Logo
Recenzje

Premiera mocna jak cios szpadą. Nieczysta gra czystym uczuciem

17.11.2026, 08:24 Wersja do druku

„Niebezpieczne związki" Pierre Choderlos de Laclos w adapt. Christophera Hamptona i reż. Przemysława Stippy w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie. Pisze Sylwia Krasnodębska w „Gazecie Polskiej codziennie".

fot. Krzysztof Radzki

W Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie wystawiono głośne „Niebezpieczne związki". Spektakl w reżyserii Przemysława Stippy to znakomite dzieło, chwytające raz za serce, a raz za gardło. Walka na szpady przygotowana była z największą skrupulatnością i pełnym profesjonalizmem. Dopełnieniem sceny walki był pełen brawury gest Valmonta (Krzysztof Olchawa), który ze zdumiewającą precyzją podbił nogą szpadę prosto w ręce rywala.

Pierre Choderlos de Laclos uderzył swoim tekstem we Francji w XVIII w. i to uderzenie rezonuje do dziś. Tekst w formie scenariusza sztuki napisał dwieście lat później Christopher Hampton, który jest autorem scenariusza nagrodzonego Oscarami filmu z 1988 roku. W produkcji z niezapomnianą rolą Johna Malkovicha bezwzględność ubrano w hrabiowskie szaty i pałacowe wnętrza, w których urządzono festiwal cynizmu, ludzkiej słabości i arsenału broni przeciwko niewinnej miłości. Nie sposób nie przywołać też znakomitej premiery baletowej z 2023 r. Opery Novej w Bydgoszczy. Choreografia genialnego Krzysztofa Pastora i kostiumy oraz scenografia światowej sławy Anny Kontek przeniosły nas w niedosłowny świat intryg i okrucieństwa. Bydgoski spektakl był przepiękną opowieścią o najohydniejszych zachowaniach.

W lubelskim przedstawieniu zrobiono wszystko na każdym poziomie, by pokazać konsekwencje „używania miłości". „Nie można się jej poddawać. Trzeba jej używać" - mówiła markiza de Merteuil. W tej roli znakomita Jolanta Rychłowska. Markiza de Merteuil chce zemścić się na swoim byłym kochanku. Proponuje Valmontowi układ: jeśli ten uwiedzie i skompromituje niewinną Cecile {przyszłą narzeczoną jej byłego kochanka), Merteuil spędzi z nim noc. Dla hrabie-go to zbyt małe wyzwanie. Okrutny uwodziciel postanawia też rozkochać w sobie pobożną i wierną mężatkę de Tourvel. Valmont bez trudu uwodzi Cecile, wykorzystując jej naiwność. Udaje mu się też złamać opór skromnej de Tourvel. Wydarza się jednak coś niespodziewanego. Wicehrabia orientuje się, że sam naprawdę pokochał swoją ofiarę. Mimo to markiza de Merteuil zmusza Valmonta do brutalnego porzucenia pani de Tourvel, grożąc mu ośmieszeniem. Kochanek wykonuje polecenie, a porzucona przez niego i upodlona kobieta popada w obłęd. Merteuil niszczy Valmonta metodami, których on używał w stosunku do swoich ofiar. Dawni sojusznicy wypowiadają sobie wojnę.

W pierwszej kolejności zwrócić uwagę należy na znakomite, świadome światło reżyserowane przez Michała Drozda. Miało ono na lubelskiej scenie ogromny wpływ na odbiór całości. Tworzyło aurę, która trafnie oddawała stany emocjonalne bohaterów. Scenografia i kostiumy Aleksandry Redy ubrały opowieść w namacalną charakterystykę czasu i miejsca. Nie było przestrzeni na przypadkowość. Precyzyjnie zbudowany na scenie świat mógł być XVIII-wieczną Francją, jak i rezydencją lubelską XXI wieku. Pewien rodzaj skostniałości elit pięknie współgrał z delikatnością szczerych uczuć uwodzonych kobiet. Było to widać na scenie, słychać w muzyce, niemal czuć w powietrzu. Były też rzeźby Anny Marii Bykowskiej będące łącznikiem czasów, „używanie miłości" jest dziś tak aktualne jak ona sama.

Na wysokości zadania stanęli aktorzy. Krzysztof Olchawa i Rychłowska mieli w swoich kreacjach wszystko, co najlepsze i najgorsze w ich pierwowzorach. Znakomicie odnaleźli się w „ripostach ostrych jak szable". A i walka na szpady przygotowana była z największą skrupulatnością i pełnym profesjonalizmem. Dopełnieniem tej sceny był pełen brawury gest Valmonta, który ze zdumiewającą precyzją podbił nogą szpadę prosto w ręce rywala. Za choreografię scen pojedynków odpowiadał Przemysław Wyszyński. Precyzja reżyserii Stippy nie dawała żadnej taryfy ulgowej. Może tylko wątek zakochania Valmonta w de Tourvel nie wybrzmiał tak wyraźnie, jak powinien. Nie zobaczyliśmy tego niestety, a raczej tylko usłyszeliśmy z ust markizy. Finałowa scena była niczym dzieło sztuki i mocna pieczęć potwierdzająca bardzo wysoką jakość spektaklu na każdym poziomie.

Tytuł oryginalny

Premiera mocna jak cios szpadą. Nieczysta gra czystym uczuciem

Źródło:

„Gazeta Polska Codziennie” nr 221

Autor:

Sylwia Krasnodębska

Data publikacji oryginału:

17.11.2026

Sprawdź także