Logo
Aktualności

Kraków. Narodowy Stary Teatr zapowiada grudniową premierę „Stu spojrzeń” w reżyserii Choy Ka Faia

19.11.2026, 14:43 Wersja do druku

4 grudnia na Scenie Kameralnej odbędzie się premiera „Stu spojrzeń” Choy Ka Faia (pokaz przedpremierowy 3 grudnia w ramach Festiwalu Boska Komedia), która przeniesie nas do roku 2044. Punktem wyjścia spektaklu jest spojrzenie, jeden z najprostszych gestów, od których zaczyna się spotkanie z drugim człowiekiem. Co stanie się z nim w świecie cyfrowych awatarów, ekranów i inteligentnych systemów? Czy maszyna potrafi spojrzeć na nas tak, jak patrzy drugi człowiek? I czego możemy dowiedzieć się o sobie, patrząc jej prosto w oczy?

fot. mat. teatr

Perspektywa Choy Ka Faia przesuwa spektakl poza prostą opowieść o relacji człowieka ze sztuczną inteligencją. Spojrzenie staje się tu pytaniem o kulturowe hierarchie, o sposób, w jaki Zachód patrzył na Wschód, ale również o zupełnie nową sytuację: moment, w którym człowiek zaczyna baczniej przyglądać się technologii.

Ten sposób myślenia o współczesności i przyszłości jest charakterystyczny dla twórczości Choy Ka Faia, singapurskiego artysty mieszkającego w Berlinie, działającego na przecięciu tańca, performansu, sztuk wizualnych, antropologii i technologii. Jego projekty łączą badania terenowe z eksperymentem artystycznym, a ciało konfrontują z cyfrowymi reprezentacjami, teleobecnością czy wirtualnymi światami. Prace artysty były prezentowane w tak prestiżowych instytucjach jak: Tanz im August, Kyoto Experiment, Singapore Art Museum i Haus der Kulturen der Welt, a wcześniejsze projekty także ImPulsTanz i Sadler’s Wells. Ka Fai studiował Design Interactions w londyńskim Royal College of Art, a w 2010 roku otrzymał Singapore Young Artist Award. O swoim spektaklu w Narodowym Starym Teatrze mówi:

„Sto spojrzeń” – to pragnienie zrozumienia przyszłości, w której dominuje integracja człowieka ze sztuczną inteligencją, maszynami oraz automatyzacją egzystencji. Jak ludzie zmierzą się z tą rewolucją sztucznej inteligencji? Jakie obawy i nastroje pojawią się, gdy uczucia, emocje i więzi międzyludzkie wkroczą w erę hiperrealizmu? Czy nadal będziemy patrzeć sobie w oczy tak, jak kiedyś? Zachodnia filozofia często sugeruje, że ludzka dusza kryje się w cieniu oczodołu, gdzie zagłębienie, w którym osadzone jest oko, przywołuje poczucie głębi i nienaruszonego życia wewnętrznego. Dla kontrastu, zachodnie uprzedzenia historycznie postrzegały oko wschodnie jako płaskie, sugerując, że w jego spojrzeniu kryje się mniej duszy. Dziś jednak nauczyliśmy się patrzeć w oko maszyny – w spojrzenie systemu i migoczące kody obliczeń.

Oko maszyny nie ma oczodołu. Nie ma kości, nie ma cienia, nie ma wnęki, w której mogłaby zamieszkać jakakolwiek emocja. A mimo to skłaniamy się ku niemu, szukając w jego siatkówce psychologicznej głębi, uznania, czegoś, co by na nas spojrzało. To właśnie ten niepokój leży u podstaw „Stu spojrzeń”. Próbując uczynić maszyny bardziej podobnymi do ludzi, ofiarowujemy im wszystko: naszą wiedzę, naszą miłość i naszą samotność. A być może jedyną odpowiedzią jest tylko wzrok, odbicie naszej własnej ludzkiej kondycji. Czy zatem musimy uznać maszynę za kulturowego Innego i zaprosić samych siebie do odkrywania prawdziwych możliwości współistnienia?

Przyszłość przedstawiona w „Stu spojrzeniach” nie jest odległą fantazją. Pytania, które uruchamia sztuczna inteligencja, prowadzą twórców z powrotem do tego, co najbardziej podstawowe: autentyczności doświadczenia, emocji i relacji między ludźmi. Jak mówi Natalia Kaja Chmielewska – odtwórczyni głównej roli:

Pochylamy się nad tematem sztucznej inteligencji, ale tak naprawdę, przyglądając się jej, szukamy tego, co jest prawdziwe. Im więcej mamy do czynienia z tym, co odczuwamy jako sztuczne, tym mocniej pytamy o autentyczność. Nie chodzi tylko o rozwój technologii, która staje się nieuniknioną częścią naszej codzienności, ale też o tęsknotę za prawdą, za autentycznym przeżywaniem. Zastanawiamy się, jak żyć autentycznie w świecie, nie zaprzeczając jednocześnie, że technologia jest jego częścią.

Nad choreografią z zespołem Starego pracuje duet LOCZNIKI - Nicki i Loczek – para tancerzy, którzy zaczynali od filmów tanecznych na TikToku, a ogromną popularność zdobyli dzięki wykorzystaniu umiejętności tanecznych (breaking, popping, locking) w perfekcyjnym odtwarzaniu ruchów postaci z gier komputerowych, tzw. NPC-ów (non-player characters), głównie z serii GTA, Skyrim czy anime. Ich łączna społeczność przekracza 6 mln, a najpopularniejsze materiały zobaczyło ponad 100 mln odbiorców.

Między „Radykalną ciekawością” a „Przestrzenią doświadczeń”

„Sto spojrzeń” można odnaleźć na przecięciu dwóch ścieżek programowych Narodowego Starego Teatru: „Radykalnej ciekawości” i „Przestrzeni doświadczeń”. W sezonie 2026/2027 ścieżki pomyślane zostały jako różne, przenikające się drogi przez program, a nie zamknięte kategorie. Jeden spektakl może należeć do kilku z nich, łącząc poszukiwanie nowego języka ze szczególnym sposobem budowania doświadczenia widza.

„Radykalna ciekawość” ujawnia się tutaj w gotowości do wejścia w rzeczywistość, której jeszcze w pełni nie znamy, i sprawdzania nowych języków teatru na styku żywego ciała, technologii oraz sztucznej inteligencji. Zamiast traktować przyszłość jako gotowy scenariusz, Choy Ka Fai czyni z niej pole pytań i eksperymentu.

„Przestrzeń doświadczeń” zaczyna się natomiast tam, gdzie pytania przestają być wyłącznie intelektualne. Spektakl pozwala doświadczyć napięcia między żywą a cyfrową obecnością, między spojrzeniem człowieka i spojrzeniem maszyny. Pyta nie tylko, jak będziemy żyć z technologią, ale jak będziemy się przy niej czuć, patrzeć na siebie i budować bliskość.

Właśnie na przecięciu ciekawości i doświadczenia powstaje świat „Stu spojrzeń”. Przyszłość nie jest tu czymś, co należy przewidzieć. Jest przestrzenią, do której teatr może wejść wcześniej, żeby przyjrzeć się temu, co najbardziej ludzkie: ciału, spojrzeniu, obecności i potrzebie drugiego człowieka.

Premiera „Stu spojrzeń” odbędzie się 4 grudnia 2026 roku na Scenie Kameralnej Narodowego Starego Teatru przy ul. Starowiślnej 21.
Koproducentem spektaklu jest Instytut Adama Mickiewicza.

Obsada:
Natalia Kaja Chmielewska, Szymon Czacki, Paulina Kondrak, Przemysław Przestrzelski, Łukasz Szczepanowski, Małgorzata Walenda

Twórcy i TWORCZYNIE:
reżyseria | multimedia design: Choy Ka Fai
scenariusz | dramaturgia | tłumaczenie prób: Aleksandra Jakubczak
scenografia i kostiumy: Jana Łączyńska
choreografia: Loczniki
reżyseria światła: Ray Tseng
muzyka: Tseng Yun Fang
wizualizacje 3D: Lisa Kaschubat
aranżacja pieśni ludowych: Justyna Skoczek, Olga Tsymbaluk
repetytorukładów choreograficznych:Paweł Urbanowicz
konsultanttańców ludowych:Michail Zubkov
animacje i środowisko 3D: Katarzyna Dębska
asystent ds. intermediów: Filip Stachura
inspicjentka: Katarzyna Gaweł



Źródło:

Materiał nadesłany

Sprawdź także