Kasia Lins, Fisz Emade Tworzywo, Weronika Murek, Barbara Elmanowska, grupa I'mpro Impro, Olga Hund, Justyna Bargielska będą gośćmi tegorocznego festiwalu „Opętani literaturą”. Festiwal, podczas którego poznamy laureatkę bądź laureata Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza, rozpocznie się w piątek, 18 września. Wydarzenia będą odbywały się we Wsoli i w Radomiu.
fot. mat. organizatora
W tym roku festiwal „Opętani literaturą”, odbędzie się pod hasłem „Literatura, wolność, władza”.
– W czasie festiwalowych spotkań będzie zatem rozmawiać o tym, jakie są relacje literatury i władzy, o władzy… sądzenia, czyli czy nagrody literackie pomagają, czy przeszkadzają literaturze, a także o tym, co ma władza do literatury i czy literatura to wolność. A może przymus pisania to zarazem i wolność, i władza? – mówi Tomasz Tyczyński, sekretarz Nagrody Gombrowicza i kurator muzeum we Wsoli.
W spotkaniach weźmie udział ponad dwadzieścioro pisarek i pisarzy, krytyczek i krytyków literackich, artystek i artystów,. Będą wśród nich między innymi Weronika Murek, Barbara Elmanowska, Olga Hund, Justyna Bargielska, Paweł Rodak, Piotr Kłoczowski, Józef Olejniczak, Kasia Lins, Fisz Emade Tworzywo, Zuzanna Wiatr.
Festiwal rozpocznie się w piątek, 18 września w radomskim teatrze. O godzinie 18.00 Zuzanna Wiatr zaprezentuje tam monodram „Dziewictwo. Osobna kategoria istot zamkniętych”. Spektakl powstał na podstawie tekstów Witolda Gombrowicza ,,Dziewictwo’’, ,,Ślub’’, ,,Iwona, księżniczka Burgunda’’, ,,Przygody’’ i ,,Historia” („Operetka”). Sztuka zdobyła Grand Prix I Ogólnopolskiego Konkursu na Monodram Gombrowiczowski.
W sobotę i niedzielę festiwalowe wydarzenia będą odbywały się we Wsoli. W sobotę zaplanowano rozmowy z Weroniką Murek, pierwszą laureatką Nagrody Gombrowicza i z Barbarą Elmanowską, ubiegłoroczną laureatką nagrody, a po nich improwizowany, satyryczny spektakl grupy I’mpro Impro.
W niedzielę, pod hasłem „Przymus i władza pisania” rozmawiać będą Olga Hund, Justyna Bargielska i Anna Spólna. Pretekstem do rozmowy jest wznowienie książek obu pisarek: „Psów ras drobnych” oraz „Obsoletek”.
Zakończeniem tego dnia będzie koncert Kasi Lins. „Obywatelka K.L.” to piąty solowy album wokalistki. Płyta ukazała się pod koniec 2025 roku, a kilka miesięcy później została laureatką FRYDERYKA w trzech kategoriach. To wyjątkowy projekt, w którym Kasia Lins prowadzi osobisty, artystyczny dialog z twórczością Grzegorza Ciechowskiego. Koncert w temacie festiwalu, ale z wybitnym naddatkiem muzycznym.
Na wydarzenia w muzeum we Wsoli można będzie dojechać bezpłatnym autobusem, który będzie odjeżdżał z przystanku PKP / Traugutta 02: 19 września (sobota) odjazd o godzinie 15.10, 20 września, niedziela – odjazd o godzinie 16.10.
Potem literackie i artystyczne spotkania przeniosą się do Radomia. W środę w kinie Elektrownia (MCSW Elektrownia, godz. 17.30) pokaz filmu „Obcy” w reżyserii François Ozona. W czwartek w Miejskiej Bibliotece Publicznej dyskusja „Literatura i kultura” (godz. 18.00). O związkach Gombrowicza z paryską „Kulturą” i o tym, do czego Jerzy Giedroyc „używał” Gombrowicza i literatury będą rozmawiać Paweł Rodak, Piotr Kłoczowski oraz Józef Olejniczak.
W piątek, 25 września, także w bibliotece o „Władzy sadzenia” będą mówić członkowie kapituły Nagrody Gombrowicza (początek o godz. 19.00). W rozmowie nie zabraknie zapewne kwestii kontrowersyjnych, jak postulat jawności obrad jury nagród literackich czy też zastępowanie przez te nagrody krytyki literackiej.
A spotkanie z autorami i autorami nominowanymi w tegorocznej edycji poprowadzi w sobotę, w MCSW„Elektrownia”, Michał Nogaś.
Nominowanymi do nagrody są:
- Marcin Oskar Czarnik, „Trzy dni, trzy noce”, wyd. Filtry
- Marcin Czub, „Natura dziury”, wyd. Ha!art,
- Dorota Grabek, „Zmartwychwstanki”, wyd. Czarne,
- Emilia Konwerska, „Rzeczy robione specjalnie”, wyd. ArtRage
- Arek Kowalik, „Dźwięki ptaków”, wyd. ArtRage.
Laureatkę bądź laureata Nagrody Gombrowicza poznamy w niedzielę, 27 września, podczas Gali Nagrody, która odbędzie się w Zespole Szkół Muzycznych w Radomiu. Początek o godzinie 17.00.
Gwiazdą gali będzie Fisz Emade Tworzywo.
Wstęp na wydarzenia festiwalowe wolny (z wyjątkiem seansu filmowego: bilety w kasie kina Elektrownia). Ze względu na ilość miejsc na galę finałową i koncert Fisz Emade Tworzywo obowiązują bezpłatne wejściówki: będą rozdawane 19 września w Muzeum Witolda Gombrowicza, po spektaklu grupy I’mpro Impro oraz 24 września w Miejskiej Bibliotece Publicznej, po dyskusji „Literatura i «Kultura»”.
Wejściówki na monodram „Dziewictwo” są do odbioru w kasie teatru.
Nagroda Literacka im. Witolda Gombrowicza została ustanowiona przez radomski samorząd i jest przyznawana za debiut, rozumiany jako pierwsza lub druga książka danego autora, napisana prozą artystyczną w języku polskim. Nagroda została przyznana po raz pierwszy w 2016 roku.
Laureat Nagrody otrzymuje 40 000 złotych. Nagrodę finansową, po 5 tys. złotych, otrzymują również wszyscy nominowani. Od kilku edycji kapituła przyznaje także w ramach Nagrody miesięczną rezydencję literacką w Vence na południu Francji.
Wręczenie Nagrody odbywa się we wrześniu, podczas festiwalu „Opętani literaturą”.
Organizatorami nagrody są Prezydent Radomia oraz Muzeum Witolda Gombrowicza.
Honorowy Patronat sprawuje Rita Gombrowicz.
Partnerem wydarzenia jest Fundacja Instytut Gombrowiczowski.
Mecenasami Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza są: Jarosław Krzyżanowski i Zakłady Automatyki KOMBUD S.A.
Partnerem Głównym jest Unidevelopment S.A.
Partnerem Strategicznym jest Samorząd Województwa Mazowieckiego.
Partnerami festiwalu są: Miejska Biblioteka Publiczna w Radomiu, Fundacja Instytut Gombrowiczowski, Zespół Szkół Muzycznych w Radomiu, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia, Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji w Radomiu oraz Teatr Powszechny im. Jana Kochanowskiego w Radomiu.
Patroni medialni jedenastej edycji to Polskie Radio Dwójka, Polskie Radio Trójka, Gazeta Wyborcza, Książki. Magazyn do Czytania, TVP Kultura, Booklips.pl.
Festiwal Opętani Literaturą dofinansowany jest z budżetu Województwa Mazowieckiego w ramach zadania „Gombrorocznice 2026”.
Program festiwalu „Opętani literaturą” 2026
18 września, piątek, Teatr Powszechny w Radomiu
GOMBROWICZ W TEATRZE
godz. 18.00 – Zuzanna Wiatr, monodram „Dziewictwo”. Bezpłatne wejściówki do odbioru w kasie teatru.
19 września, sobota, Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli
WOLNA SOBOTA
godz. 16.00 – z Weroniką Murek, laureatką I edycji Nagrody Gombrowicza, rozmawia Anna Spólna.
godz. 17.30 – z Barbarą Elmanowską, laureatką X edycji Nagrody Gombrowicza, rozmawia Katarzyna Gaczyńska
godz. 19.00 – spektakl grupy I'mpro Impro (humorystyczna improwizacja oparta na książkach Weroniki Murek i Barbary Elmanowskiej)
20 września, niedziela, Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli
PRZYMUS I WŁADZA PISANIA
godz. 17.00 – z Olgą Hund i Justyną Bargielską rozmawia Anna Spólna
godz. 18.30 – Obywatelka K.L. - koncert Kasi Lins
23 września, środa, MCSW Elektrownia
LITERATURA W KINIE
godz. 17.30 – „Obcy”, reż. François Ozon, seans filmowy – bilety do kupienia w kasie kina.
24 września, czwartek, Miejska Biblioteka Publiczna, Radom
LITERATURA i „KULTURA”
godz. 18.00 – dyskutują Paweł Rodak, Piotr Kłoczowski oraz Józef Olejniczak
25 września, piątek, Miejska Biblioteka Publiczna, Radom
WŁADZA SĄDZENIA
godz. 19.00 – dyskusja z udziałem jurorów Nagrody Gombrowicza (Jerzy Franczak, Weronika Murek, Joanna B. Bednarek, Piotr Kofta, Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, Janusz Margański, Piotr Sadzik. Moderator: Michał Nogaś).
26 września, sobota, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia”
PRZED NAGRODĄ
godz. 18.00 – spotkanie z nominowanymi do tegorocznej Nagrody Gombrowicza – Marciem Oskarem Czarnikiem, Marcinem Czubem, Dorotą Grabek, Emilią Konwerską oraz Arkiem Kowalikiem. Prowadzenie: Michał Nogaś.
27 września, niedziela, Zespół Szkół Muzycznych w Radomiu
godz. 17.00 – Gala Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza
- Ogłoszenie laureatki / laureata Nagrody
- Fisz Emade Tworzywo - koncert
Na wydarzenia w muzeum we Wsoli można będzie dojechać bezpłatnym autobusem, który będzie odjeżdżał z przystanku PKP / Traugutta 02: 19 września (sobota) odjazd o godzinie 15.10, 20 września, niedziela – odjazd o godzinie 16.10.
