Już po raz 15 festiwal Wschód Kultury połączy trzy miasta w cyklu kilkuset bezpłatnych wydarzeń w Rzeszowie, Lublinie i Białymstoku. Na festiwalu goszczą obok muzyki także film, teatr, sztuki plastyczne, taniec, fotografia oraz literatura, będące efektem artystycznej współpracy polskich i zagranicznych artystów. W tym roku trzy odsłony Wschodu Kultury odbędą się w trzy kolejne weekendy lata między 25 czerwca a 12 lipca: począwszy od Europejskiego Stadionu Kultury w Rzeszowie, przez Inne Brzmienia w Lublinie po Inny Wymiar w Białymstoku.
fot. mat. organizatora
Organizowany w tym kształcie od 2011 roku Wschód Kultury to interdyscyplinarny festiwal, który ma już stałe miejsce na kulturalnej mapie Polski. Łączy różne dziedziny twórczości artystycznej, style i gatunki. Organizatorami festiwalu są samorządy Rzeszowa, Lublina i Białegostoku oraz Narodowe Centrum Kultury, przy współfinansowaniu ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Wschód Kultury składa się z trzech odsłon:
Wschód Kultury – Europejski Stadion Kultury w Rzeszowie, 25-28 czerwca
Rzeszów ponownie stanie się przestrzenią do realizacji niekonwencjonalnych projektów, eksperymentowania i łączenia różnych dziedzin sztuki. W tym roku motywem przewodnim Europejskiego Stadionu Kultury jest hasło INNOVATION!
Organizatorzy stawiają na: twórcze eksperymenty, wykorzystanie nowych technologii, współtworzenie innowacyjnych projektów artystycznych oraz przenikanie się różnych dziedzin sztuki.
Unikalny znak rozpoznawczy ESK to koncert kolektywów, kiedy na jednej scenie spotykają się artyści z różnych stron świata, tworząc nowe, często zaskakujące brzmienia i udowadniając, że muzyka jest uniwersalnym językiem porozumienia.
Siłą festiwalu jest również interdyscyplinarność - od awangardowego teatru i kina, przez wielkoformatowe sztuki wizualne i fotografię, aż po nowoczesną sztukę uliczną, koncerty i debaty.
Program artystyczny został przygotowany we współpracy z gronem kuratorów: Małgorzata Płysa – kuratorka programu muzycznego, dyrektorka Unsound Festival, Dominik Więcek – kurator programu performatywnego, tancerz, choreograf, Elwira Wojtunik-Láng - kuratorka w obszarze sztuk wizualnych, dyrektorka artystyczna i inicjatorka renomowanego Festiwalu Sztuki Cyfrowej Patchlab.
Wschód Kultury – Inne Brzmienia w Lublinie, 2-5 lipca
W czasach, gdy ceny biletów na festiwale rosną szybciej niż inflacja, a algorytmy decydują, co usłyszymy, festiwal Wschód Kultury – Inne Brzmienia staje się czymś więcej niż imprezą muzyczną – to akt oporu. Od 2 do 5 lipca Lublin zamieni się w przestrzeń, gdzie muzyka nie jest produktem, lecz darem. To tutaj, w świecie zdominowanym przez gwiazdy jednego sezonu i playlisty generowane przez sztuczną inteligencję, wciąż można usłyszeć dźwięki, które nie zostały wyselekcjonowane przez komercyjne filtry.
Na scenie spotkają się absolutne legendy awangardy: szwedzka supergrupa Backengrillen (połączenie legendarnego Refused z mistrzem free jazzu Matsem Gustafssonem), irlandzcy pionierzy gitarowego hałasu - Therapy?, kanadyjski Dead Bob, francuski duet Kap Bambino, amerykańska awangarda hip-hopowa, czyli Dälek, holenderski Tramhaus oraz eksperci od dźwiękowych eksperymentów – Leila Bordreuil i Drew McDowall.
Każdego roku istotne miejsce w programie Innych Brzmień zajmuje wyjątkowa wytwórnia muzyczna, która stanowi pretekst do opowieści o wydawaniu muzyki w różnych częściach świata. Tym razem wybór padł na wyjątkową wiedeńską oficynę Trost Records, która w tym roku świętuje swoje 35-lecie. Prezentacja obejmie występ kultowej, afrofuturystycznej Sun Ra Arkestry, free jazzowy projekt wirtuozów Matsa Gustafssona i Kimmo Pohjonena oraz elektroakustyczny minimalizm austriackiego duetu Drank.
Polska scena również nie zawiedzie, oferując prawdziwy przegląd potencjału i różnorodności. Zagrają: katowicka Furia - ikona metalu w specjalnej wizualnej odsłonie, trójmiejskie trio Hinode Tapes, eksplorujące granice jazzu i elektroniki, budująca most między instrumentami klawiszowymi a brzmieniami elektronicznymi pianistka YANA, Grupa Torpedo z rewolucyjnymi interpretacjami utworów z lat 70., Marcin Masecki & Boleros - latynoska energia w mistrzowskim wydaniu, AcidSitter wykonujący swój psychodeliczny rock oraz Only Mess, którzy zaserwują nam surowy hardcore i transowe brzmienie.
Inne Brzmienia to jednak nie tylko muzyka. Bogaty i wielowątkowy program obfituje również w wydarzenia dla miłośników ambitnego kina, sztuki współczesnej i literatury (w ramach Wschodniego Expressu nie tylko prezentujemy premiery Wydawnictwa Warsztatów Kultury, ale też dyskutujemy z autorami i autorkami oraz tłumaczami i tłumaczkami z Europy Środkowej i Wschodniej). Najmłodsi uczestniczą z kolei, w przygotowanych specjalnie z myślą o nich, Małych Innych Brzmieniach.
Kuratorami i dyrektorami festiwalu są Agnieszka Wojciechowska i Rafał Chwała z Warsztatów Kultury w Lublinie.
Wschód Kultury – Inny Wymiar w Białymstoku, 9-12 lipca
Białostocka odsłona Festiwalu Wschód Kultury – Inny Wymiar - specjalizuje się w szeroko rozumianej kulturze etnicznej oraz bogactwie wielokulturowego Podlasia. Impreza, współorganizowana przez NCK, Miasto Białystok oraz Białostocki Ośrodek Kultury, łączy historię ze współczesnością, promując dialog i tolerancję. Program opiera się na pięciu sferach: muzyce, sztuce, teatrze, filmie i społeczności, czerpiąc z potencjału lokalnych twórców.
Jako projekt interdyscyplinarny, Inny Wymiar tworzy przestrzeń dla autentycznych spotkań „tu i teraz”. Fundamentem festiwalu są wartości takie jak lokalność, różnorodność i gościnność, które pozwalają publiczności na wspólne doświadczanie sztuki bez sztywnych ram. To niepowtarzalne i dynamiczne wydarzenie, które łączy pokolenia, budując trwałe relacje oparte na wspólnych, żywych emocjach.
Każdy z festiwali ma swój wyraźny charakter, inną dynamikę i osobny program, ale łączy je wspólna idea odkrywania tego, co niepowtarzalne w każdej z kultur, twórczy dialog, wymiana doświadczeń i artystycznych doznań. Program festiwali opiera się przede wszystkim na inicjatywach lokalnych instytucji kultury i artystów, wymianie projektów między miastami, a także współpracy z artystami z krajów ościennych.
Kuratorami festiwalu są Elżbieta Puczyńska i Mariusz Bieciuk.
Historia Festiwalu
Pomysł Festiwalu zrodził się po realizacji projektu Europejski Stadion Kultury w Rzeszowie (2011-2012) oraz w Lublinie (2012), który był organizowany w związku z organizowanymi w Polsce Mistrzostwami Europy w Piłce Nożnej Euro 2012. Sukces przedsięwzięcia sprawił, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowe Centrum Kultury oraz trzy miasta – Rzeszów, Lublin i Białystok, postanowiły kontynuować projekt pod wspólnym szyldem Wschód Kultury.
Nazwa przedsięwzięcia odnosi się nie tylko do geograficznej lokalizacji miast, ale także do dynamicznego rozwoju kulturalnego Polski Wschodniej.
