Ministra kultury Marta Cienkowska podpisała protest ministrów 22 państw przeciw udziałowi Rosji w 61. Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Wenecji – poinformował we wtorek resort.
Na swoim profilu na portalu X, ministra kultury napisała, że „artysta służalczy wobec zbrodniarza staje się współwinny jego zbrodni”, a „kultura milcząca wobec mordowania ludzi staje się kulturą śmierci i terroru”. Dodała, że „nie wolno milczeć, choćby» Już biegli wychylać wino, / Sprzedawać białe rozgwiazdy«, cytując wiersz „Campo di Fiori” Czesława Miłosza. „Szczególnie my, Polacy, mamy obowiązek protestować przeciwko jakiejkolwiek obecności przedstawicieli bandyckiego państwa w miejscach, które swoją rangą mogłyby legitymizować ich zbrodniczą działalność” - podkreśliła.
Oprócz polskiej ministry pod wspólnym protestem podpisali się ministrowie kultury oraz spraw zagranicznych 21 państw: Austrii, Belgii, Bułgarii, Chorwacji, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Niemiec, Grecji, Hiszpanii, Irlandii, Litwy, Łotwy, Luksemburga, Holandii, Norwegii, Portugalii, Rumunii, Szwecji oraz Ukrainy. Inicjatorem protestu jest Łotwa.
Autorzy listu podkreślają, że „instytucje kultury muszą być nie tylko ostoją znaczenia i rangi sztuki, lecz także moralnej odpowiedzialności”.
„Kultura była jednym z pierwszych i głównych celów ataków Rosji na Ukrainę. Stała się tym celem dlatego, że to ona jest fundamentem tożsamości i wspólnotowości, zwłaszcza tej państwowej. Kultura nie funkcjonuje na obrzeżach międzynarodowej polityki – jest jej osią i przyczyną, dlatego nie może pozostać obojętna” - napisano na stronie MKiDN.
Adresatami listu są Pietrangelo Buttafuoco prezes Biennale oraz Zarząd Biennale. Jak informuje resort kultury, protest został przekazany do wiadomości włoskiego ministra kultury Alessandro Giuli.
We wtorek decyzję Fundacji Biennale o zezwoleniu Rosji na udział w tegorocznym Biennale Sztuki w Wenecji potępiła także Komisja Europejska i zagroziła, że jeśli fundacja nie zmieni swojej decyzji, to KE rozważy odebranie jej dotacji. Jak podkreśliła Komisja, kultura nie powinna być narzędziem propagandy.
W niedzielę szef MSZ Ukrainy Andrij Sybiha i ministra kultury Tetiana Bereżna zaapelowali do organizatorów Biennale Sztuki w Wenecji, by nie pozwolili na powrót Rosji do udziału w tym wydarzeniu. „Wzywamy organizatorów Biennale w Wenecji do zrewidowania decyzji o dopuszczeniu Federacji Rosyjskiej do powrotu oraz do podtrzymania pryncypialnego stanowiska z lat 2022 i 2024. Wierność wartościom wolności, ludzkiej godności i prawa międzynarodowego powinna być decydująca dla globalnej społeczności artystycznej, podobnie jak solidarność z narodem ukraińskim, którego kulturę próbuje się zniszczyć” – przekazali Sybiha i Bereżna we wspólnym komunikacie zamieszczonym na stronie internetowej ministerstwa spraw zagranicznych Ukrainy.
Ministrowie przekazali, że pełnoskalowa wojna rozpętana przez Rosję w 2022 roku pochłonęła życie 346 artystów oraz 132 ukraińskich i zagranicznych pracowników mediów. Rosyjscy żołnierze nielegalnie wywieźli z Ukrainy co najmniej 35 482 eksponaty muzealne, a ponad 2,1 mln dzieł sztuki znajduje się na okupowanych przez Rosję terytoriach i grozi im zniszczenie lub nielegalne wywiezienie.
Ministerstwo Kultury Włoch w wydanym oświadczeniu podkreśliło, że w nawiązaniu do wypowiedzi szefa Biennale Pietrangela Buttafuoco, który zapowiedział udział Rosji i Iranu w tegorocznym wydarzeniu, „wyjaśnia się, że decyzja o udziale Federacji Rosyjskiej została podjęta całkowicie autonomicznie przez Fundację mimo przeciwnego stanowiska włoskiego rządu”.
Z powodu napaści na Ukrainę Rosja była nieobecna podczas dwóch poprzednich edycji Biennale w 2022 i 2024 roku.
61. Międzynarodowa Wystawa Sztuki w Wenecji odbędzie się w dniach 9 maja-22 listopada.