„Kofman. Podwójne wiązanie” Janusza Margańskiego i Moniki Muskały w reż. Katarzyny Kalwat, koprodukcja Nowego Teatru i Festiwalu Nowe Epifanie w Warszawie. Pisze Marta Żelazowska na swoim instagramowym koncie.
fot. Bartek Warzecha
„Kofman. Podwójne wiązanie” trudno określić mianem klasycznej biografii – to raczej sceniczna instalacja, gęsta od filozoficznych rozważań i emocjonalnych rekonstrukcji przeszłości. Spektakl staje się fascynującym studium introspekcji oraz nieustannego poszukiwania własnej tożsamości. Sarah Kofman dorastała bowiem pod opieką dwóch matek: żydowskiej, biologicznej i katolickiej, przybranej – tej, dzięki której ocalała z wojennej zagłady. Doświadczenie to naznaczyło całe jej pisarstwo, czyniąc z niego przestrzeń nieustannego dialogu.
Obie matki – w kreacjach Marii Maj i Małgorzaty Hajewskiej-Krzysztofik – obecne są na scenie nieprzerwanie, jakby uosabiały dwa równoległe światy tożsamości i przynależności. Ich milcząca obecność przenika percepcję bohaterki, wpływa na jej rozumienie siebie i świata. Kofman balansuje między nimi – z jednej strony pragnie wyzwolenia spod ciężaru przeszłości, z drugiej nie potrafi od niej uciec. Pisząc o innych, zawsze opowiada o sobie; pisząc o sobie, mierzy się z cieniem trudnych doświadczeń.
Maja Ostaszewska tworzy w tej roli kreację niezwykle subtelną – buduje postać z gestów, pauz i myśli, które nie zawsze da się wypowiedzieć. Jej Kofman jest jednocześnie skupiona i rozedrgana, powściągliwa i pełna wewnętrznego napięcia – jakby rozpięta między skrajnościami. Zachwyca również forma przedstawienia. Scenografia Zbigniewa Libery i muzyka Wojtka Blecharza – ascetyczne, a zarazem precyzyjnie nastrojone – rezonują z doświadczeniami bohaterki. To teatr, który nie epatuje, lecz subtelnie hipnotyzuje. Pozostawia widza z pytaniem: czy możliwe jest całkowite uwolnienie się od przeszłości? I czy świat można w ogóle opowiadać obiektywnie?
