To będzie nie tylko nowatorskie przeniesienie klasycznego tekstu na scenę, ale przede wszystkim przykład partnerskiego procesu twórczego, w którym osoby ze zróżnicowanymi potrzebami – z niepełnosprawnością intelektualną oraz głuchoniewidomi – współtworzą z zawodowymi aktorami spektakl na równych prawach. W Teatrze Pinokio w Łodzi rozpoczęły się próby do spektaklu „Antygona” w reżyserii Bartosza Kurowskiego. Premiera 28 listopada.
fot. mat. teatru
Obok zespołu aktorskiego łódzkiego Pinokia w obsadzie znaleźli się podopieczni Stowarzyszenia na Rzecz Osób Niepełnosprawnych „Pokój” z niepełnosprawnością intelektualną oraz głuchoniewidomi z Fundacji Transgresja. Przygotowania do premiery zostały rozplanowane jako wielomiesięczny, uważny proces integracyjny.
– Wszystko rozpoczęło się wiosną od cyklu szkoleń dla całego zespołu Pinokia, obejmujących m.in. bezpieczną komunikację z osobami o zróżnicowanych potrzebach poznawczych i sensorycznych, zasady konstruowania prostego języka, techniki audiodeskrypcji oraz pierwszą pomoc emocjonalną – wyjaśnia Kacper Biniek, koordynator ds. dostępności w Teatrze Pinokio w Łodzi.
Następnie, od czerwca do września, twórcy spektaklu – reżyser Bartosz Kurowski, dramaturżka Marta Kurowska, choreograf Łukasz Wójcicki, autor projekcji Przemysław Żmiejko oraz Kacper Biniek – przeprowadzili serię dziesięciu warsztatów dla uczestników ze Stowarzyszenia „Pokój”. Spotkania te pozwoliły zbudować wzajemne zaufanie i rozpoznać potrzeby tak wyjątkowej obsady.
– Próby mają zupełnie inny rytm, dajemy w nich znacznie więcej czasu na to, żeby każdy przyzwyczaił się do miejsca i odgrywanej roli. Nieustannie rozmawiamy z aktorami, sprawdzamy na bieżąco, co działa, a co wymaga modyfikacji. Właśnie dlatego wprowadziliśmy podwójną obsadę ról, by wykonawcy czuli się bezpiecznie, komfortowo i nie byli przeciążeni intensywnością sceniczną – podsumowuje Kacper Biniek z Teatru Pinokio w Łodzi.
Zastosowane rozwiązania sceniczne nie są zewnętrzną nakładką na gotowe dzieło, lecz wyrastają wprost z dramaturgii. Marta Kurowska przełożyła antyczną tragedię na tzw. język prosty, czyniąc ją czytelną zarówno dla odbiorców, jak i dla samych grających. Audiodeskrypcja na żywo została wkomponowana w kwestie Chóru Tebańskich Starców granego przez zespół Pinokia – aktorzy z poziomu sceny na bieżąco opisują przestrzeń i bieg zdarzeń dla publiczności z niepełnosprawnością wzroku. Z myślą o osobach głuchych oraz komforcie aktorów na scenie zainstalowano monitory z napisami w języku polskim, a dla gości zza granicy w angielskim, z kolei w scenach z wróżbitą Tyrezjaszem wykorzystano dotykowy alfabet Lorma, wprowadzający zmysłową komunikację bezpośrednio na dłoń partnera scenicznego.
Tak głęboka integracja sztuki z dostępnością jest naturalną konsekwencją standardów, za które Teatr Pinokio w Łodzi został uhonorowany prestiżowym tytułem „Lider Dostępności” w konkursie organizowanym przez Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji oraz Towarzystwo Urbanistów Polskich.
W łódzkiej instytucji dostępność nie kończy się na infrastrukturze – nowa siedziba została zaprojektowana tak, by bez barier funkcjonowali w niej zarówno widzowie, jak i artyści. Teatr zapewnia m.in. mikronawigację ToTuPoint, pętle indukcyjne, napisy, komfortki w toaletach, możliwość zgłoszenia potrzeby skorzystania z audiodeskrypcji lub tłumaczenia na polski język migowy, a także asystę w dotarciu do budynku i możliwość wizyty z psem asystującym. Z myślą o osobach neuroróżnorodnych oraz wszystkich potrzebujących bezpiecznego przygotowania się do spektaklu udostępniono dokumenty w formacie ETR (tekst łatwy do czytania i rozumienia) oraz przedprzewodniki. Wyjątkowym miejscem w przestrzeni teatru pozostaje Pokój Spokój – sensoryczna strefa wyciszenia, gdzie widzowie doświadczający przebodźcowania mogą skorzystać ze słuchawek wygłuszających i kojącego otoczenia. Suma tych wysiłków sprawia, że Teatr Pinokio w Łodzi likwiduje przeszkody na każdym etapie kontaktu ze sztuką.
Przedstawienie realizowane jest w ramach projektu „Antygona.remake” ze środków PFRON pozyskanych w ogólnopolskim konkursie „Kultura Wrażliwa”.
Więcej informacji oraz bilety na spektakle i warsztaty Teatru Pinokio dostępne są na stronie: www.teatrpinokio.pl
