Winterreise Franza Schuberta i Wilhelma Müllera doczeka się zupełnie nowej wersji. W ramach SILENCE Music Festival reżyser teatralny młodego pokolenia Kamil Białaszek bierze jedno z najważniejszych dzieł romantycznego repertuaru i konfrontuje je z rapem, punkiem, techno. „Bóg bezdomny” zobaczymy trzy dni z rzędu – 18, 19 i 20 września o godz. 19:00 w Parku i Pałacu Radziwiłłów w Balicach. Sprawdźcie, dokąd zaprowadzi nas ta podróż.
fot. mat. organizatora
„Przyszedłem tutaj obcy i obcy pójdę stąd”. Tak zaczyna się „Gute Nacht”, pierwsza pieśń Winterreise. Jej bohater opuszcza dom i rusza w drogę. Stracił ukochaną, ale z każdą kolejną pieśnią staje się jasne, że nie chodzi już tylko o rozstanie. Podróż coraz bardziej przypomina ucieczkę człowieka, który nie ma, dokąd wrócić i nie potrafi znaleźć dla siebie miejsca.
Wilhelm Müller i Franz Schubert opowiedzieli tę historię prawie dwieście lat temu. SILENCE lubi sprawdzać, co dzieje się, kiedy muzyka wychodzi poza utarte ramy. W „Bogu bezdomnym” Kamil Białaszek bierze Winterreise na warsztat i sprawdza, co stanie się, kiedy klasyka zostanie opowiedziana językiem rapu, punk metalu i rave’u.
Zimowa podróż, która nie prowadzi do domu
Winterreise, czyli „Podróż zimowa”, to 24 pieśni Franza Schuberta do wierszy Wilhelma Müllera. Schubert zaczął pracę nad pierwszą częścią cyklu, gdy był już ciężko chory. Druga część powstała w ostatnim roku jego życia. W centrum tej muzycznej opowieści znajduje się samotny Wędrowiec, który opuszcza dom i rusza przed siebie, przez zimowy krajobraz.
To nie jest jednak romantyczna pocztówka ze śniegiem w tle. Podróż… szybko okazuje się opowieścią o utracie, wyobcowaniu, niespełnionej miłości i człowieku, który nie potrafi już znaleźć dla siebie miejsca. Z każdą kolejną pieśnią świat wędrowca staje się bardziej pusty i nieprzyjazny. Nawet natura nie daje mu schronienia – drzewa, drogi, rzeka i ptaki przypominają o tym, co zostało utracone. W Schubertowskim finale pojawia się też stary Lirnik. Nikt nie chce go słuchać, nikt nie daje mu pieniędzy, warczą na niego psy, a on mimo wszystko wciąż gra.
Czy można o samotności i wyobcowaniu opowiedzieć mocniej niż historią człowieka, który rusza w drogę, choć nie wie już, dokąd zmierza? Nic dziwnego, że Winterreise wciąż daje się czytać na nowo i brzmi zaskakująco aktualnie. To przecież historia człowieka, który nie potrafi znaleźć swojego miejsca w świecie.
Schubert poza salonem
Sam Schubert znał aż za dobrze życie poza ustalonym porządkiem. Nigdy nie znalazł stałej posady, a komponować mógł w dużej mierze dzięki wsparciu przyjaciół. To oni organizowali w swoich domach, kawiarniach i mieszkaniach zamożnych wiedeńczyków wieczory muzyczne, które przeszły do historii jako Schubertiady.
Kiedy podczas jednej z nich Schubert zaprezentował im Winterreise, miał powiedzieć, że są to „straszne pieśni”, które poruszyły go bardziej niż jakiekolwiek inne. Początkowo słuchacze byli zaskoczeni ich mrocznym charakterem. Schubert był jednak przekonany, że z czasem je docenią.
Miał rację.
Białaszek wprowadza Schuberta do Balic
Kamil Białaszek nie po raz pierwszy bierze na warsztat klasykę i sprawdza, co stanie się z nią po zderzeniu ze współczesnością. Wcześniej stworzył „Nowego Pana Tadeusza, tylko że rapowego”, czyli hip-hopową reinterpretację narodowej epopei. Pracował też z „Hamletem”, przenosząc Szekspira do świata państw-korporacji, oraz sięgnął po „Zdziczenie obyczajów pośmiertnych” – niedokończony dramat Bolesława Leśmiana. Sam mówi o tym wprost: interesuje go wchodzenie z tekstami sprzed setek lat w dialog, wyciąganie z nich nowych znaczeń, ale także spieranie się z ich autorami. Teraz, specjalnie dla SILENCE Music Festival, bierze na tapet Winterreise Schuberta.
„Bóg bezdomny” Białaszka to performatywna inscenizacja opowieści na motywach z pieśni Schuberta – koncert łączący klasyczne aranżacje i nowoczesne, elektroniczne interpretacje. Nie będzie to jednak koncertowa Winterreise ani klasyczny spektakl z Schubertem w tle. Bezdomny Wędrowiec błądzi po ogrodach pałacowych w pogoni za ulotną wizją miłości i konfrontuje się z okrucieństwem świata opartego na kulcie siły i kapitału, a publiczność odbędzie tę muzyczną podróż razem z nim, spacerując po przestrzeniach Pałacu w Balicach. „Bóg bezdomny” bierze romantyczną historię człowieka, który wyrusza w drogę po utracie swojego miejsca, i sprawdza, jak zabrzmi ona dzisiaj – w języku rapu, teatru, ruchu i tańca.
Białaszek chce wydobyć z twórczości Schuberta to, co mroczne, niepokojące i dalekie od stereotypowego wyobrażenia o „salonowej” muzyce, to co turpistyczne i niewygodne w twórczości kompozytora. Wykorzystanie elementów rapu i piosenki ulicznej ujawnia zakodowane w pieśniach wątki samotności i odrzucenia, zaś melancholia i bunt Schubertowskiej muzyki znajdują swoje odzwierciedlenie w nowoczesnych formach inspirowanych punk metalem i rave’em.
– Chcę pokazać brud, którym fascynował się Schubert. Przeestetyzowane, pałacowe otoczenie pozwoli mi skontrastować powszechne postrzeganie jego muzyki jako „salonowej” z mrocznymi aspektami jego twórczości i życia osobistego. Używając rapu, piosenki punkowej i techno jako środków wyrazu, planuję zbudować pomost między pokoleniami, których stosunek do Schuberta jest bardzo różny – mówi Białaszek.
Więc z czymkolwiek kojarzy Wam się Schubert – przygotujcie się na coś, co może wywrócić ten obraz do góry nogami!
BÓG BEZDOMNY
18, 19, 20 września, godz. 19:00 (piątek, sobota, niedziela)
Park i Pałac Radziwiłłów, Balice
Kamil Białaszek – reżyseria, dramaturgia
Franz Schubert, Mateusz Augustyn – muzyka
Mateusz Zubik – kierownictwo muzyczne, fortepian
Wilhelm Müller – tekst (w oryginale i tłumaczeniu Jacka Dehnela)
Obsada:
Oliver Woodcock – Młynarz
Sebastian Szumski – Poeta
Natalia Szczypka – Luba
Margaux Kier – Pani
Roman Wojciechowski – Pan
Agnieszka Ferenc, Olga Bury, Daniel Leżoń, Agata Jędrzejczak, Magdalena Malik, Mateusz Wierzbicki - Demony
Julia Zawadzka – scenografia, kostiumy
Michał Mitoraj – video
Olga Bury/Piotr Stanek – choreografia
Małgorzata Kasińska – produkcja
Spektakl rekomendowany dla widzów od 16. roku życia. W spektaklu pojawiają się głośna muzyka elektroniczna, migające światła i nagość.
KAMIL BIAŁASZEK - bio
Reżyser teatralny, scenarzysta i student V roku reżyserii warszawskiej Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza, znany również jako raper Koza.
W Akademii Teatralnej przygotował spektakl „FAME MMA” na podstawie „Troilusa i Kresydy” Williama Shakespeare’a (2024). W Teatrze Polskim w Poznaniu wyreżyserował „Nowego PAN TADEUSZA, tylko że rapowego” według Adama Mickiewicza (2025; wersja telewizyjna – 2025). Współpracował także z Teatrem Żydowskim im. Estery Rachel i Idy Kamińskich w Warszawie, gdzie wystawił sceniczną interpretację „Skowytu” Allena Ginsberga (2025) oraz „Zdziczenie obyczajów pośmiertnych” Bolesława Leśmiana (2025).
W Teatrze Narodowym wyreżyserował własną adaptację „Niewyczerpanego żartu” Davida Fostera Wallace’a (2026), a sezon zakończył autorską interpretacją „Hamleta” w Teatrze Powszechnym.
Jego spektakle były wielokrotnie prezentowane podczas najważniejszych wydarzeń teatralnych ubiegłego sezonu, m.in. na festiwalu Boska Komedia, Festiwalu Szekspirowskim, Warszawskich Spotkaniach Teatralnych, Przeglądzie Piosenki Aktorskiej oraz w teatrze festiwalowym Open’era.
Jest również autorem muzyki do spektakli Ewy Platt: „Przełamując fale” według scenariusza Larsa von Triera, Davida Piriego i Petera Asmussena (Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera w Warszawie, 2024) oraz „Feluniego” Ewy Kuryluk (Teatr Żydowski w Warszawie, 2024). Stworzył także ścieżkę dźwiękową do „Poskromienia złośnicy” Shakespeare’a (Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu, 2025).
Ma na koncie albumy: „Mystery Dungeon” (2019), „Patologya” (2020), „Niebo nad Berlinem” (z Kubą Więckiem, 2021), „Amok” (z Jordan, 2022), „GEAR 3000” (z Barto Kattem, 2023), „KUSZ” (z Moleheadem, 2024), „Noc żywych trupów” (z Kubą Więckiem, 2024) oraz „Człowiek zwany ciszą” (z Kubą Więckiem, 2026).
——————————————————————————————————————
SILENCE Music Festival trwa do 4 października w Krakowie i podkrakowskich Balicach. Wszystkie wydarzenia SILENCE Music Festival są – jak zawsze – bezpłatne, ale liczba miejsc na poszczególne koncerty jest ograniczona. Ze względu na ogromne zainteresowanie zwiększyliśmy specjalnie dla Państwa limity dostępności biletów na poszczególne koncerty.
Zapraszamy na Evenea, gdzie znajdą Państwo bilety oraz pełny program festiwalu. Do zobaczenia na SILENCE!
WEJŚCIÓWKI: https://app.evenea.pl/organizator/malopolska-manufaktura-sztuki-301545
ORGANIZATOR SILENCE Collective: Małopolska Manufaktura Sztuki, Fundacja Friedmana
PATRONAT HONOROWY Narodowe Centrum Kultury
PARTNERZY YAMAHA, Krakowskie Forum Kultury, ASP, Instytut Zootechniki PIB, HEVRE, Baczyńska, Zmączeni
ZREALIZOWANO PRZY WSPARCIU FINANSOWYM Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowy Instytut Muzyki i Tańca, Gmina Zabierzów, Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej, Powiat Krakowski, Miasto Kraków, Województwo Małopolskie - Kulturalna Małopolska.
SPONSORZY KIMLA, Korona Rooms, FAGRON, Multeneo, Re-Bau, Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne S. A. w Krakowie, Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania Sp. z o.o., Wodociągi Miasta Krakowa S.A., Krakowski Holding Komunalny S.A. w Krakowie, Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej S.A. w Krakowie, Kraków Airport
PARTNERZY MEDIALNI TVP Kultura, WP, Tygodnik Powszechny, Kraków.pl, LoveKraków, Radio Kraków, Kraków Culture Karnet
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu rządowego „Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.
Wydarzenia „CHAPEAU BAS!” oraz „24 SMUTKI TO NASZA ZWYKŁA DOBA” współorganizowane przez Krakowskie Forum Kultury. Program Kulturalny Kraków – środki finansowane z budżetu Miasta Krakowa
Projekt realizowany przy wsparciu finansowym Powiatu Krakowskiego
Projekt realizowany jest przy wsparciu finansowym Gminy Zabierzów.
Projekt realizowany przy wsparciu finansowym Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.
Projekt realizowany przy wsparciu finansowym Miasta Krakowa.
Projekt „NA KONIEC CZASU – otwarty koncert w Pałacu Radziwiłłów w Balicach” zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego.
Po aktualności zapraszamy na: silencemusicfestival.pl | instagram.com/silencemusicfestival | facebook.com/silencemusicfestival.
