Wielki przemysł, wielkie pieniądze i wielka wojna. Już 19 czerwca Teatr Polski w Bydgoszczy zaprosi widzów na ostatnią premierę sezonu 2025/2026 – „Zmierzch bogów” w reżyserii Waldemara Raźniaka, sceniczną adaptację kultowego filmu Luchina Viscontiego. To opowieść o rodzinie von Essenbecków, niemieckich przemysłowcach, którzy próbując ocalić swój majątek po dojściu Adolfa Hitlera do władzy, wikłają się w niebezpieczny flirt z nazizmem, prowadzący ich ku nieuchronnej katastrofie.
fot. mat. teatru
Raźniak sięga po Viscontiego nie tylko jako po klasykę kina, lecz przede wszystkim jako po materiał zaskakująco aktualny. Jak podkreśla reżyser, interesuje go mechanizm radykalizacji i to, jak łatwo człowiek może przejść od idealizmu do fanatyzmu. „Droga od idealizmu do fanatyzmu może być zaskakująco krótka” – zauważa. „Zmierzch bogów” pokazuje proces stopniowego oswajania zła poprzez kompromisy, oportunizm, milczenie i racjonalizowanie przemocy, a zarazem przypomina, że totalitaryzmy nie zaczynają się od obozów, lecz od języka, społecznego przyzwolenia i kompromisów elit.
Choć akcja rozgrywa się w latach 30. XX wieku, spektakl staje sięlustrem współczesności – opowieścią o świecie, w którym propaganda, logika siły i partykularny interes coraz częściej wyznaczają kierunek wydarzeń. W centrum tej historii znajduje się także dramat rozpadu więzi rodzinnych i społecznych pod naciskiem ideologii, strachu i bezwzględnej walki o wpływy. Visconti pokazuje moment, w którym lojalność wobec bliskich ustępuje lojalności wobec systemu – i właśnie ten proces brzmi dziś szczególnie mocno.
Szczególnego znaczenia ta realizacja nabiera w Bydgoszczy – mieście boleśnie naznaczonym doświadczeniem okupacji i złożoną polsko-niemiecką historią. Twórcy spektaklu odwołują się do lokalnej pamięci, a sama przestrzeń przedstawienia –zabytkowa Hala Pomp Muzeum Wodociągów w Bydgoszczy – wzmacnia historyczny i symboliczny wymiar opowieści. Industrialny charakter tego miejsca dobrze współbrzmi z atmosferą dramatu Viscontiego i nadaje całemu wydarzeniu dodatkową intensywność.
Jak mówi reżyser, „teatr może przypominać, że totalitaryzmy nie zaczynają się od obozów, lecz od języka, od społecznego przyzwolenia, od kompromisów elit, od obojętności wobec przemocy”. W tym sensie „Zmierzch bogów” nie jest wyłącznie historyczną rekonstrukcją, ale także próbą uruchomienia społecznej pamięci i wyobraźni. Spektakl stawia pytania o to, jak rodzi się zło, jak szybko kompromis może stać się przyzwoleniem, a interes – współudziałem.
Premiera spektaklu odbędzie się 19 czerwca w Hali Pomp Muzeum Wodociągów w Bydgoszczy, a kolejne pokazy zaplanowano na 20 i 21 czerwca. W obsadzie znaleźli się aktorzy i aktorki Teatru Polskiego w Bydgoszczy, a także gościnnie Kamilla Baar, Aleksandra Stasik, Bruno Maciejewski i Oskar Ruppel.
Twórczynie i twórcy:
Tekst: Nicola Badalucco, Enrico Medioli, Luchino Visconti
Reżyseria i adaptacja scenariusza filmu: Waldemar Raźniak
Przekład: Halina Kralowa
Dodatkowe tłumaczenie: Ewelina Damps
Scenografia i kostiumy: Barbara Guzik
Reżyseria świateł: Ada Bystrzycka
Asystent reżyserki świateł: Robert Łosicki
Kompozytor: Karol Nepelski
Choreografia: Oskar Malinowski
Lekcje gry na fortepianie: Emilia Biskupska
Producentka: Magdalena Niedźwiecka
Inspicjentka, asystentka reżysera: Hanna Gruszczyńska
Występują:
Kamilla Baar (gościnnie), Paweł L. Gilewski, Mirosław Guzowski, Marian Jaskulski, Karol Franek Nowiński, Emilia Piech, Jerzy Pożarowski, Michalina Rodak, Aleksandra Stasik (gościnnie), Michał Surówka, Marcin Zawodziński oraz Bruno Maciejewski (gościnnie) i Oskar Ruppel (gościnnie).
Bilety do nabycia w kasie Teatru Polskiego w Bydgoszczy czynnej od środy do piątku w godz. 14:00-18:00 a także na godzinę przed spektaklami ([email protected]; +48 52 339 78 18; +48 885 60 70 90) oraz poprzez stronę www.teatrpolski.pl (zakładka KUP BILET). Bilety na pokazy premierowe w cenie 85 zł, pokazy przedpremierowe i popremierowe 70 zł (normalny) / 50 zł (ulgowy).
