Instytut Teatralny prezentuje raport poświęcony pedagogice teatru w publicznych teatrach repertuarowych w Polsce, który został przygotowany przez Agatę Kędzię, Annę Majewską, Katarzynę Piwońską i Monikę Sochaczewską.
fot. mat. Instytutu Teatralnego
W 2026 roku Instytut Teatralny przeprowadził badania poświęcone osobom odpowiedzialnym za pedagogikę teatru w teatrach publicznych. Pierwszym etapem było zrealizowanie ogólnopolskiej ankiety, w której wzięły udział 44 osoby. W drugim etapie – warsztatach badawczych – uczestniczyło 16 osób, które przyglądały się wiedzy powstającej poprzez codzienne działania, relacje, procesy twórcze i doświadczenie. Wnioski z obu etapów zostały zebrane w raporcie „Relacje, które tworzą wiedzę. Pedagogika teatru jako zawód i praktyka wiedzotwórcza”.
To pierwsze tak szerokie badanie, które analizuje pedagogikę teatru nie tylko jako obszar działań edukacyjnych, ale także jako profesję oraz praktykę tworzącą wiedzę o teatrze, instytucji, publiczności i relacjach między nimi. Pokazuje pedagogikę teatru jako zawód i obszar, który współkształtuje współczesne instytucje teatralne, a także próbuje odpowiedzieć na pytania: kim są osoby zajmujące się pedagogiką teatru? Jak wygląda ich praca i miejsce w strukturach instytucji? Jakie zadania wykonują, z kim współpracują i jaka wiedza powstaje w toku ich codziennej praktyki?
W raporcie znajdziemy między innymi:
- charakterystykę zawodu pedagożki i pedagoga teatru,
- obraz warunków zatrudnienia i miejsca pedagogiki teatru w strukturach instytucji,
- opis szerokiego spektrum działań podejmowanych w teatrach,
- analizę sposobów tworzenia i wykorzystywania wiedzy powstającej w praktyce,
- rozpoznanie wyzwań i potencjałów związanych z instytucjonalnym umocowaniem tej dziedziny,
- wnioski i rekomendacje dotyczące miejsca pedagogiki teatru w instytucjach kultury.
Prof. dr hab. Dariusz Kosiński zwraca uwagę, że pedagogika teatru może być rozumiana nie tylko jako „zestaw programów edukacyjnych”, ale jako „praca na rzecz nowej wiedzy i nowych relacji”. Jak podkreśla, świadomość takiej roli jest już obecna wśród osób zajmujących się pedagogiką teatru i stanowi ważny element rozwijanych przez nie praktyk.
To raport o tym, co już jest – ale także o tym, co poprzez codzienną praktykę może się zmieniać. Opisuje obecną sytuację pedagogiki teatru, ale także wskazuje możliwe kierunki jej dalszego rozwoju. Wypracowane rekomendacje skierowane są do Instytutu Teatralnego, osób zarządzających teatrami, zespołów instytucji, twórczyń i twórców współpracujących z teatrami, osób zajmujących się badaniem i opisywaniem teatru oraz samych pedagożek i pedagogów teatru.
Wnioski płynące z badania będą punktem wyjścia do rozmów z pedagożkami i pedagogami teatru oraz osobami zarządzającymi teatrami podczas Ogólnopolskiego Dnia Pedagogiki Teatru, który odbędzie się 7 października 2026. Będzie to okazja do przyjrzenia się funkcjonowaniu własnej instytucji, wymiany doświadczeń oraz wspólnego zastanowienia się, jak budować współpracę i w pełni wykorzystywać potencjał pedagogiki teatru w teatrach publicznych. Tę część poprowadzą badaczki i autorki raportu: Agata Kędzia, Anna Majewska, Katarzyna Piwońska i Monika Sochaczewska.
Zapraszamy do lektury raportu.
„Relacje, które tworzą wiedzę.
Pedagogika teatru jako zawód i praktyka wiedzotwórcza”
