02.11.2020, 14:54 Wersja do druku

Andrzej Grzybowski. Pożegnanie (01.09.1930-25.10.2020)

Z Andrzejem Grzybowskim „poznał mnie” – tak jak z wieloma znakomitymi polskimi aktorami – pośmiertnie Mariusz Gorczyński, bo to właśnie na potrzeby prowadzonej przeze mnie strony internetowej o Gorczyńskim poprosiłem o spotkanie i wypowiedź Andrzeja Grzybowskiego. Grzybowski był bowiem przyjacielem i opiekunem Mieczysławy Ćwiklińskiej, podczas jej słynnego objazdu po Polsce z przedstawieniem „Drzewa umierają stojąc”, w którym w latach 1966-69 brał także udział Gorczyński.

Poznaliśmy się z panem Andrzejem w roku 2008, a dwa lata później spotkaliśmy się powtórnie, gdy podczas nieistniejącego już festiwalu warszawskiej dzielnicy Powiśle zatytułowanego „Powiślenia” prowadziłem w kawiarni „Grawitacja” przy Browarnej spotkanie o Mieczysławie Ćwiklińskiej, mieszkance Powiśla w latach 1934-44. Jako gości zaprosiłem Witolda Sadowego i właśnie Andrzeja Grzybowskiego. Obaj panowie zaproszenie przyjęli. Spotkanie było dowodem na to, że nie liczy się liczba uczestników, ale ich zainteresowanie tematem. Przyszło chyba najwyżej dziesięć osób. A mimo to koniec spotkania nastąpił dopiero dlatego, że… skończył się jego czas i trzeba było udostępnić lokal na kolejną imprezę „Powiśleń”, a i tak i pan Andrzej, i Witold Sadowy, i ja odpowiadaliśmy jeszcze na pytania przybyłych na chodniku, przed kawiarnią. Spotkanie to zaszczyciła swoją obecnością także profesor Anna Kuligowska-Korzeniewska.

Andrzej Grzybowski urodził się w Warszawie, 1 września 1939 roku. W roku 1952 ukończył Wydział Aktorski warszawskiej PWST. Pierwsze lata kariery spędził w teatrach pozawarszawskich, ale już wkrótce przeniósł się do stolicy. Występował w teatrach: Ziemi Mazowieckiej, Syrena, Ludowym, Nowym, Komedia oraz Współczesnym, z którego w 1995 roku odszedł na emeryturę. Wielką jego zasługą było prowadzenie szczegółowej kroniki tournée zespołu Ćwiklińskiej z „Drzewami…”, drukowanej w „Almanachu sceny polskiej”. Grzybowski odnotowywał tam daty kolejnych występów, ich miejsca (nie tylko miasta, ale i konkretne placówki goszczące spektakl), a także to, który aktor którego dnia dołączył do zespołu, a którego dnia pożegnał się z „Drzewami…”, bo obsada była zmienna i tylko Ćwiklińska grała wszystkie przedstawienia. Powstał dzięki temu niezastąpiony diariusz tego objazdu.

Grzybowski był nie tylko aktorem, ale także architektem oraz znawcą i miłośnikiem koni i powozów. I te dwie aktywności pochłaniały go w niektórych latach bardziej niż aktorstwo. Zagrał w kilku filmach i serialach, a jego najbardziej chyba znana rola to oficer milicji, który w serialu Barei „Zmiennicy” prowadzi odprawę funkcjonariuszy przed akcją skierowaną przeciwko warszawskim prostytutkom. Poza tym wystąpił także m.in. w „Krzyżakach” Forda, „Janosiku” Passendorfera, „Śmierci prezydenta” Kawalerowicza, „Sprawie Gorgonowej” Majewskiego, „Pannach z Wilka” Wajdy, „Kontrakcie” Zanussiego i „Lawie” Konwickiego.

Zmarł 25 października 2020 roku. Spoczął w rodzinnym grobowcu na Starych Powązkach.

Źródło:

Materiał nadesłany

Autor:

Rafał Dajbor