Logo
Aktualności

Warszawa. Hanna Krall laureatką Nagrody Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego

17.11.2026, 14:45 Wersja do druku
Inne aktualności

Hanna Krall, pisarka i reportażystka, autorka m.in. uznawanej za jedną z najważniejszych książek XX wieku „Zdążyć przed Panem Bogiem”, została laureatką tegorocznej Nagrody Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego. Nagroda zostanie wręczona 14 grudnia.

Przyznawana od blisko czterdziestu lat Nagroda Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego honoruje całokształt twórczości wybitnych polskich twórców kultury, których dzieło ma istotny wymiar literacki i bliskie jest ideom wpisanym w dorobek twórczy patrona nagrody, wieloletniego prezesa Polskiego PEN Clubu. Pierwszym laureatem nagrody był Jerzy Turowicz, a w ostatnich latach uhonorowano nią Ewę Bieńkowską, Adama Michnika i Krzysztofa Pomiana.

– Chcemy uhonorować autorkę, której dzieło od ponad pięćdziesięciu lat stanowi wzorzec reportażu literackiego, łącząc mistrzostwo słowa z wrażliwością na ludzki los. Hanna Krall stworzyła własny, oryginalny model pisarstwa dokumentalnego, który ukazuje doświadczenie historii z perspektywy indywidualnego życia, osobistego świadectwa i pamięci. Jej dzieła zyskały uznanie na całym świecie, inspirując do myślenia o literaturze jako przestrzeni etycznego dialogu i odpowiedzialności za słowo – powiedziała o laureatce prezeska Polskiego PEN Clubu Magdalena Heydel.

Krall jest jedną z najwybitniejszych polskich pisarek i reporterek. Międzynarodowe uznanie przyniosła jej książka „Zdążyć przed Panem Bogiem” (1977) – rozmowa z Markiem Edelmanem, jednym z przywódców powstania w getcie warszawskim. Jest autorką licznych zbiorów reportaży i powieści.

Książki Krall od lat są inspiracją dla twórców filmowych i teatralnych. Współpracowała z Krzysztofem Kieślowskim, którego film „Krótki dzień pracy” powstał na podstawie jej reportażu, a inne teksty stały się inspiracją dla filmu „Daleko od okna” Jana Jakuba Kolskiego oraz spektakli Krzysztofa Warlikowskiego, m.in. „Dybuka”, „(A)pollonii” i „Odysei. Historii dla Hollywoodu”. Twórczość Krall tłumaczona jest na wiele języków obcych.

Uroczystość wręczenia nagrody odbędzie się 14 grudnia o godz. 18 w Polskim PEN Clubie, w warszawskim Domu Literatury. Laudacje wygłoszą Joanna Tokarska-Bakir i Piotr Sommer. Fundatorem Nagrody jest Fundacja Trzy Trąby.

Hanna Krall, kronikarka losów polskich Żydów, mówi sama o sobie, że żyje życiem zwielokrotnionym — także swych bohaterów. Niechętnie opowiada o sobie, choć przyznaje, że niektórymi elementami własnej biografii dzieliła się z bohaterami swoich książek.

Urodziła się 20 maja 1935 r. w Warszawie, w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Podczas okupacji jej rodzice zginęli w obozie na Majdanku; pięcioletnia Hania została wykradziona z transportu do obozu. Przeżyła dzięki pomocy Polaków, po latach obliczyła, że do jej ocalenia przyczyniło się około 50 osób. Dziewczynkę przekazywano z rodziny do rodziny w Krasnoglinach, Rykach, Warszawie; przebywała także w klasztorze sióstr Albertynek w Życzynie. Ukrywanie Krall finansowała Żegota.

Po wojnie została umieszczona w sierocińcu dla dzieci żydowskich w Otwocku. Ukończyła wydział dziennikarstwa na Uniwersytecie Warszawskim. Debiutowała w 1957 r. na łamach „Życia Warszawy” reportażem „Nietoperze nad Miechowem”. W redakcji tej gazety pracowała w latach 1955–66. Następnie podjęła współpracę z „Polityką” (1966-80). W roku 1966 jako korespondentka prasowa czasopisma została wysłana do ZSRS, gdzie przez trzy lata zbierała materiały do reportaży „Na wschód od Arbatu” (1972), „Syberia, kraj możliwości” (1974) oraz „Dojrzałość dostępna dla wszystkich” (1977). Już w pierwszych utworach Krall ukształtował się charakterystyczny dla jej warsztatu pisarskiego styl: krótki, oszczędny w słowach, opierający się na wypowiedzi bohatera ze znikomym komentarzem autorskim.

W marcu 1975 r. w miesięczniku „Odra” ukazał się tekst „Sposób umierania”, będący zapisem rozmowy Krall z Edelmanem. Autorka przystąpiła do pracy nad kontynuacją opowieści o powstaniu w warszawskim getcie, która pod tytułem „Zdążyć przed Panem Bogiem”, drukowana była w odcinkach w „Odrze” w 1976 r., a w formie książkowej ukazała się w roku następnym. Pozycja ta przyniosła Krall światowy rozgłos. Potem ukazały się m.in. „Hipnoza”, kolejne książki Krall to m.in. „Taniec na cudzym weselu” (1993), „Dowody na istnienie” (1995) i „Tam już nie ma żadnej rzeki” (1998), „To Ty jesteś Daniel” (2001), „Król Kier znów na wylocie” (2006).

Polski PEN Club, założony w 1925 r. z inicjatywy Stefana Żeromskiego, jest niezależnym stowarzyszeniem pisarzy, tłumaczy i przedstawicieli świata literatury, należącym do PEN International – międzynarodowej organizacji działającej na rzecz wolności słowa i solidarności twórców. Od ponad stu lat broni wolności twórczej, upomina się o pisarzy prześladowanych i więzionych za swoją działalność, a także promuje literaturę, dialog międzykulturowy i wartości humanistyczne.

Źródło:

PAP

Sprawdź także