Grupa przedstawicieli elit, zaproszona na eleganckie przyjęcie, nie potrafi opuścić salonu, w którym się znalazła. Dlaczego? „Anioł zagłady” w reżyserii Daty Tavadze, którego poprzedni spektakl stał się jednym z najbardziej kontrowersyjnych wydarzeń ubiegłorocznych Warszawskich Spotkań Teatralnych, to opowieść o społeczeństwie uwięzionym we własnych przywilejach, niezdolnym do wyjścia poza wyuczone role i struktury dominacji. Spektakl porusza aktualne problemy, pobudza do dyskusji o kondycji dzisiejszego świata. Premiera już 12 czerwca na dużej scenie Teatru Dramatycznego w ramach 46. Warszawskich Spotkań Teatralnych.
fot. mat. teatru
Produkcja będzie teatralną reinterpretacją słynnego filmu Luisa Buñuela „Anioł zagłady" - czarnej komedii z 1962 roku. To horror w tempie komedii. To tragedia w tempie komedii. Gdyby nieco zwolnić tempo, stałoby się to bardzo przerażającą opowieścią. Tempo Buñuela jest szybkie, przeskakuje on z jednego stanu emocjonalnego do drugiego, co jest regułą zarówno tragedii, jak i komedii. Otwieramy przed sobą ogromny wszechświat Buñuela, a także ogromny temat jego czasów – kiedy kręcił ten film, wykazał się niesamowitą proroczością co do tego, jak potoczą się sprawy. Od razu uchwycił chorobę, w której obecnie żyjemy - komentuje Data Tavadze w rozmowie przedpremierowej dla Dramatycznego.
Podobnie jak w filmie Buñuela, nigdy nie dowiadujemy się, jaka dokładnie siła trzyma tych ludzi uwięzionych w jednym pomieszczeniu. Dlaczego nie mogą po prostu wstać i wyjść z tej przestrzeni? Czy to wirus? Czy to wojna? Czy to jakaś katastrofa, szczególne wydarzenie, a może nic? To historia bardzo aktualna w naszych czasach, w naszej sytuacji, ale jest to również bardzo ważne pytanie o możliwość rewolucji, możliwość zmiany. Jak bardzo jesteśmy gotowi zmienić naszą rzeczywistość? Czy jesteśmy konformistami? Czy w ogóle zastanawiamy się nad sytuacją, w której się znajdujemy? - pyta Paweł Sztarbowski, dramaturg.
To, co początkowo wydaje się absurdalnym impasem, w spektaklu stopniowo przeradza się w bezwzględny eksperyment społeczny, obnażający mechanizmy władzy, przemocy symbolicznej i rozpadu wspólnoty. W dusznej, zamkniętej przestrzeni logika, normy społeczne i poczucie bezpieczeństwa stopniowo zanikają. Ta sztuka jest o ludziach, którzy wszystko rozumieją, ale nadal zachowują się tak, jakby nie rozumieli niczego. Przygląda się systemowi – społecznemu, politycznemu, emocjonalnemu – który rozpadł się od środka. Nie chodzi tu tak naprawdę o fabułę, ale o sytuację, w której być może już się znajdujemy - mówi Tavadze.
Data Tavadze to gruziński reżyser teatralny, dramatopisarz, producent i aktywista kultury, uznawany za jednego z najważniejszych twórców współczesnego teatru politycznego Europy Wschodniej. Jego spektakle łączą zaangażowany teatr polityczny z wizualnie intensywnym i poetyckim językiem scenicznym, opartym na silnej fizycznej obecności aktorów, muzyczności oraz pracy z obrazem. W swoich realizacjach bada relacje pomiędzy jednostką a społeczeństwem, pamięć zbiorową, przemoc i opresję, mechanizmy władzy oraz kruchość demokratycznych struktur. Jego teatr porusza się pomiędzy materiałem dokumentalnym, współczesnym dramatopisarstwem i autorskimi reinterpretacjami klasycznych tekstów.
Poza działalnością artystyczną Tavadze pozostaje ważnym głosem współczesnego życia kulturalnego i politycznego Gruzji. W trakcie protestów po wyborach parlamentarnych w 2024 roku aktywnie uczestniczył w działaniach środowisk artystycznych i obywatelskich sprzeciwiających się autorytarnym tendencjom oraz prokremlowskiej polityce gruzińskiego rządu. Angażował się w działania solidarnościowe, protesty i publiczne wystąpienia dotyczące wolności słowa, niezależności instytucji kultury oraz prawa do swobodnej wypowiedzi artystycznej.
Mógłbym powiedzieć, że ta sztuka jest bardzo gruzińska. Myślę, że ten materiał wywodzi się z centrum protestów w Gruzji. Obecnie żyjemy w rzeczywistości, w której jest coraz więcej więźniów politycznych, coraz więcej artystów w więzieniach za to, że zabierają głos (…) Więzieni są nadal poeci, więzieni są nadal aktorzy, studenci – coraz więcej osób. (…) Każdego dnia coraz więcej ucisku, coraz mniej wolności słowa. Coraz częściej pojawia się retoryka skrajnej prawicy, niebezpieczna, nacjonalistyczna. Dla Gruzji jest to punkt zwrotny. Albo jesteśmy świadkami agonii tego reżimu – chwili tuż przed jego upadkiem – albo stoimy u progu czegoś znacznie mroczniejszego. To punkt przełomowy: albo w stronę ciemności, albo w stronę światła.
fot. Karolina Jóźwiak/mat. teatru
Kostiumy do spektaklu przygotowała projektantka Gosia Baczyńska. Za scenografię i światła odpowiada Agata Skwarczyńska. Muzykę skomponował Nika Pasuri. W obsadzie znaleźli się aktorzy i aktorki: Mariusz Drężek, Agata Góral, Jakub Jankiewicz (gościnnie), Anna Kłos, Michał Klawiter, Marianna Linde, Anna Moskal, Agata Różycka, Jan Sałasiński/Mateusz Weber, Konrad Szymański, Krzysztof Szczepaniak/Damian Kwiatkowski, Anita Sokołowska.
ANIOŁ ZAGŁADY
Reżyseria: Data Tavadze
Premiera: 12 czerwca 2026, Duża Scena
Kolejne spektakle: 13 czerwca oraz 18-19 lipca 2026
https://teatrdramatyczny.pl/aniol-zaglady
Obsada: Mariusz Drężek, Agata Góral, Jakub
Jankiewicz (gościnnie), Anna Kłos, Michał Klawiter, Marianna Linde, Anna
Moskal, Agata Różycka, Jan Sałasiński/Mateusz Weber, Konrad Szymański,
Krzysztof Szczepaniak/Damian Kwiatkowski, Anita Sokołowska
Twórczynie i twórcy
Reżyseria: Data Tavadze
Dramaturgia: Paweł Sztarbowski
Scenografia i światło: Agata Skwarczyńska
Kostiumy: Gosia Baczyńska
Muzyka: Nika Pasuri
Tłumaczenie scenariusza: Magda Nowakowska
Asystent/ka: Antonina Wąsowicz, Maciej Jaszczyński
Inspicjent: Tomasz Karolak
Kierowniczka produkcji: Adrianna Gołebiewska
Producentka: Kinga Kostoń-Hayatullah
Koordynacja produkcji: Lena Tworkowska
Spektakl realizowany w ramach 46. Warszawskich Spotkań Teatralnych.
Zadanie realizowane jest dzięki wsparciu finansowemu Miasta Stołecznego Warszawy. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.
