Czy czasem warto stracić grunt pod nogami? Organizatorzy Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Retroperspektywy przekonują, że tak. Tegoroczna, jubileuszowa 15. edycja wydarzenia odbędzie się w dniach 20–30 sierpnia 2026 roku w Fabryce Sztuki w Łodzi pod hasłem „WYWROTY”. Ogłoszono program i uruchomiono sprzedaż biletów na wydarzenie.
fot. mat. teatru
– Świat wykonuje dziś nieustanny przewrót. Zmieniają się języki, relacje, granice, sposoby komunikacji i odczuwania rzeczywistości. Coraz trudniej znaleźć stały punkt odniesienia, coraz łatwiej stracić orientację. Być może właśnie dlatego dziś potrzebujemy sztuki bardziej niż kiedykolwiek – nie jako ucieczki, lecz jako przestrzeni konfrontacji, doświadczenia i odzyskiwania wrażliwości – mówi Tomasz Rodowicz, lider Teatru CHOREA i Dyrektor Artystyczny Retroperspektyw.
Organizowany przez Teatr CHOREA Międzynarodowy Festiwal Teatralny Retroperspektywy od piętnastu lat tworzy przestrzeń dla artystów i artystek, którzy nie boją się ryzyka, eksperymentu i przekraczania granic formy. Dla teatru, muzyki, tańca i performansu, które nie zatrzymują się na estetyce, ale próbują dotknąć tego, co realnie porusza współczesnego człowieka.
Hasło „Wywroty” jest zaproszeniem do świadomego odwrócenia perspektywy.
Do spojrzenia inaczej. Do wyjścia poza to, co bezpieczne i przewidywalne. To artystyczny gest nieposłuszeństwa wobec uproszczeń, schematów i rzeczywistości, która coraz częściej wymyka się naszej uwadze. Tegoroczny program skupia się wokół działań, w których obecne są ryzyko, eksperyment, humor, niepewność i odwaga twórcza.
Ponad 40 wydarzeń z całego świata
W dniach 20–30 sierpnia Łódź stanie się miejscem spotkania artystów z Polski, Wielkiej Brytanii, Włoch, Niemiec, Finlandii, Belgii, Bułgarii, Ukrainy, Izraela i Białorusi. W programie znalazło się ponad 40 wydarzeń: spektakli teatralnych i tanecznych, koncertów, performansów, debat, wystaw, instalacji artystycznych oraz spotkań z twórcami i twórczyniami.
Festiwal otworzy spektakl „Konferencja Ptaków” Teatru CHOREA w reżyserii Łukasza Kosa – inspirowana klasycznym perskim poematem opowieść o wspólnocie, drodze, poszukiwaniu sensu i przekraczaniu własnych ograniczeń.
Jednym z najważniejszych wydarzeń tegorocznej edycji będzie koncert legendarnej brytyjskiej grupy The Tiger Lillies, od lat zachwycającej publiczność na całym świecie wyjątkowym połączeniem alternatywnego kabaretu, muzyki punkowej, teatralnej groteski i czarnego humoru.
Wśród międzynarodowych wydarzeń tanecznych szczególne miejsce zajmuje włoski spektakl „Radar”, wykorzystujący technikę tańca wertykalnego. Artyści zamieniają ściany i architekturę industrialną w pełnoprawną scenę, tworząc widowisko, które dosłownie odwraca tradycyjne myślenie o ruchu, przestrzeni i grawitacji.
Do Łodzi przyjedzie również Ivo Dimchev, jeden z najbardziej wyrazistych europejskich performerów. Jego twórczość, łącząca teatr, muzykę, performans i sztuki wizualne, od lat prowokuje do refleksji nad wolnością, cielesnością, tożsamością i granicami ekspresji artystycznej.
Wśród wydarzeń poruszających współczesne tematy znalazł się spektakl „Grief//bot” Teatru Kombinat. To poruszająca opowieść o żałobie, pamięci i próbach oswajania straty przy pomocy nowych technologii. Spektakl stawia pytania o rolę sztucznej inteligencji w świecie ludzkich emocji i relacji.
Publiczność zobaczy także głośny spektakl „Kocham balet” Komuny Warszawa – pełne humoru i ironii spojrzenie na świat tańca, sztuki wysokiej i kulturowych wyobrażeń o sukcesie, pięknie oraz prestiżu.
Nowy Cyrk – jeden z bohaterów festiwalu
Szczególne miejsce w programie zajmuje w tym roku Nowy Cyrk – nurt rzadko prezentowany w Łodzi, a będący dziś jedną z najdynamiczniej rozwijających się dziedzin sztuk performatywnych. Łączy on akrobatykę, teatr, taniec, muzykę i sztuki wizualne, odchodząc od tradycyjnego modelu cyrku na rzecz współczesnej opowieści artystycznej.
Widzowie zobaczą włoski spektakl „Show Show Riksza”, który z lekkością łączy akrobatykę, komedię i bezpośredni kontakt z publicznością. Fińskie przedstawienie „Piste, piste, piste” zachwyca precyzją ruchu i poetycką formą, budując opowieść o relacjach i współdziałaniu. Międzynarodowy projekt „Common Ground” twórców z Niemiec, Belgii i Holandii opiera się na idei współpracy, zaufania i budowania porozumienia poprzez ciało i ruch.
W programie znalazło się również nowocyrkowe widowisko „Spectrum” Fundacji Sztukmistrze. Spektakl łączy akrobatykę, żonglerkę, pantomimę i teatr fizyczny, tworząc niezwykły świat oparty na precyzji, iluzji i sile wyobraźni.
Spektakle, debaty i działania społeczne
Retroperspektywy 2026 to nie tylko prezentacje artystyczne, ale również przestrzeń dialogu
i wymiany myśli. Program obejmuje debatę „Intelektualne akrobacje”, poświęconą związkom teatru i sztuki nowego cyrku, a także performatywne spotkania organizowane przez Gazetę Festiwalową „Tupot”, podczas których publiczność będzie mogła aktywnie uczestniczyć w rozmowach dotyczących współczesnej kultury, sztuki i społeczeństwa.
Ważnym punktem programu będzie również spektakl „Komedianci”, przygotowany przez Fundację Autism Team, Klub Świadomej Młodzieży i Teatr CHOREA. To wyjątkowy projekt społeczno-artystyczny poruszający temat wspólnoty, różnorodności i obecności osób neuroróżnorodnych w przestrzeni kultury.
Publiczność będzie mogła zobaczyć także spektakl „ON (BAZ)AIR” Mikro Teatru, wykorzystujący ruch, muzykę i multimedia do opowieści o człowieku funkcjonującym w świecie nadmiaru informacji, komunikatów i cyfrowego szumu.
Program wzbogacą również wystawy i instalacje artystyczne, w tym „PlastSupper” – interdyscyplinarny projekt poruszający temat ekologii, konsumpcji i wpływu człowieka na środowisko naturalne.
Międzynarodowe rezydencje i spotkania z artystami
Ważnym elementem festiwalu pozostają działania edukacyjne i rozwojowe. W ramach programu odbędzie się międzynarodowa rezydencja artystyczna „Unlocking the Source” prowadzona przez Roberta Haydena – choreografa i pedagoga współpracującego m.in. z legendarną belgijską kompanią Ultima Vez. Rezydencja zakończy się publiczną prezentacją efektów pracy uczestników.
W programie znalazły się także spotkania z twórcami i twórczyniami z Polski oraz zagranicy, umożliwiające publiczności bezpośredni dialog z artystami i pogłębienie tematów poruszanych w spektaklach.
Finał festiwalu
Zwieńczeniem tegorocznych Retroperspektyw będzie spotkanie z wybitną aktorką Mają Komorowską, prezentacja spektaklu „Fucking Truffaut” kolektywu Bliadski Circus – odważnego połączenia teatru, performansu i estetyki cyrkowej – oraz premierowy koncert „Odyseja” w wykonaniu Chóru Spółdzielczego. Muzyczne wydarzenie zamknie festiwal, stając się symboliczną opowieścią o wspólnocie, pamięci i współczesnych poszukiwaniach tożsamości.
Retroperspektywy 2026 pozostają miejscem spotkania różnych kultur, języków artystycznych i pokoleń. To festiwal dla tych, którzy nie boją się ryzyka, eksperymentu i zmiany punktu widzenia. Dla tych, którzy chcą choć na chwilę zatrzymać się i spojrzeć na świat z innej strony.
Bilety i program
Szczegółowy program festiwalu oraz sprzedaż biletów dostępne są na stronie: www.retroperspektywy.com
Międzynarodowy Festiwal Teatralny Retroperspektywy 2026: Wywroty
20–30 sierpnia 2026
Fabryka Sztuki w Łodzi, ul. Tymienieckiego 3
Organizator: Teatr CHOREA
Partnerzy: Fabryka Sztuki w Łodzi, Fuzja, Centralne Muzeum Włókiennictwa, LodzArte, Instytut Włoski.