Już 11 kwietnia 2026 roku we Wrocławskim Teatrze Współczesnym odbędzie się prapremiera spektaklu „Atlas ptaków” Aleksandry Zielińskiej w reżyserii Barbary Bendyk. To druga ze scenicznych realizacji sztuk nagrodzonych w VI Konkursie Dramaturgicznym STREFY KONTAKTU. Poprzednią była bardzo udana „Strefa 0” autorstwa i w reżyserii Magdaleny Drab. Już teraz zobaczcie wypowiedzi autorów w materiale wideo oraz kilka zdjęć z próby przed premierą.
fot. Filip Wierzbicki/ mat. teatru
O czym jest „Atlas ptaków”?
„Atlas ptaków” opowiada historię kobiety, która razem z towarzyszącymi jej ptakami – amandą górską, ślepowronem zwyczajnym, mewą siwą i pingwinem cesarskim – przechodzi przez swoje piekło.
Aleksandra Zielińska wyjaśnia, że główna bohaterka snuje opowieść o swoim życiu w pozornie beztroski sposób, ale wkrótce spomiędzy zabaw i piosenek zaczyna przezierać tajemnica.
Barbara Bendyk dodaje, że to spektakl o rodzicielstwie w obliczu katastrofy klimatycznej, przedstawiany z perspektywy ludzko-ptasiej. „Atlas ptaków” traktuje o zdarzeniach z życia bohaterki, które mają dla niej wielkie konsekwencje. Reżyserka przygląda się różnym obliczom opieki i zadaje pytanie, gdzie leży granica między opieką, a kontrolą i władzą.
Twórcy spektaklu
Barbara Bendyk to studentka reżyserii na AST w Krakowie, która wyreżyserowała już dwa spektakle w teatrach instytucjonalnych („Wyrwa” Macieja Bogdańskiego w Teatrze Łaźnia Nowa w Krakowie i „Czas na wielki numer” Krysi Bednarek w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi).
Jest laureatką Grand Prix 13. Forum Młodej Reżyserii za spektakl „Pies”, który był grany na festiwalach za granicą i w Polsce, m.in. na VI Festiwalu Dramatu STREFY KONTAKTU.
Reżyserowała też czytania performatywne we Wrocławskim Teatrze Współczesnym („Budowniczy schronów” Michała Walczaka) i Teatrze im. Stefana Żeromskiego w Kielcach.
Aleksandra Zielińska to natomiast pisarka, autorka powieści i dramatopisarka. Dwukrotna półfinalistka Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. Napisała scenariusz komiksu „Wiedźmin” (Dark Horse, 2025) na podstawie prozy Andrzeja Sapkowskiego.
Komentarz twórców
Autorka sztuki w swojej twórczości bardzo często inspiruje się popkulturą: – Jestem fanką języka memicznego i internetowego, więc jak tylko pojawia się taka możliwość, staram się przenosić go do tekstu. W „Atlasie ptaków” pojawiają się nawiązania do kreskówek dla dorosłych i filmów Wernera Herzoga.
Akcja jej sztuki pt. „Atlas ptaków” rozgrywa się w scenerii inspirowanej programami telewizyjnymi dla dzieci z lat 80. ubiegłego wieku: – Ciekawe jest to, że takie programy są bardzo teatralne – często kręci się je w jednej lokacji, zawierają w sobie długie ujęcia, delikatny montaż i bezpośredni zwrot do widzów. Interesujące wydało mi się przeniesienie telewizyjnej formy do teatru i sprawdzenie, co nam to da.
Przygotowując choreografię do spektaklu, Agata Maszkiewicz, szukała z aktorkami i aktorami formalnych rozwiązań: – Nie chodzi nam o to, żeby wcielili się w realne ptaki, tylko zastanawiamy się, czy aktor jest ptakiem, czy ma jedynie ptasie elementy. To nie jest jasno rozgraniczone. W trakcie oglądania spektaklu może narodzić się pytanie, czy to sen, czy program telewizyjny? A przecież jesteśmy w teatrze.
Częściowo inspirowane programami telewizyjnymi są kostiumy, które zaprojektowała Katarzyna Leks: – Głównie przejawia się to w ich warstwie kolorystycznej. Inspirowałam się także modą outdoorową, czyli skojarzeniami z byciem w naturze, obserwacją ptaków i sportową wygodą.
Dla kompozytorki, Heleny Czerwińskiej-Drak, inspiracją była m.in. muzyka Wiktora Striboga do surrealistycznej bajki pt. „Kraina grzybów” i Scena na Strychu: – Będąc w tej przestrzeni, zauważyłam że jest tam mnóstwo fajnych efektów dźwiękowych do odkrycia. Komponując muzykę, korzystałam z naturalnego pogłosu i dźwięków nagranych na „przerażonatorze”. To elektroakustyczny instrument eksperymentalny, generujący dźwięki o charakterze grozy.
Na klimat Sceny na Strychu zwraca także uwagę Barbara Bendyk: – Ta scena to trochę bunkier, może gniazdo. Jest filmowa i plan programu telewizyjnego świetnie się w nią wpasowuje. Bardzo pomaga nam też intymność tej przestrzeni.
Światło ma w tym przedstawieniu dwie funkcje – performatywną i metaforyczną. – Osią historii jest program dla dzieci inspirowany produkcjami z lat 80., dlatego wykorzystamy stare lampy telewizyjne, które będą obsługiwane przez aktorów. W spektaklu pojawi się też światło zewnętrzne, nawiązujące do tematu jaja wysiadywanego w gnieździe – wyjaśnia Klaudia Kasperska, reżyserka świateł.
W warstwie scenograficznej „Atlas ptaków” rozgrywa się w metaforycznej scenerii. – To kamienna pustynia, symbolizująca nie tylko zagrożone środowisko, ale też tragiczną zmianę w życiu bohaterki. Jak mówi tytuł, jest to związane z wszystkimi ornitologicznymi tropami – zauważyła Anna Oramus, autorka scenografii.
– Zależy nam na tym, żeby w pewien sposób zaskoczyć widza. Zachęcamy do śledzenia w czasie spektaklu, jak pewne formy stają się czymś innym niż wydawały się być na początku – dodaje.
Premiera i bilety
Premierowy set spektaklu: 11, 12, 14 i 15 kwietnia 2026 roku na Scenie na Strychu WTW.
Kolejne terminy: 15, 16 i 19 maja.
Bilety: www.wteatrw.pl
„Atlas ptaków” - realizatorzy i obsada
tekst: Aleksandra Zielińska
reżyseria: Barbara Bendyk
scenografia: Anna Oramus
kostiumy: Katarzyna Leks
choreografia: Agata Maszkiewicz
muzyka: Helena Czerwińska-Drak
światło: Klaudia Kasperska
inspicjentka: Justyna Bartman-Jaskuła
asystent reżyserki: Dominik Smaruj
realizacja światła: Michał Partyka
realizacja dźwięku: Marika Kiełbiowska
konsultacje: Krysia Bednarek, Aleksandra Zielińska, Jakub Siedlecki
obsada:
Ona: Lina Wosik
Amanda górska: Krzysztof Boczkowski
Ślepowron zwyczajny: Ewelina Paszke-Lowitzsch
Mewa siwa: Anna Błaut
Pingwin cesarski: Dominik Smaruj