Warszawa. MKiDN ogłasza zmiany

Kadencja dyrektora będzie trwała od 3 do 5 lat lub od 3 do 5 sezonów artystycznych, a możliwość powołania bez konkursu będzie ograniczona do dwóch kadencji – to kluczowe założenia projektu noweli ustawy o działalności kulturalnej, który ma nadrobić wieloletnie luki prawne. Przedstawiła go w poniedziałek ministra Marta Cienkowska.

Oprócz szefowej resortu, stan prac nad projektami legislacyjnymi MKiDN i ich znaczenie dla sektora kultury przedstawili podczas poniedziałkowej konferencji prasowej również wiceministrowie Maciej Wróbel i Marek Krawczyk.

- Przez lata kultura w Polsce zmieniała się znacznie szybciej niż prawo, które ją reguluje. Dzisiaj po prostu nadrabiamy tę różnicę. Część podstawowych przepisów powstała jeszcze w latach 90., a od tego czasu zmienił się sposób działania instytucji. Zmienił się rynek książki, zmieniła się produkcja filmowa, pojawiły się gry wideo, cyfrowe archiwa. Zupełnie inaczej funkcjonują organizacje pozarządowe działające w sektorze kultury, dlatego nie patrzyłabym na te wszystkie zmiany, o których będziemy dzisiaj mówić, jako na oddzielne inicjatywy ustawodawcze, patrzyłabym na to, jak na większą zmianę systemową, która od wielu lat polskiej kulturze była potrzebna - podkreśliła Cienkowska.

Jako jedną z najważniejszych ministra kultury określiła nowelizację ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

- Ona reguluje pracę instytucji samorządowych i państwowych, ustala relacje między organizatorami i współorganizatorami, dlatego jej nowelizację nazywamy „Konstytucją dla kultury” albo „ustawą matką”. Została uchwalona w 1991 r. To jest 35 lat temu. Była nowelizowana punktowo, kilkukrotnie, ale nigdy nie została gruntownie dostosowana do współczesnych warunków funkcjonowania kultury. Mogę tylko skomentować to jednym zdaniem: najwyższy czas - oceniła szefowa resortu kultury.

Projekt nowelizacji przewiduje m.in. uregulowanie współprowadzenia instytucji kultury przez państwo i samorządy. Umowy będą zawierane na okres do 10 lat, z możliwością przedłużenia po ewaluacji. Każdy współorganizator będzie zobowiązany do udziału w finansowaniu instytucji na poziomie co najmniej 10 proc. jej budżetu.

Przepisy zakładają także jednolite zasady powoływania dyrektorów instytucji państwowych i samorządowych. Kadencja dyrektora będzie trwała od 3 do 5 lat lub od 3 do 5 sezonów artystycznych, a możliwość powołania bez konkursu zostanie ograniczona do dwóch kadencji. Po drugiej kadencji przeprowadzenie konkursu będzie obowiązkowe.

Resort kultury chce także wprowadzenia społecznych instytucji kultury – nowej formy stabilnego finansowania najważniejszych projektów organizacji i fundacji pozarządowych. Finansowanie będzie mogło obejmować okres od 3 do 5 lat, w tym koszty administracyjne.

Projekt zakłada również, że w komisjach konkursowych zachowana zostanie równowaga pomiędzy przedstawicielami organizatora, zespołu instytucji i strony społecznej, a osoba wyłoniona w konkursie będzie musiała zostać powołana na stanowisko.

Ministerstwo rozpoczęło prace nad projektem ustawy o ochronie rynku książki. Wniosek o wpisanie projektu do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów został skierowany w poniedziałek. Po publikacji projektu przez Rządowe Centrum Legislacji rozpoczną się konsultacje społeczne.

Projekt ten zakłada m.in. wprowadzenie jednolitej ceny książki przez 12 miesięcy od jej wprowadzenia do obrotu; ograniczenie maksymalnego rabatu udzielanego przez dystrybutora do 45 proc. ceny jednolitej; zagwarantowanie autorowi co najmniej 10 proc. ceny okładkowej, a tłumaczowi co najmniej 3 proc.; wprowadzenie zautomatyzowanego systemu raportowania danych o sprzedaży.

Rozwiązania obejmą książki w różnych formatach, w tym e-booki i audiobooki. Projekt uwzględni również specyfikę bibliotek, instytucji kultury, uczelni i instytutów badawczych, które będą mogły korzystać z określonych rabatów także w okresie obowiązywania jednolitej ceny. Szczególne zasady będą dotyczyć również wielodniowych targów książki.

Ministerstwo kontynuuje ponadto prace nad projektem nowelizacji ustawy medialnej. Założenia projektu obejmują zmianę modelu finansowania mediów publicznych, likwidację abonamentu radiowo-telewizyjnego oraz zapewnienie finansowania mediów publicznych z budżetu państwa na poziomie 2,5 mld zł rocznie. Projekt oczekuje na rozpatrzenie przez Stały Komitet Rady Ministrów.