XXXIV Festiwal Muzyki Dawnej „Pieśń Naszych Korzeni”, jeden z największych tego typu w Europie, rozpocznie się w niedzielę w Jarosławiu. W ciągu siedmiu dni będzie można usłyszeć m.in. muzykę średniowieczną i barokową, śpiew bizantyjski i korsykański, polifonię gruzińską, chorał gregoriański.
fot. mat. organizatora
Jak zauważył Piotr Kaplita, przewodniczący Stowarzyszenia Muzyka Dawna w Jarosławiu, organizatora festiwalu, Jarosław już po raz 34. stanie się miejscem spotkania miłośników muzyki dawnej i tradycyjnej – słuchaczy, melomanów, artystów amatorów i profesjonalistów.
– Festiwal Muzyki Dawnej „Pieśń Naszych Korzeni” od ponad trzech dekad należy do najważniejszych przedsięwzięć poświęconych historycznemu wykonawstwu muzyki dawnej, będąc jednocześnie miejscem artystycznych poszukiwań i twórczych eksperymentów – dodał.
W programie festiwalu, który potrwa do 23 sierpnia, zaplanowanych zostało siedem koncertów. Odbywać się one będą tradycyjnie w zabytkowych świątyniach Jarosławia.
Wydarzenie poprzedzi, podobnie jak w minionych latach, odbywający się w różnych miastach Podkarpacia koncertowy prolog. W tym roku odbędzie się on w sobotę w Bazylice kolegiackiej – sanktuarium Grobu Bożego w Przeworsku. Zabrzmi chorałowe oficjum o św. Franciszku ze źródeł włoskich (XIII w.), które wykona Schola Cantorum Minorum Chosoviensis.
Festiwal zainauguruje w niedzielny wieczór jubileuszowy koncert z okazji 45-lecia działalności zespołu wokalnego Bornus Consort oraz 75. urodzin jego założyciela Marcina Bornusa-Szczycińskiego – twórcy i pierwszego dyr. artystycznego festiwalu, jednego z pionierów wykonawstwa wokalnej muzyki barokowej w Polsce, a także specjalisty od tradycji chorałowych.
Publiczność zebrana w jarosławskim opactwie usłyszy chorał gregoriański, polskie pieśni tradycyjne, śpiew bizantyjski.
Jak wyjawił Kaplita, tradycje związane ze śpiewem liturgicznym i tradycyjnym zabrzmią jeszcze podczas kolejnych festiwalowych wieczorów. We wtorek w jarosławskiej kolegiacie będzie można usłyszeć świecką i sakralną polifonię gruzińską, którą wykona Malkhaz Erkvanidze Ensemble z Gruzji, zaś w koncercie finałowym zabrzmi śpiew korsykański w wykonaniu Chóru Festiwalowego pod wodzą Jeana Etienne’a Langianniego.
W programie festiwalu znalazła się także muzyka średniowieczna w koncercie poświęconym tradycji franciszkańskiej laudy w środkowych Włoszech i regionie Veneto. W koncercie, który odbędzie się z okazji 800. rocznicy śmierci św. Franciszka z Asyżu, wystąpi włoski zespół La Reverdie.
W kolejnych wieczorach będzie można usłyszeć barokowe utwory instrumentalne, które wykonają Anna-Liisa Eller i André Lislevand.
– W środę pod palcami Leona Berbena zabrzmią organy w Bazylice Matki Bożej Bolesnej. W tym samym kościele w piątek odbędą się aż trzy koncerty, podczas których Ensemble Castelkorn wykona wszystkie sonaty różańcowe Heinricha Ignaza Franza von Bibera – przekazał Kaplita. Dodał, że w koncercie udział weźmie również żeńska schola chorałowa Flores Myrtae oraz jarosławskie Bractwo Różanego Wianka.
Zdaniem dyr. artystycznego festiwalu Mariusa Petersona, piątkowy koncert będzie przedsięwzięciem wyjątkowym. – Myśl o tym, żeby znaleźć formułę dla wykonania całości cyklu Bibera, która połączyłaby go z podkarpacką i dominikańską tradycją Różańca, nosiłem w sobie od lat. Zastanawiałem się jednak, któremu ze skrzypków można złożyć tak „szaloną” propozycję. Rozważałem w myślach naprawdę wielu – wyjawił Peterson.
Dodał, że kilka lat temu usłyszał Josefa Żaka, który koncertował w Jarosławiu z zespołem Les Musiciens de Saint-Julien. – Mieszkałem niedaleko jego pokoju i słyszałem, jak ćwiczył niezwykle wirtuozowskie utwory Schmelzera i Bibera. Postanowiłem przedstawić mu ten pomysł. Okazało się, że on również myślał o czymś podobnym, ale nie znał żadnego festiwalu, któremu mógłby to zaproponować – poinformował dyr. artystyczny festiwalu.
Oprócz wieczorów koncertowych w programie festiwalu znalazły się także warsztaty, seminaria i liturgie, które od początku stanowią jego integralną część. Ponadto każdego wieczoru odbywa się tzw. Klub Festiwalowy z taneczną muzyką tradycyjną. Festiwal jak zawsze zakończy w niedzielę, 23 sierpnia, poranna msza św.
Jak podkreślają organizatorzy, Festiwal Muzyki Dawnej „Pieśń Naszych Korzeni” nie ogranicza się do prezentacji muzycznych, ale tworzy przestrzeń spotkania wykonawców, badaczy i słuchaczy, w której muzyka staje się punktem wyjścia do refleksji nad historią, duchowością i dziedzictwem kulturowym.
Zdaniem członkini zarządu Stowarzyszenia Muzyka Dawna w Jarosławiu, dr Katarzyny Spurgjasz, ważną ideą festiwalu jest przywracanie muzyki do jej naturalnego środowiska. Chodzi o to, aby muzyka liturgiczna rozbrzmiewała w kontekście „prawdziwego obrzędu”, natomiast muzyka taneczna rzeczywiście towarzyszyła tańcowi.
– Poprzez koncerty stale szukamy przestrzeni do dyskusji i przełamywania XIX-wiecznego zwyczaju, w którym uczestnictwo w koncercie sprowadza się do przyjścia w eleganckim stroju, wysłuchania występu i powrotu do domu – dodała.
Jarosławski Festiwal Muzyki Dawnej odbywa się od 1993 roku, zawsze w sierpniu. Jest jednym z nielicznych tego typu imprez w Europie. Istotnym jego elementem jest miejsce, w którym się odbywa - nawiązuje do tradycji XVI- i XVII-wiecznych jarmarków kupieckich i wielokulturowości Jarosławia.
Jak podkreślił burmistrz Jarosławia Marcin Nazarewicz, wielowiekowa historia miasta została ukształtowana przez spotkanie różnych narodów, wyznań i tradycji.
– Dawny ośrodek wielkich jarmarków, położony na styku ważnych szlaków handlowych, zachował unikatowy zespół zabytkowych kościołów, klasztorów i budynków świeckich, które od lat stanowią naturalną przestrzeń dla muzyki dawnej – zauważył Nazarewicz.
Dodał, że właśnie ta historyczna tkanka miasta współtworzy tożsamość festiwalu, podkreślając związek muzyki z miejscem, w którym od wieków przenikały się kultury Europy.
Głównym organizatorem festiwalu jest Stowarzyszenie Muzyka Dawna w Jarosławiu, które powstało w 1995 roku. Jego celem są studia nad kulturą dawną i popularyzacja tradycji. Koncentruje się głównie na prowadzeniu całorocznych warsztatów muzyki dawnej, kursów i koncertów oraz na organizowaniu corocznego festiwalu. Zaś współorganizatorem festiwalu jest województwo podkarpackie.
Wydarzenie zostało dofinansowane ze środków Gminy Miejskiej Jarosław oraz ze środków ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
