EN
3.12.2022, 15:41 Wersja do druku

Warszawa. Konferencja „Janusz Warmiński i jego Teatr Ateneum” w Instytucie Teatralnym

Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego zaprasza 7 i 8 grudnia na konferencję „Janusz Warmiński i jego Teatr Ateneum”, odbywającą się w ramach setnej rocznicy urodzin legendarnego dyrektora warszawskiego Teatru Ateneum. Wstęp wolny.

30 września 2022 roku minęła setna rocznica urodzin Janusza Warmińskiego, legendarnego dyrektora warszawskiego Teatru Ateneum w okresie jego świetności. „Sąd współczesnych jest dla teatru sądem nieodwołalnym. Nie można dokonać po latach jego rewizji. Przedstawienie jest jedyną szansą teatru. Teatr musi być świadomy swoich celów i środków, by stać się potrzebnym” – deklarował Janusz Warmiński. W swojej pracy odwoływał się zawsze do dewizy Stefana Jaracza i Leona Schillera: „Celem naszym Teatr Żywy, Teatr Aktualny, Teatr Użyteczny”. Teatr Żywy oznaczał reagowanie na przemiany, którym ulega świat i człowiek współczesny, przemiany obyczaju, moralności. Teatr Aktualny wiązał się z podejmowaniem istotnych spraw współczesności. Teatr Użyteczny, czyli właśnie taki, który po prostu jest potrzebny szerokiej publiczności.

Janusz Warmiński (właściwie Lewandowski) (1922–1996), oficer Armii Krajowej i uczestnik Powstania Warszawskiego, aktor, dramatopisarz, reżyser i – przede wszystkim – dyrektor, był jednym z tych, którzy kształtowali powojenne oblicze polskiego teatru. Kierował Teatrem Ateneum ponad cztery dekady. Warmiński wymyślił charakter i repertuar sceny, opierając go na współczesnej literaturze zachodniej i polskiej. Zbudował jeden z najmocniejszych zespołów aktorskich stolicy, w czasie jego dyrekcji z Ateneum związali się m.in. Aleksandra Śląska, Hanna Skarżanka, Ryszarda Hanin, Barbara Rachwalska, Katarzyna Łaniewska, Elżbieta Kępińska, Władysław Kowalski, Anna Seniuk, Ewa Wiśniewska, Krystyna Tkacz, Magdalena Zawadzka, Krystyna Janda, Maria Pakulnis, Jacek Woszczerowicz, Jan Świderski, Czesław Wołłejko, Ignacy Machowski, Stanisław Zaczyk, Gustaw Holoubek, Zbigniew Cybulski, Piotr Fronczewski, Marek Kondrat, Roman Wilhelmi, Jerzy Kamas, Marian Kociniak, Jan Kociniak, Leonard Pietraszak, Marian Opania, Andrzej Seweryn, Jan Matyjaszkiewicz, Krzysztof Kolberger, Bartosz Opania, Grzegorz Damięcki. Reżyserowali tutaj – obok dyrektora Warmińskiego – Konrad Swinarski, Andrzej Wajda, Bohdan Korzeniewski, Kazimierz Dejmek, Józef Szajna, Jerzy Grzegorzewski, Maciej Prus, Ryszard Peryt, Adam Hanuszkiewicz, Krzysztof Zaleski; muzyczne przedstawienia realizował Wojciech Młynarski.

„Mędrzec teatru, głęboko wrażliwy człowiek i alchemik sztuki wiedział, że trzeba gromadzić ludzi utalentowanych, łączyć w zespół i czekać. Czasem się uda, czasem nie – ale zawsze chodzi o to, że bez ryzyka i zaufania do osób współtworzących sztuka teatru […] staje się albo konwencjonalną usługą, albo pełnym grymasów wcieleniem doktryny, albo manifestacją gustu wybitnego egoisty. Wiedział, że musi mieć wątpliwości i mimo to wciąż od nowa, od zera hazardować się kolejnymi decyzjami artystycznymi” – pisał o Warmińskim Maciej Wojtyszko. Krzysztof Zaleski zauważył: „Mieścił się w tamtym czasie w kanonie teatru, nazwijmy go inteligenckiego, który do takiej właśnie, inteligenckiej publiczności chciał mówić. I temu był wierny”.

Obchody stulecia urodzin Janusza Warmińskiego są wspólną inicjatywą Instytutu Teatralnego i Teatru Ateneum w Warszawie. W ich ramach realizowane są trzy projekty.

Strona internetowa będzie dokumentować życie i dzieło Warmińskiego; opublikowane zostaną tu liczne materiały archiwalne z zasobów IT i Ateneum, w tym zapisy audio i wideo. W filmie dokumentalnym znajdą się materiały ze zbiorów prywatnych, archiwum TVP oraz Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych, a także zarejestrowane specjalnie na potrzeby dokumentu wspomnienia o Warmińskim jego współpracowników. Podsumowaniem obchodów będzie dwudniowa konferencja naukowa „Janusz Warmiński i jego Teatr Ateneum”, która odbędzie się w Instytucie Teatralnym 7 i 8 grudnia.

Wstęp na konferencję jest wolny.

PROGRAM KONFERENCJI

7 grudnia (środa)

11:00 | Otwarcie konferencji

Aktorzy

11:15-11:45 | Elżbieta Baniewicz, Aleksandra Śląska – aktorka z wojenna skazą
11:45-12:15 | Henryk I. Rogacki, Jan Świderski w Teatrze Ateneum. Ze wspomnień, czyli „nie mówi a gra”
12:15-12:30 | Przerwa
12:30-13:00 | Barbara Osterloff, Od Peer Gynta do Dantona. Roman Wilhelmi w Teatrze Ateneum
13:00-13:30 | Dyskusja
13:30-14:30 | Przerwa obiadowa

Reżyserzy

14:30-15:00 | Beata Guczalska, Konrad Swinarski w Teatrze Ateneum, czyli dzieje słynnego paszkwilu
15:00-15:30 | Maryla Zielińska, Ateneum w Dramatycznym, czyli „Warjacje” Jerzego Grzegorzewskiego
15:30-15:45 | Przerwa
 15:45-16:15 | Rafał Węgrzyniak, Roztrwoniony potencjał? Krzysztof Zaleski w Teatrze Ateneum
16:15-16:45 | Marcin Zawada, Wojciech Młynarski i jego autorzy
16:45-17:15 | Dyskusja

8 grudnia (czwartek)

Świadkowie

11:00-11:30 | Jan Kłossowicz, Mała apokalipsa

Dyrektor

11:30-12:00 | Paweł Płoski, Lider czy dyrektor? Model Janusza Warmińskiego
12:00-12:15 | Przerwa
12:15-12:45 | Małgorzata Piekutowa, Zwycięstwo czy chwasty? O socrealistycznych dramatach Janusza Warmińskiego
12:45-13:15 | Jacek Sieradzki, Janusza Warmińskiego kolizje z krytyką
13:15-13:45 | Dyskusja
13:45-14:45 | Przerwa obiadowa

Źródła

14:45-15:15 | Magdalena Raszewska, Za kulisami. Przyczynek (subiektywny) do historii Ateneum
15:15-15:45 | Aneta Kielak-Dudzik, „Stare budownictwo”, czyli koincydencja Henryka Łapińskiego
15:45-16:00 | Przerwa
16:00-16:30 | Michał Smolis, „Wyssane z palca” Jana Matyjaszkiewicza, czyli z dziejów aktorskiej  diarystyki
16:30-17:00 | Dyskusja i zamknięcie konferencji

Źródło:

Materiał własny