teatru Narodowego
Wdzięczny spektakl dla Działu Organizacji Widowni, gdyż wystarczy skierować zaproszenia do 2800 (sic!) kół łowieckich w Polsce, a pewien jestem, że autokary wypełnione myśliwymi – ufam, że w galowych strojach – zakorkują niewielki przecież parking przed teatrem. Trochę sobie oczywiście żartuję; owszem, myśliwi nie są tu pokazani w szczególnie korzystnym świetle, ale spektakl Ewy Platt jest znacznie bardziej zniuansowany niż np. film Agnieszki Holland.
Jest o tym, co to tak naprawdę znaczy czynić ziemię sobie poddaną, bo przecież czynić ją taką kazano. I o tym, że BDW (bogu ducha winne) dziczki, przez ludzi przecież skuszone łatwością zdobycia pożywienia, zostały decyzją jakiegoś głupca wystrzelane – i to w stolicy, noszącej przecież sztandary wszelkiej progresywności (choć akurat ten wątek tu oczywiście nie wystąpił, to nadpisał się więcej niż grubym flamastrem). O tym, że taka Janina Duszejko (fenomenalna Dominika Kluźniak) jest postrzegana przez świat jako – w najlepszym wypadku – nawiedzona, a przecież wcale nie jest jakąś szaloną ekolożką czy kimś takim.
Idzie więc Janina na wojnę z komendantem i z księdzem, którzy lubią sobie postrzelać, chcąc się tak po ludzku zemścić za śmierć swoich psów, choć wie, że tę wojnę przegra.
Nie wiem, czy wypada to napisać tak wprost, ale zaryzykuję – otóż spektakl oglądało mi się lepiej niż czytało książkę, może dlatego, że choć dotyka kwestii zgoła ontologicznych, jest momentami również zabawny. Zaproszenie Janiny przez Matogę – Oskar Hamerski – na Bal Grzybiarzy to majstersztyk; o przesłodkim teatrzyku o św. Hubercie, odegranym przez Dobrą Nowinę i Dyzia, już nie wspominając – świetni Justyna Kowalska i Adam Szczyszaj.