Minęła pierwsza dekada Nowego Roku, warto więc spojrzeć wstecz, bo w 2025 działo się w Śląskim Teatrze Lalki i Aktora Ateneum wyjątkowo dużo. Dodajmy – dużo dobrego!
fot. Tomasz Zakrzewski/mat. teatru
W repertuarze pojawiły się dwa nowe tytuły: „Brzydkie kaczątko” wg Hansa Christiana Andersena w reżyserii i scenografii Anity Piotrowskiej (dla najmłodszych widzów) oraz prapremierowa realizacja opowiadania Szczepana Twardocha „Masara” w adaptacji i reżyserii Roberta Jarosza (dla młodych dorosłych).
Ateneum było ponadto koproducentem inscenizacji pt. „Alicja w Krainie Czarów” Lewisa Carrolla w reżyserii i scenografii Justyny Łagowskiej, przygotowanej przez Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego. W obsadzie znalazła się czwórka aktorów naszego zespołu – Katarzyna Prudło, Grzegorz Eckert, Dawid Kobiela i Bartosz Socha.
Galeria Ateneum zorganizowała sześć ekspozycji. Można było oglądać plakaty Kai Renkas, prace Olgi Pałki-Ślaskiej, malarstwo i grafikę Antoniego Kowalskiego, obrazy Kazimierza Cieślika, malarstwo Krzysztofa Rzeźniczka (w ramach XI Katowickiej Nocy Galerii NOC_K) oraz wyjątkową wystawę „80 lat minęło…” przygotowaną na jubileusz Teatru.
Wspaniałym miesiącem obfitującym w sukcesy artystyczne był dla nas marzec. Z okazji Światowego Dnia Lalkarstwa, podczas uroczystości w Instytucie Teatralnym w Warszawie, otrzymaliśmy Lalkarski Atest Jakości LAJK POLUNIMA 2024 za przedstawienie pt. „Inny” Jarosława Murawskiego w reżyserii Tomasza Maśląkowskiego. Nagroda ustanowiona została z myślą o wyróżniających się artystycznie spektaklach i twórcach teatralnych wykorzystujących lalkowe środki wyrazu. Warto dodać, że otrzymaliśmy ją jako pierwsi. Podczas tej samej gali dyrektorka Małgorzata Langier odznaczona została Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Krótko po Międzynarodowym Dniu Teatru w Teatrze Śląskim wręczono Złote Maski za rok 2024. Z radością informujemy, że wspomniane już wyżej przedstawienie „Inny” nagrodzono ZŁOTĄ MASKĄ w kategorii spektakl dla młodych widzów. Wśród nominowanych za rolę w teatrach lalkowych znalazł się natomiast odtwórca głównej postaci w tej samej sztuce – Michał Skiba.
fot. mat. teatru
„Inny” okazał się też inscenizacją niezwykle interesującą dla organizatorów festiwali i przeglądów. W styczniu zagraliśmy w krakowskim Nowohuckim Centrum Kultury w ramach Festiwalu Teatrów dla Dzieci. W kwietniu „Innego” oklaskiwano na scenie Teatru Lalki Tęcza podczas 3. Festiwalu Plastyki Teatrów Lalki i Formy w Słupsku. Z satysfakcją podkreślamy, że międzynarodowe jury przyznało NAGRODĘ ZA REŻYSERIĘ Tomaszowi Maśląkowskiemu „za oryginalne pomysły i unikalne rozwiązania sceniczne”. We wrześniu na VII Festiwalu małych Prapremier w Wałbrzychu NAGRODĘ ZA SCENOGRAFIĘ otrzymał z kolei Michał Dracz „za koncepcję łączącą funkcjonalność z wieloznaczną mobilnością”. Sztuka zebrała bardzo dobre recenzje na 15. Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Ożywionej Formy Maskarada w Rzeszowie i XXXII Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu.
To nie koniec sukcesów! Nasza aktorka – Urszula Gołdowska – zdobyła I nagrodę w 36. Konkursie na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży w Poznaniu za dramat „Kompania Kompletnej Klęski”, natomiast kierowniczce działu edukacji teatralnej, Annie Nowak, nadano odznakę honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.
Miło też odnotować, że współprodukowane przez nas przedstawienie „Alicja w Krainie Czarów” otrzymało nagrodę w konkursie Słoneczniki 2025 w kategorii „sztuki wizualne”.
W maju mieliśmy wielką przyjemność reprezentować województwo śląskie na Wystawie Światowej EXPO w japońskiej Osace. W programie znalazł się przygotowany specjalnie na tę okazję spektakl pt. „Niespodzianka” w reżyserii Daniela Arbaczewskiego, warsztaty i pokazy performatywne. W polskim pawilonie prezentowany był także filmowy materiał promocyjny o naszym Teatrze.
Najważniejszym wydarzeniem mijającego roku był jednak jubileusz 80-lecia Ateneum połączony z 15. Międzynarodowym Festiwalem Teatrów Lalek Katowice Dzieciom. W ciągu czterech dni (1-4 października) wystąpiły zespoły z Czech, Niemiec i Słowacji oraz osiem teatrów polskich (z Katowic, Łodzi, Poznania, Rzeszowa, Szczecina, Wałbrzycha). Myśl przewodnią stanowiła refleksja na temat kondycji psychofizycznej dzieci i młodzieży oraz roli sztuki w inspirowaniu i wspieraniu najmłodszych. Zorganizowano również panel dyskusyjny pn. „Teatr a świat młodego widza” oraz warsztaty teatralno-plastyczne, a wybrane wydarzenia odbywały się z audiodeskrypcją i tłumaczeniem na Polski Język Migowy. W Galerii Ateneum przygotowano natomiast wernisaż wystawy „80 lat minęło…”; towarzyszył jej bogato ilustrowany katalog o charakterze wydawnictwa jubileuszowego (dostępny na stronie https://ateneumteatr.pl/wp-content/uploads/2025/12/wydawnictwo-jubileuszowe-80-lat-minelo....pdf). Festiwal zakończyła uroczysta Gala Jubileuszowa, podczas której wręczone zostały: Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” dla Teatru Ateneum oraz indywidualne odznaczenia „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.
Sporo satysfakcji przyniosły Teatrowi działania edukacyjne o szerokim zakresie tematycznym. Odbyło się kilkaset warsztatów i wydarzeń w różnych cyklach programowych, adresowanych do grup szkolnych i przedszkolnych, rodzin czy pedagogów; z oferty regularnie korzystały osoby ze szczególnymi potrzebami, w tym z niepełnosprawnościami. Kontynuowaliśmy współpracę ze SOSW dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej, realizując projekt Po swojemu! w ramach programu Lato w teatrze (Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego), prowadziliśmy również warsztaty i konsultacje dla nauczycieli i animatorów kultury w kolejnym etapie dwuletniego projektu „ReFORMA” dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Dziękujemy wszystkim, którzy towarzyszyli i kibicowali Teatrowi przez cały 2025!
