W sobotę na „polanie śmierci” w Starym Grodkowie odbędzie się premiera spektaklu pt. „Korona i zdrada” w wykonaniu zespołu teatru Nie Teraz. Wydarzenie jest częścią upamiętnienia 80. rocznicy mordu dokonanego w tym miejscu na kilkudziesięciu żołnierzach NSZ przez funkcjonariuszy UB i NKWD.
fot. mat. teatru
Miejsce na premierę sztuki w reżyserii Tomasza Żaka wybrano nieprzypadkowo. Byłe lotnisko wojskowe pod Starym Grodkowem jesienią 1946 roku było miejscem zbrodni, nazywanej po latach „śląskim Katyniem” i utrzymywanym w tajemnicy przed społeczeństwem miejscem pochówku kilkudziesięciu żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, którym dowodził Henryk Flame.
Według ustaleń Instytutu Pamięci Narodowej, w wyniku akcji prowadzonej przez funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i sowieckiego NKWD pod kryptonimem „Lawina” udało się zwabić pod pretekstem przerzucenia na zachód Europy ponad stu żołnierzy NSZ. Przywiezionych na teren Górnego Śląska w trzech grupach podstępnie zamordowano pod Malerzowicami, na dawnym lotnisku pod Starym Grodkowem i pod wsią Barut (woj. śląskie).
W Starym Grodkowie żołnierzy zakwaterowano we wcześniej zaminowanym baraku, który następnie wysadzono w powietrze wraz ze znajdującymi się w nim ludźmi. Rannych dobito. Wszystkich pochowano potajemnie w bezimiennych mogiłach. Dopiero w wyniku śledztwa IPN udało się ustalić miejsca pochówku oraz zidentyfikowano niektórych zamordowanych. Na „polanie śmierci” wybudowano miejsce upamiętnienia, nawiązujące kształtem do baraku będącej miejscem kaźni.
Premiera sztuki zaplanowana na godzinę 18-tą, jest częścią oficjalnych obchodów upamiętniających 80-lecie wydarzeń z września 1946 roku. W ubiegłym tygodniu na polanie pod Starym Grodkowem miały miejsce uroczystości pod patronatem Prezydenta RP. W przyszłą sobotę władze gminy Wielowieś i Stowarzyszenie Pamięci Armii Krajowej organizują na polanie Hubertus pod wsią Barut uroczystą mszę z ceremoniałem wojskowym.
