Zanim (w połowie sierpnia) ogłosimy spektakle zakwalifikowane do konkursu o Laur Konrada, poznamy program i spotkamy się w październiku w Katowicach, chcemy podzielić się tym, od czego wszystko się zaczyna – ideą. Zapraszamy do lektury manifestu 23. Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Reżyserskiej INTERPRETACJE. To zaproszenie do rozmowy, która będzie toczyć się podczas tegorocznej edycji festiwalu – o teatrze jako przestrzeni interpretowania świata, stawiania pytań i konfrontowania różnych perspektyw.
fot. mat. organizatora
23. Ogólnopolski Festiwal Sztuki Reżyserskiej INTERPRETACJE
Prawda jest pomiędzy
Ja nie uważam, że bohater jest tubą autora lub tubą idei utworu. Uważam natomiast, że prawda jest pomiędzy, a więc także i w interpretacji widza.
Konrad Swinarski
23. edycja Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Reżyserskiej INTERPRETACJE odbywa się w czasach radykalnych polaryzacji i obsesji jednoznaczności. W czasach, które każą natychmiast opowiedzieć się po jednej ze stron, wybrać flagę, barykadę lub okop. Wydać wyrok. Potępić albo uniewinnić. Scancelować albo bronić. Wskazać winnych i niewinnych. Świat oglądamy dziś jako konflikt dobra ze złem, prawdy z kłamstwem, swoich z obcymi.
A jednocześnie żyjemy w epoce wyczerpania. Wielkie opowieści o wolności straciły dawną moc. Autorytety strącono z piedestałów, a nowych nie widać. Języki polityczne, społeczne i kulturowe, które jeszcze niedawno porządkowały rzeczywistość, coraz częściej okazują się niewystarczające do jej opisu. Nad naszymi głowami ponownie krążą widma radykalizmów, a rzeczywistość wymyka się prostym diagnozom. Coraz wyraźniej widzimy, że żyjemy pośród sprzeczności, których nie da się rozstrzygnąć jedną interpretacją.
Dlatego wracamy do słów Konrada Swinarskiego, patrona Festiwalu.
Prawda jest pomiędzy.
Pomiędzy twórczą wolnością a odpowiedzialnością za znaczenia. Pomiędzy wspólnotą a indywidualizmem. Pomiędzy potrzebą zmiany a lękiem przed nią. Pomiędzy mitem a rzeczywistością. Pomiędzy eksperymentem a tradycją. Pomiędzy wiarą a bluźnierstwem. Pomiędzy ambicją a celem. Pomiędzy miłością a nienawiścią. Pomiędzy empatią a prowokacją.
To właśnie tam rodzi się dziś najciekawsza sztuka reżyserska.
Tegoroczne INTERPRETACJE są festiwalem gestów, które próbują jednocześnie interweniować w rzeczywistość i budować relację z widzem. Interesuje nas teatr nowej polityczności: zaangażowany, ale nie dogmatyczny; odważny, ale nie mentorski; prowokujący, ale nie oparty na pustej antagonizacji. Teatr, który nie kończy sporów, lecz je otwiera; nie daje gotowych odpowiedzi – uruchamia proces interpretacji.
Bo zarówno interpretacja, jak i sam teatr nie należą wyłącznie do autorów, aktorów czy reżyserów. Powstają pomiędzy. W spotkaniu z publicznością. W napięciu między różnymi doświadczeniami, wrażliwościami i racjami. W przestrzeni, gdzie znaczenia nie są ogłaszane, lecz negocjowane.
23. edycja INTERPRETACJI jest więc zaproszeniem do takiego spotkania.
Nie po to, by utwierdzać się we własnych przekonaniach, lecz po to, by wystawiać je na próbę. Bo być może najważniejszym dziś aktem odwagi nie jest posiadanie racji. Jest gotowość, by szukać jej pomiędzy.
***
Tegoroczne INTERPRETACJE odbędą się 17–26 października 2026 roku w Katowicach. Głównym organizatorem festiwalu jest Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach, a współorganizatorami są Miasto Katowice oraz Katowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek.
