Trwają próby do spektaklu „Evelyn. Na bosaka” - najnowszej produkcji Teatru Damier, inspirowanej historią wybitnej szkockiej perkusjonistki Evelyn Glennie, która mimo utraty słuchu stworzyła własny, unikalny sposób doświadczania muzyki. To historia o tym, że nic nie jest niemożliwe. I tyczy się to nie tylko treści spektaklu.
fot. mat. teatru
8 czerwca 2026 roku na scenie Kopalni Kultury w Czeladzi odbędzie się premiera sztuki Sandry Szwarc „Evelyn. Na bosaka”. Reżyseruje Alina Moś, występują aktorzy związani ze śląskimi scenami, a za muzykę na żywo odpowiada perkusjonista Krzysztof Nowakowski. Powstaje opowieść o sile marzeń, determinacji i redefiniowaniu pojęcia słuchania w świecie, gdzie dźwięk odczuwany jest poprzez wibracje, ruch i ciało, a cisza nigdy nie jest absolutna. Spektakl realizowany jest w języku polskim i w Polskim Języku Migowym, dzięki temu jest dostępny dla osób niesłyszących, a widzom słyszącym oferuje nowe, intensywne doświadczenie odbioru teatru i muzyki. Jednak to, co poza warstwą artystyczną i społeczną jest tu wyjątkowe to autentyczne wsparcie samej Evelyn Glennie, która pozostaje w kontakcie z zespołem i wyraża absolutne uznanie dla spektaklu.
Dame Evelyn Glennie to szkocka perkusjonistka, niesłysząca od dwunastego roku życia. To jednak nie przeszkadza jej w rozwijaniu kariery muzycznej. I to z licznymi sukcesami - zdobyła m.in. nagrodę Grammy za nagranie Sonaty na dwa fortepiany i perkusję Bartóka. Dame Evelyn przesłała artystom Teatru Damier odręczny list z życzeniami powodzenia i słowami wsparcia, udostępnia informacje o spektaklu na swoich kanałach social media. To, co pozornie niemożliwe, okazuje się możliwe na kilku płaszczyznach - Evelyn Glennie udowodniła, że można słyszeć bez słuchu. Skromne stowarzyszenie kulturalne Teatr Damier zyskało osobiste wsparcie jednej z najwybitniejszych postaci światowej sceny muzycznej. Kolejny etap to włączenie osób głuchych we wspólne słuchanie tej opowieści. Oczywiście, że się uda!
Evelyn Glennie stworzyła własny, głęboko cielesny sposób doświadczania muzyki. Sztuka cenionej dramatopisarki, Sandry Szwarc, prowadzi widza przez drogę Evelyn od dzieciństwa po pierwszy koncert, ukazując świat, w którym dźwięk odczuwany jest poprzez wibracje, ruch i obecność ciała. Badacz Geza Révész przeprowadził badania eksperymentalne w poszukiwaniu racjonalnego wytłumaczenia zagadkowej kwestii percepcji muzyki przez głuchych. Wskazał na współrezonowanie organizmu człowieka podczas stymulacji dźwiękowej, co przemawia za tym, że ciało człowieka głuchego jest zdolne do przewodnictwa akustyczno-wibracyjnego. Słuch kostny jest częścią składową przewodzenia dźwięków drogą, a w powiązaniu ze zwiększoną wrażliwością głuchych na wibroakustyczną sferę utworu może stanowić kluczowe wyjaśnienie fenomenu pozasłuchowego doświadczania muzyki.
Muzyka na żywo, wielozmysłowa narracja i silny, wizualny język sceniczny tworzą opowieść o determinacji, sile wyobraźni i o tym, że słuchanie może mieć wiele wymiarów: dostępnych dla każdego, niezależnie od sposobu odbioru świata.
***
"Evelyn. Na bosaka"
Premiera 8 czerwca 2026 w Kopalni Kultury w Czeladzi
tekst: Sandra Szwarc
reżyseria: Alina Moś
scenografia: Dagmara Cieślak
kostiumy: Aleksandra Stangricka
muzyka na żywo: Krzysztof Nowakowski
ruch sceniczny: Sofiia Popova
video: Tomasz Lipiński
tłumacz PJM: Irena Piecha
produkcja: Stowarzyszenie Teatr Damier
obsada:
Nicoletta Dragon
Tomasz Lipiński
Agata Śliwa
Joanna Wawrzyńska
Paulina Zdancewicz-Piotrowska
W projekcie biorą udział uczniowie z Zespołu Szkolno‑Przedszkolnego dla Dzieci Niesłyszących i Słabo Słyszących w Katowicach.
Spektakl jest realizowany dwujęzycznie - zarówno w języku polskim, jak i w Polskim Języku Migowym (PJM).
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury