W Ełckim Centrum Kultury od kilku miesięcy trwają prace nad monodramem na podstawie reportażu historycznego „Ptaki krzyczą nieustannie. Historia Günthera Niethammera, esesmana i ornitologa z Auschwitz” autorstwa Beaty Dżon-Ozimek i Michała Olszewskiego.
fot. Łukasz Klimowicz
Reżyser Michał Telega buduje przestrzeń sceniczną na styku obrazu, dźwięku i słowa. Stawia pytania, nabrzmiewające dziś w rzeczywistości ponownie. Punktem wyjścia jest historia Günthera Niethammera – ornitologa, naukowca, jednocześnie esesmana z Auschwitz. Jego biografia, pełna sprzeczności, staje się dla twórców spektaklu punktem odniesienia do refleksji nad naturą zła, moralnością i mechanizmami usprawiedliwiania własnych wyborów. Wciela się w tę postać Grzegorz Sierzputowski.
Twórcy nie szukają jednoznacznych odpowiedzi. Stawiają pytania o banalność zła, o granice empatii i odpowiedzialności. Czy można prowadzić badania naukowe w cieniu ludzkiego cierpienia? Czy historia może nas jeszcze czegoś nauczyć?
Jak to możliwe, że wrażliwy intelektualista nie dostrzega tragedii dziejącej się za drutami obozu?
Co sprawia, że można obserwować ptaki, mając za plecami masową zagładę?
Dlaczego milczenie staje się wyborem?
Monodram „Ptaki krzyczą nieustannie” jest próbą odpowiedzi na te pytania.
Autorzy książki Michał Olszewski i Beata Dżon-Ozimek z dziennikarską dociekliwością opisują życie Niethammera – od dzieciństwa, przez naukowe fascynacje, aż po służbę w nazistowskim aparacie. W teatrze ta historia zyskuje nowy wymiar: monodram staje się dialogiem między przeszłością a współczesnością, między nauką a sumieniem, między pięknem natury a okrucieństwem historii.
White box – klatka z ekranów, projekcje multimedialne i instalacje wizualne tworzą środowisko, w którym aktor konfrontuje się z własnym cieniem. To forma, która łączy teatr, performans i sztukę wideo, a także nawiązuje do współczesnych tendencji w sztukach wizualnych.
„Ptaki krzyczą nieustannie” to próba spojrzenia w lustro historii – i dostrzeżenia w nim nas samych.
(Z eksplikacji reżyserskiej Michała Telegi)
Spektakl jest realizowany przez Ełckie Centrum Kultury, aby uczcić 600-lecie lokacji miasta.
Projekt „Ptaki krzyczą nieustannie – premiera monodramu” został dofinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Krajowego Planu Odbudowy oraz ze środków budżetu Miasta Ełku.
Twórcy:
Scenariusz i reżyseria – Michał Telega
Ruch sceniczny – Anna Sochacka
Muzyka – Daniel Grupa
Oprawa wizualna – Jacek Kościuszko
Scenografia i kostiumy – Lusia Preschey
Światło i dźwięk – Jan Zajączkowski
Obsada – Grzegorz Sierzputowski
Wsparcie realizacyjne – Monika Bach, Marek Dec, Marcin Pyciak
Premiera spektaklu: 7 listopada 2025 godz. 19:00.
Po spektaklu odbędzie się spotkanie z realizatorami i autorami książki, które poprowadzi Małgorzata Zbrożek.
Więcej o projekcie: Ptaki krzyczą nieustannie – premiera monodramu » Ełckie Centrum Kultury – ECK Ełk
Foto: Łukasz Klimowicz, ECK
Mat. zebrała B. Dżon-Ozimek