Czy przedmioty mogą pamiętać? A jeśli tak – czyją historię opowiadają: tę prywatną czy tę, którą narzuca przeszłość? „Martwe natury” Elsy Revcolevschi są intymną, sceniczną medytacją nad pamięcią zapisaną w rzeczach, rodzinnych pamiątkach i miejscach. Premiera 27 marca na Nowej Scenie Narodowego Starego Teatru.
fot. HaWa / mat teatru
Spektakl jest osobistą podróżą do korzeni własnej rodziny, to opowieść utkana ze wspomnień i przedmiotów zbieranych przez pokolenia. Revcolevschi pyta, jaki rodzaj pamięci wytwarzają przedmioty, jak stają się śladem, relikwią lub „martwą naturą”. Co my jako jednostki robimy z pamięcią, jak ją zawłaszczamy i wytwarzamy na nowo?
W spektaklu pamięć indywidualna i zbiorowa przemieszcza się między tym, co prywatne i tym co publiczne, tym, co skrywane i tym, co odgórnie narzucane, tym, co nie wypada i tym, co politycznie poprawne.
Inspiracją do scenicznej opowieści są m.in. pisma Racheli Auerbach i Imre Kertésza – autorów, którzy pokazują, że pamięć nie jest czymś trwałym, lecz przestrzenią, w której nieustannie spotykają się rzeczy, ludzie i historie.
Inspiracją do napisania historii stała się przestrzeń łódzkiego Grand Hotelu, który reżyserka odwiedziła podczas swojej wizyty studyjnej. Hotel ten przez lata był tłem różnych narracji, miejscem, które przed wojną uosabiało ostentacyjny luksus, a podczas okupacji zostało zarekwirowane i odwiedzane przez nazistowskich dygnitarzy. Po wojnie, wedle niektórych świadków, Grand Hotel stał się kabaretem, dostarczając bywalcom niejednoznacznych przyjemności, aż do chwili, gdy jego urok odkrył przemysł kinowy. Od obrazów Davida Lyncha po “Zimną wojnę”, każdy film nadawał mu nową tożsamość. Był świadkiem zmieniających się reżimów, przesiąkł opowieściami i spojrzeniami. Wciąż poddawał się kolejnym przeobrażeniom.
Elsa Revcolevschi jest francuską reżyserką o polsko-żydowskich korzeniach. Ukończyła w tym roku wydział reżyserii w państwowej szkole teatralnej przy francuskim Narodowym Teatrze w Strasbourgu (TNS). To jedyna szkoła posiadająca taki wydział we Francji. Jest również absolwentką literaturoznawstwa na Université Paris X Nanterre. Artystka była asystentką m.in. Lorraine de Sagazan, współpracowała także z Julienem Gosselin.
Nie interesuje mnie ani zbrodnia, ani bohaterstwo, lecz moment, w którym życie zostaje unieruchomione przez cudze interpretacje, kiedy zamienia się w przedmiot: pamięci, dyskursu, oburzenia. Obiekt, w którego lustrzanej powierzchni każdy odczytuje własną narrację.
- Elsa Revcolevschi
PRAPREMIERA: 27 marca 2026 roku, Nowa Scena Narodowego Starego Teatru im. H. Modrzejewskiej w Krakowie
Obsada:
Bogumiła Bajor, Lidia Duda, Natalia Kaja Chmielewska, Karolina Staniec
Twórczynie i twórcy:
Elsa Revcolevschi – scenariusz i reżyseria
Louison Ryser – dramaturgia
Salomé Vandendriessche – scenografia i kostiumy
Aleksandra Rudnicka, Monika Lichowska-Płonka, Jakub Guzik – tłumaczenie prób
Łukasz Musiał – przekład scenariusza
Monika Stolarska – reżyseria świateł
Julek Płoski – muzyka
Łukasz Zaleski – asystent reżyserki
Grzegorz Hojdys – asystent scenografa
Krzysztof Sokołowski – inspicjent
Koproducentem spektaklu jest Instytut Adama Mickiewicza.
Elsa Revcolevschi otrzymała wsparcie finansowe w ramach francuskiego programu Jeune Theatre National.
Patronami medialnymi spektaklu są: Mint Magazine, Radio Kraków, Radio Kraków Kultura, WPROST
Współpraca pr: OKK PR