„Didaskalia. Gazeta teatralna” ogłaszają Call for Papers: Przemiany w sztukach performatywnych: pamięciowe konflikty – perspektywa slow memory.
Ostatnie dwie dekady przyniosły w Polsce i Europie zmiany wywołane przez kryzysy społeczno-polityczne, które naruszają i podważają dotychczasowy porządek rzeczywistości i jej percepcji. Kryzys objął również dyskursy i kategorie, które do niedawna dostarczały języka opisu rzeczywistości oraz pozwalały widzieć teraźniejszość jako bezpośrednią i logiczną konsekwencję konkretnych wydarzeń z XX wieku. Perspektywy i narzędzia memory studies wskazywały i nazywały, jak konkretne wydarzenia z przeszłości wpływają na kształt rzeczywistości. Jenny Wüstenberg, rozwijając koncepcję slow memory, zwraca uwagę na „przemiany bez zdarzeń” (eventless transformations), procesy, które toczyły się niezauważalne od dłuższego czasu i zmieniły to, jak dziś społeczności (lokalne narodowe) tłumaczą sobie teraźniejszość i jaką pamięć zbiorową kształtują. Tę przemianę w ramach memory studies widzi jako odejście od myślenia o „punktach zwrotnych” w historii na rzecz spojrzenia na to, co działo się „pomiędzy nimi”, „przed” i „po”.
Przemianom podlegają także sztuki performatywne – artyści i artystki odsłaniają pęknięcia w dotychczasowych narracjach o przeszłości, szukają nowych sposobów opowiadania o tym, co uznają za istotne w procesie kształtowania się wspólnoty, budują na nowo relację między doświadczeniem indywidualnym i zbiorowym. Wychodząc od kategorii slow memory, chcemy przyjrzeć się nowym sporom o sposoby, w jakie wspólnoty opowiadają sobie przeszłość – i politycznym stawkom, które towarzyszą pamięciowym konfrontacjom, a także temu, jakim przemianom w ostatnich dwóch dekadach uległy dyskursy pamięciowe w dziedzinie teatru i sztuk performatywnych.
- co jest w polskiej pamięci zbiorowej podważane, co z niej usuwane, a co wyłania się jako istotne w kontekście rozumienia teraźniejszości? Jakie strategie artystyczne są w tym skuteczne, a jakie okazują się anachroniczne lub nieadekwatne?
- z czym w obszarze pamięci chce się konfrontować współczesny teatr?
- co z przestrzeni „przed” i „po” wyłania się jako istotne dla kształtu polskiej zbiorowej pamięci?
- jakie strategie opowiadania o przeszłości podlegają dzisiaj rewizji i w jaki sposób?
- jak zmienia się pozycja instytucji artystycznych, których wiarygodność jest systematycznie podważana w realiach polaryzacji politycznej i fragmentaryzacji debaty publicznej? W jaki sposób instytucje odpowiadają na te zjawiska?
- jak funkcjonuje różnorodność językowa, rewidowany jest dyskurs „małych ojczyzn” i jakim przemianom podlega polityka tożsamości?
Redakcja CFP: Marta Bryś, Witold Mrozek, Weronika Szczawińska
Harmonogram
Termin nadsyłania abstraktów: 15 stycznia 2027; na adres [email protected]
Termin odpowiedzi: 30 stycznia 2027
Termin nadsyłania tekstów: 31 marca 2027
Teksty będą podlegać procedurze double-blind review i zostaną opublikowane na łamach „Didaskaliów”. Gazety Teatralnej” w 2027 roku.