Warszawa. Komisja kultury pozytywnie zaopiniowała projekt budżetu na kulturę, a negatywnie na KRRiT na 2027 r.

Sejmowa Komisja Kultury pozytywnie zaopiniowała rządowy projekt ustawy budżetowej na 2027 r. dotyczący kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Zakłada on, że wydatki na kulturę wyniosą 9,9 mld zł, co oznacza wzrost o 6,6 proc. w porównaniu z 2026 r. Negatywnie komisja zaopiniowała projekt budżetu na KRRiT.

– Jeżeli chodzi o wydatki budżetu państwa dla części 24 (Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego), w projekcie ustawy budżetowej na 2027 rok wynoszą one 8,6 mld zł i wskazują w stosunku do 2026 r. wzrost o 4,4 proc. Jeżeli chodzi o środki, które zostały zapisane dla ministerstwa w rezerwie, to jest kwota 102 mln zł, z czego 80 mln zł to rezerwa przeznaczona na nowy Program Rozwoju Czytelnictwa i 22 mln zł na budowę Sinfonii Varsovii. Więc ten budżet wynosi 8,7 mld zł, co daje nam wzrost o ok. 5,4 proc. w stosunku do 2026 r. – powiedział podczas wtorkowego posiedzenia komisji podsekretarz stanu w MKiDN Marek Krawczyk.

Jak zaznaczył, kolejną ważną rzeczą jest Fundusz Promocji Kultury. - Tutaj odnotowujemy bardzo duży wzrost, ponieważ w projekcie mamy zapisane wydatki w kwocie 460 mln zł, co w stosunku do roku bieżącego jest wzrostem przekraczającym 12 proc. Łącznie środki będące w dyspozycji MKiDN w 2027 r., czyli część budżetowa 24, Fundusz Promocji Kultury, środki europejskie i wspomniane dwie rezerwy, dają kwotę 9,9 mld zł, co jest w stosunku do roku bieżącego wzrostem o ok. 6,6 proc. – wskazał.

W jego ocenie to pieniądze rekordowe na kulturę, które pozwolą zrealizować wiele nowych inwestycji. Wśród planowanych wymienił m.in. budowę budynku dydaktycznego Akademii Muzycznej w Poznaniu (koszt ponad 120 mln zł), budowę Centrum Dydaktycznego Uniwersytetu Muzycznego w Warszawie (koszt ponad 485 mln zł), budowę nowego obiektu Archiwum Państwowego w Warszawie (koszt prawie 600 mln zł) czy przebudowę i rozbudowę gmachu głównego Muzeum Narodowego w Krakowie (koszt 480 mln zł).

Ponadto, jak podał Krawczyk, MKiDN przyjęło w 2026 r. plan rozpoczęcia kolejnych ważnych inwestycji. Wśród nich są rewitalizacja gmachu głównego Muzeum Narodowego w Warszawie (planowany budżet to ponad 600 mln zł), inwestycja w infrastrukturę muzealną Państwowego Muzeum na Majdanku (planowany budżet to 150 mln zł) oraz utworzenie sieci regionalnych magazynów studyjnych jako centrów magazynowania, konserwacji i digitalizacji zbiorów (planowany budżet to 700 mln zł).

Koreferujący poseł Krzysztof Piątkowski (KO) podkreślił, że budżet ten powstawał w szczególnych okolicznościach. – Państwo musi przeznaczać ogromne środki na bezpieczeństwo i obronność, a jednocześnie zapewniać finansowanie wielu innych ważnych dziedzin życia społecznego. Warto więc podkreślić, że mimo to środki przeznaczone na kulturę rosną i są rekordowe — zaakcentował.

Zwrócił również uwagę na ustawę o zabezpieczeniu społecznym osób wykonujących zawód artystyczny. – To rozwiązanie, na które polskie środowiska artystyczne czekały od wielu lat. Na uruchomienie nowego systemu w 2027 r. tylko na dopłaty do składek ubezpieczeniowych artystów przeznaczono 252 mln zł — dodał Piątkowski.

Zdaniem posła Piotra Glińskiego (PiS) to budżet, który jest „trzecim już budżetem stagnacji”. – Mamy stagnację w kulturze od czasu, kiedy państwo zaczęliście decydować o tych kwestiach. My za takim budżetem nie możemy głosować, bo polska kultura, zwłaszcza w czasach tak trudnych, potrzebuje jeszcze większego wsparcia, tylko mądrego wsparcia — powiedział.

Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu pozytywnie zaopiniowała rządowy projekt ustawy budżetowej na 2027 r. dotyczący kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

P.o. dyrektora Departamentu Budżetu w Biurze Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Sebastian Garnecki, odnosząc się do budżetu instytucji zaplanowanego na rok 2027, zaznaczył, że przy opracowaniu projektu planu wydatków uwzględniono realizację wszystkich ustawowych powinności Rady, w tym zadań dotyczących prowadzenia postępowań koncesyjnych, określania warunków prowadzenia działalności przez dostawców usług medialnych, sprawowania kontroli działalności dostawców usług medialnych, podziału opłat abonamentowych, organizowania i inicjowania współpracy międzynarodowej.

– Dochody budżetowe na rok 2027 zostały zaplanowane w kwocie 46 mln 512 tys. zł, w tym główne pozycje dochodowe to wpływy z tytułu opłat za koncesje: 35 mln 975 tys. zł, wpływy z tytułu opłat prolongacyjnych od decyzji za udzielanie koncesji, które zostały rozłożone na raty: 9 mln 556 tys. zł. Na etapie opracowania projektu ustawy budżetowej zaplanowano wydatki budżetowe w wysokości 80 mln 359 tys. zł — mówił.

Na kwotę projektowanych wydatków budżetowych na rok 2027 zgłoszonych przez KRRiT składa się, jak zauważył, grupa świadczeń na rzecz osób fizycznych zaplanowana w kwocie 123 tys. zł i wydatki bieżące zaplanowane w kwocie 72 mln 733 tys. zł, z czego wydatki na wynagrodzenia wraz z pochodnymi od wynagrodzeń zaplanowano w kwocie 32 mln 253 tys. zł.

Planowana kwota na wynagrodzenia osobowe pracowników jest wyższa o 4 mln 342 tys. zł od planu finansowego na 2026 r. Wynika to, jak wyjaśnił Garnecki, przede wszystkim z zaplanowanego w projekcie ustawy budżetowej wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej o 3 proc. oraz zaplanowanego na 2027 rok wzrostu zatrudnienia o 27 etatów. Wzrost ten ma na celu, jak wskazał, zapewnienie bieżącej, terminowej realizacji zadań ustawowych, które zostały nałożone na Krajową Radę.

W skład tej grupy wchodzą także pozostałe wydatki bieżące w wysokości 34 mln 991 tys. zł. – Planowana kwota na wydatki bieżące jest wyższa o 22 mln 87 tys. zł od planu finansowego na 2026 rok i wynika przede wszystkim z zaplanowanych środków na stworzenie wyspecjalizowanej instytucji badawczej — mówił.

Jej utworzenie, w jego ocenie, jest niezbędne z następujących powodów: realizacji nowych, ustawowych obowiązków nadzorczych m.in. poprzez skuteczną ocenę koncentracji rynku (...) oraz zachowanie suwerenności informacyjnej i analitycznej państwa poprzez niezależność od globalnych platform. Jak dodał, trzecią grupą są wydatki majątkowe zaplanowane w kwocie 7 mln 503 tys. zł, wyższe o 4 mln 976 tys. zł w stosunku do ubiegłorocznego planu finansowego.

Koreferująca posłanka Aleksandra Leo (Centrum) pytała o zasadność tworzenia nowej jednostki badawczej, skoro, jak podkreśliła, obecnie w likwidacji jest Krajowy Instytut Mediów. – Nie widzę podstaw, by poprzeć finansowanie kolejnego ośrodka w przedstawionym kształcie – powiedziała.

Poseł Gliński odpowiedział, że poprzednia instytucja badawcza została „decyzją polityczną aktualnej władzy postawiona w stan likwidacji”. – Najwyższy czas, by Polska doczekała się instytucji, która będzie miała autorytet i będzie produkowała dane wiarygodne – mówił.

Łukasz Zalewski z Departamentu Prawnego Biura KRRiT, odnosząc się do zasadności powstania nowej instytucji, podkreślił, że poprzedni Instytut powstał na podstawie innych zapotrzebowań. – Nie było wtedy mowy o obecnej technologii sztucznej inteligencji. Konieczność powstania nowej jednostki wynika z nowych obowiązków nałożonych na KRRiT (…). Powstanie tej jednostki to warunek konieczny do wykonywania unijnego oraz krajowego prawa w sposób świadomy – wskazał.

Komisja kultury negatywnie zaopiniowała projekt ustawy budżetowej w części dotyczącej KRRiT.

Na sprawozdawcę komisji przed Komisją Finansów Publicznych wyznaczony został Krzysztof Piątkowski (KO).