Organizowane w Łodzi od 16 lat Dni Pamięci – cykl wydarzeń kulturalno-edukacyjnych poświęconych ofiarom Holokaustu – po raz pierwszy nie odbędą się w Teatrze im. S. Jaracza, lecz w Teatrze Nowym im. K. Dejmka. Organizatorzy wystosowali oświadczenia, w których tłumaczą powody tej zmiany.
Dni Pamięci to cykl uroczystości i działań edukacyjnych związanych z obchodzonym 27 stycznia Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Jak poinformował ich organizator, Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów (TSKŻ) w Polsce, w tym roku, po raz pierwszy od 16 lat, łódzkie obchody nie odbędą się w Teatrze im. Stefana Jaracza, ale w przestrzeniach Teatru Nowego im. K. Dejmka.
„Decyzja o zmianie miejsca nie była naszym wyborem. Dotychczasowi współorganizatorzy Dni Pamięci – Teatr im. S. Jaracza i Urząd Marszałkowski w Łodzi – wycofali się z dalszego współorganizowania wydarzenia. Jako powód tej decyzji dyrekcja Teatru wskazała obecną sytuację na Bliskim Wschodzie i konflikt izraelsko-palestyński. Pan dyrektor Paweł Łysak jasno uzależnił udział Teatru w tegorocznej edycji Dni Pamięci od uwzględnienia w programie wydarzeń, które miałyby stanowić »wyraz wsparcia dla Palestyny«” – napisano w oświadczeniu przesłanym PAP przez TSKŻ.
Autorzy zaznaczyli, że jako organizacja skupiająca polskich Żydów, społeczności, w której niemal każdy stracił w czasie Zagłady członków swojej rodziny, nie mogli zgodzić się na łączenie obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu ze współczesnymi konfliktami politycznymi.
Do zarzutów dyrektor Teatru im. Jaracza Paweł Łysak odniósł się w stanowisku opublikowanym na stronie internetowej Teatru. Napisał w nim, że jeszcze w październiku 2025 roku uznał za zasadne podjęcie rozmowy o formie tegorocznych obchodów. „Przez współorganizację rozumiem bowiem wspólne uzgodnienie programu wydarzenia. Jako dyrektor publicznej instytucji kultury jestem odpowiedzialny za treści przekazywane podczas uroczystości, w których organizacji uczestniczy Teatr. Mój głos nie został jednak – wbrew oświadczeniu TSKŻ – uwzględniony, a Towarzystwo narzuciło program w sposób arbitralny” – wyjaśnił.
Dyrektor Teatru im. Jaracza zaznaczył, że w żadnym momencie nie podważał sensu organizacji wydarzenia ani nie umniejszał znaczenia tragedii, jaką był Holokaust. Jego zdaniem, pamięć o ofiarach powinna być nieustannie przekazywana kolejnym pokoleniom jako przestroga i zobowiązanie, a same Dni Pamięci stanowią ważną i poruszającą przestrzeń refleksji.
Efektem konfliktu między dyrekcją Teatru im. Jaracza i TSKŻ jest przeniesienie głównych obchodów, które odbędą się w dniach 21-27 stycznia, do podlegającego Urzędowi Miasta Łodzi Teatru Nowego im. Kazimierza Dejmka. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęła prezydent Łodzi Hanna Zdanowska.
„Łódź pamięta o swojej wielokulturowej przeszłości i o społeczności żydowskiej, która przed II wojną światową stanowiła ponad 30 proc. mieszkańców miasta. Pamiętamy o getcie, Wielkiej Szperze, deportacjach do Auschwitz i Chełmna nad Nerem, które wyruszały ze stacji Radegast. Pamiętamy o Holokauście – najtragiczniejszej karcie w historii narodu żydowskiego. Dlatego Dni Pamięci powinny być w Łodzi nieprzerwanie kontynuowane. (...) Zaproponowaliśmy, aby tegoroczne obchody odbyły się w Teatrze Nowym im. Kazimierza Dejmka – miejscu o szczególnym, symbolicznym znaczeniu, gdzie swoją działalność rozpoczynał niegdyś teatr żydowski” - przekazał PAP rzecznik prezydent Łodzi Jacek Tokarczyk.
