Od początku września Teatrem im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej Górze kieruje Katarzyna Sołtys, która zwyciężyła w konkursie na dyrektorkę tej instytucji.
fot. mat. teatru
Procedura wyboru była długa i wieloetapowa – po wcześniejszych decyzjach prezydenta Jeleniej Góry, Jerzego Łużniaka, o jej unieważnieniu. Dopiero trzecie postępowanie przyniosło rozstrzygnięcie, a w uzasadnieniu wskazano, że koncepcja Katarzyny Sołtys najlepiej łączy szacunek dla tradycji z potrzebą nowoczesnego zarządzania.
Teatr Norwida, którego początki sięgają 1945 roku, ma bogatą i wyjątkową historię. W latach 60. i 70. był jednym z najbardziej twórczych ośrodków teatralnych w Polsce – tu swoje artystyczne ścieżki przecinali m.in. Henryk Tomaszewski i Alina Obidniak, charyzmatyczna dyrektorka i animatorka jeleniogórskiej sceny. To właśnie ona zapraszała do współpracy młodych wówczas twórców, którzy z czasem stali się wybitnymi postaciami polskiego teatru: Krystiana Lupę, Adama Hanuszkiewicza, Mikołaja Grabowskiego, Ryszarda Majora, Michała Ratyńskiego czy Waldemara Zawodzińskiego.
Katarzyna Sołtys wraz z Janem Czaplińskim jako konsultantem programowym obejmuje więc instytucję o wyjątkowym dziedzictwie – z dobrym wzorem do naśladowania i historią, która zobowiązuje.
Nowa dyrektorka zapowiada czteroletni program pod hasłem „teatru wartości”, którego celem jest przywrócenie teatrowi roli miejsca rozmowy o sprawach ważnych społecznie i egzystencjalnie. – Chcemy mówić o teatrze, który opowiada o sprawach ważnych. Podzieliliśmy sezony na cztery obszary: rodzinę, zdrowie, emocje i bezpieczeństwo – to wartości, które Polacy wymieniają w badaniach socjologicznych jako najistotniejsze w życiu. Pod te tematy dobieramy literaturę współczesną i klasyczną. Teatr ma być miejscem rozmowy o codzienności, o wspólnocie, o tym, co nas dziś dotyczy – podkreśla Katarzyna Sołtys.
Dyrektorka zapowiada także rozwój Festiwalu Teatrów Ulicznych – projektu zapoczątkowanego przez Alinę Obidniak. – Bardzo podkreślam, że jestem dopiero drugą kobietą na tym stanowisku i mam szansę kontynuować myśl Aliny Obidniak. Na pewno będziemy robić refreshing tego pomysłu, by zachować jego ideę, ale nadać mu współczesną formę – mówiła podczas konferencji prasowej 3 września.
Sezon 2025/2026 – repertuar z ambicją i nowymi nazwiskami
Pierwsza premiera nowego sezonu odbyła się 4 października 2025 roku. Na Dużej Scenie zaprezentowano „Tartuffe’a albo Hipokrytę” Moliera w reżyserii Piotra Kurzawy – spektakl przygotowany jeszcze w końcówce poprzedniej kadencji, ale otwierający nowy rozdział teatru kierowanego przez Katarzynę Sołtys.
Kolejne tytuły w repertuarze – „1984” George’a Orwella w reżyserii Szymona Kaczmarka (premiera 17 stycznia 2026) oraz „Schronisko, które przestało istnieć” w reżyserii młodego twórcy Tadeusza Pyrczaka (18 kwietnia 2026) – zapowiadają ambitny sezon, w którym klasyka spotka się z nowym pokoleniem realizatorów.
W czerwcu 2026 planowana jest także premiera współczesnego dramatu „Jest tylko jedna” autorstwa Darii Sobik – jednej z najciekawszych młodych autorek ostatnich lat. Ten repertuarowy układ wskazuje na chęć zrównoważenia tradycji z nowymi głosami, a jednocześnie powrotu do idei teatru, który rozmawia z widzem o wartościach i emocjach.
Finansowanie – potrzeba reformy
W ostatnich latach miasto Jelenia Góra konsekwentnie zwiększa środki na działalność Teatru im. Norwida. W 2025 roku teatr otrzymał łącznie 5 885 364,98 zł, z czego 5 608 095 zł stanowiła dotacja podmiotowa, a 277 269,98 zł – dotacja celowa. Rok wcześniej środki wyniosły łącznie 5,3 mln zł, natomiast w 2021 roku – 4,16 mln zł.
W ciągu pięciu lat łączna kwota dotacji bieżących wzrosła o ponad 41%, co stanowi realny dowód wsparcia ze strony samorządu i potwierdza, że magistrat nie pozostaje obojętny wobec potrzeb instytucji.
Mimo wzrostu poziomu dotacji teatr notuje niewielkie deficyty, co pokazuje, że konieczna jest reforma struktury finansowania, pozwalająca lepiej dopasować wysokość dotacji do realnych kosztów funkcjonowania – szczególnie w kontekście wzrostu cen energii, wynagrodzeń i utrzymania budynku.
Na pytanie, czy miasto planuje dodatkowe wsparcie, Marcin Ryłko z Urzędu Miasta Jeleniej Góry odpowiedział enigmatycznie: „Obecnie pracujemy nad budżetem na rok 2026.”
W 2024 roku teatr odwiedziło 26 154 widzów, czyli nieco więcej niż rok wcześniej (25 958 osób). Dla porównania, w 2022 roku frekwencja wyniosła 31 492 osoby, co pokazuje, że powrót do poziomów sprzed pandemii wciąż trwa, choć widoczny jest stały trend wzrostowy.
Obecnie w instytucji zatrudnionych jest 47 osób na etatach oraz 8 współpracowników na umowach cywilnoprawnych. To stabilna struktura, pozwalająca realizować zarówno działalność repertuarową, jak i projekty edukacyjne i inwestycyjne. W planach dyrektorki Katarzyny Sołtys znajduje się stopniowe zwiększanie liczby wydarzeń i premier, co – przy utrzymaniu obecnego zatrudnienia – wymagać będzie dalszej optymalizacji organizacji pracy i wsparcia finansowego ze strony samorządu.
Inwestycje i kierunek rozwoju
W 2025 roku teatr podpisał umowę na realizację projektu „Poprawa atrakcyjności Teatru C. K. Norwida w Jeleniej Górze” w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (priorytet FEnIKS.07).
Projekt zakończy się 31 grudnia 2029 roku. Łączna kwota wydatków kwalifikowanych to 13 mln zł, z czego 5 mln zł pochodzi z dotacji, a 8 mln zł z budżetu miasta Jelenia Góra.
Projekt został dofinansowany z tzw. listy rezerwowej, przez co zmieniły się proporcje dofinansowania. Miasto Jelenia Góra postanowiło zwiększyć swój wkład finansowy z 5 mln zł do 8 mln zł.
W ramach inwestycji zaplanowano: uruchomienie nowej sceny studyjnej, remont zabytkowej elewacji budynku i częściową wymianę stolarki okiennej, odwodnienie piwnic i remont dachu, szkolenia dla kadr, realizację dwóch premier w ramach projektu, zaprojektowanie nowej strony internetowej i działania ekologiczne zwiększające świadomość odbiorców.
Jak podkreśla Katarzyna Sołtys w korespondencji z redakcją, planowana inwestycja ma wzmocnić zarówno zaplecze techniczne, jak i wizerunkowe teatru. Celem jest stworzenie przestrzeni bardziej przyjaznej widzom – nowoczesnej, ale zakorzenionej w tradycji – tak, aby Teatr Norwida konsekwentnie pełnił funkcję miejsca spotkania różnych pokoleń.
Strategia z ambicją i realizmem
Katarzyna Sołtys obejmuje teatr w momencie, gdy instytucja potrzebuje nie tylko programowego odświeżenia, ale także stabilizacji finansowej. Jej strategia opiera się na równowadze między artystycznymi ambicjami a pragmatyzmem zarządzania.
W jej planie powraca idea teatru wspólnoty – instytucji, która nie traci kontaktu z lokalną publicznością, ale jest punktem odniesienia dla regionu. To nawiązanie do czasów Aliny Obidniak, kiedy Jelenia Góra była jednym z ważniejszych punktów teatralnej mapy Polski.
Trzeba więc życzyć jej nie tylko odwagi i wytrwałości, ale przede wszystkim tego, czego polskim teatrom brakuje najbardziej – pieniędzy, pieniędzy i jeszcze raz pieniędzy.
