W sobotę, 24 października, o godz. 16.00 w Teatrze Polskim w Szczecinie zostanie otwarta wystawa „Wszyscy patrzymy na tę samą rzekę. Szczecińscy masoni, polscy wolnomularze”. Ekspozycja przybliży historię wolnomularstwa, jego symbole i rytuały, a także fakty i mity, które narosły wokół tego ruchu. Nieprzypadkowo wystawę będzie można zobaczyć właśnie w tym miejscu – masońska Loża Pod Trzema Cyrklami miała swoją siedzibę przy dawnej ulicy Am Logengarten 5, w miejscu, gdzie dziś znajduje się Teatr Polski przy ul. Swarożyca 5.
fot. mat. teatru
– Wystawa pomyślana jest jako kilka przenikających się narracji. Opowiemy i pokażemy to, co wiemy o historii masonerii w Szczecinie. Wspomnimy o początkach masonerii na świecie. Opowiemy o wielkich latach oświecenia i o początkach odbudowy masonerii i państwowości polskiej na początku XX wieku. O pracy polskich lóż w dwudziestoleciu międzywojennym – zapowiada kurator wystawy, Tomasz Szmagier, prezes Fundacji 3 Filary. - Na przykładzie Szczecina powiemy dlaczego uważamy tę historyczną, niemiecką, nieistniejącą już opowieść o życiu tego miasta, za część naszej wspólnej wolnomularskiej tradycji. Naszych korzeni. Pokażemy koloryt życia lożowego, wolnomularskiej codzienności, zajrzymy za zasłonę wolnomularskiego rytuału. Pokażemy fartuchy i ich historię. Najważniejszy element stroju wolnomularza i jego symbolikę.
Teatr Polski działa przy ulicy Swarożyca w Szczecinie w budynku wzniesionym w latach 20. ubiegłego wieku, według projektu znanego wówczas szczecińskiego architekta - Adolfa Thesmachera. Budynek powstał w miejscu drewnianej willi, która przez stulecie służyła członkom Loży Pod Trzema Cyrklami. Loża była ważnym elementem życia kulturalnego i społecznego dawnego Szczecina. Jej członkowie organizowali koncerty, prowadzili działalność dobroczynną i wspierali potrzebujących. W XIX wieku siedzibę loży otaczały ogrody z letnią kawiarnią i tarasem widokowym, z którego można było podziwiać Odrę, port oraz zamek. Miejsce to przyciągało szczecińską elitę towarzyską
Loża działała w nowym budynku do 1935 roku. Po dojściu nazistów do władzy wolnomularstwo zostało zdelegalizowane, a jego majątek przejęły władze. Gmach przekazano organizacji kobiecej NSDAP – Frauenschaft okręgu pomorskiego.
Wśród członków szczecińskiej Loży Pod Trzema Cyrklami był Carl Loewe – kompozytor i organista związany z kościołem św. Jakuba, który na trwałe zapisał się w historii muzycznej miasta. Do loży wstąpił w 1829 roku. Jego postać powróciła również na scenę Teatru Polskiego w spektaklu „Podwieczorek u Łazarza” Artura Daniela Liskowackiego w reżyserii Adama Opatowicza (premiera odbyła się w 2015 roku).
