26 marca o godzinie 17:00 w Auli Ossolineum odbędzie się wernisaż dwóch wystaw przygotowanych przez Teatr Polski we Wrocławiu i Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Pierwsza – Scena Hasiora. Don Juan Teatru Polskiego we Wrocławiu – przywraca pamięć o jednym z najważniejszych spektakli w historii sceny przy Zapolskiej i wyjątkowej współpracy Władysława Hasiora z teatrem. Druga – Ślad spektaklu. Plakaty Teatru Polskiego we Wrocławiu – pokazuje plakat jako autonomiczny język wizualny teatru.
fot. mat. teatru
Wystawa poświęcona Don Juanowi (1970) w reżyserii Jerzego Krasowskiego koncentruje się wokół scenografii Władysława Hasiora – jednego z najwybitniejszych artystów polskiej sztuki powojennej. To właśnie jego monumentalne sztandary nadały przedstawieniu wyrazistą, rozpoznawalną tożsamość wizualną. Ekspozycja prowadzi od konkretnych obiektów – trzech sztandarów ze spektaklu oraz dwóch prac przekazanych jako nagrody w konkursie „Młodzież Poznaje Teatr”: sztandaru i obrazu-kolażu Krajobraz błękitnej nadziei – ku szerszemu kontekstowi – ku szerszemu kontekstowi: lat 1965–1975, kiedy Wrocław stał się jednym z najważniejszych ośrodków awangardowych poszukiwań artystycznych w Polsce.
Był to czas intensywnego współistnienia i przenikania się różnych dziedzin sztuki. We Wrocławiu działał zespół Jerzego Grotowskiego, międzynarodowe sukcesy odnosił Wrocławski Teatr Pantomimy Henryka Tomaszewskiego, a środowisko plastyczne skupiało się m.in. wokół Galerii pod Moną Lisą i idei Sympozjum Plastycznego Wrocław ’70. Istotną rolę odgrywał także studencki Teatr Kalambur, wprowadzający do miasta energie kontrkultury i alternatywnych form ekspresji, oraz twórczość Stanisława Dróżdża, rozwijającego poezję konkretną na pograniczu literatury i sztuk wizualnych. W tym pejzażu Teatr Polski – kierowany przez Krystynę Skuszankę i Jerzego Krasowskiego – należał do najważniejszych scen w kraju, łącząc nowoczesne odczytania klasyki z wyraźnym komentarzem współczesnym.
Don Juan Molière’a – historia libertyna i buntownika podważającego normy społeczne – w tej inscenizacji zyskał szczególną intensywność. Tytułową rolę zagrał Andrzej Hrydzewicz, jednak uwagę widzów przyciągał Witold Pyrkosz jako Sganarel – postać komiczna i zarazem ironiczny komentator działań bohatera.
Najważniejszym bohaterem tej opowieści pozostaje scenografia Hasiora – dynamiczna, materialna, podlegająca przemianom. Sztandary, budowane z tkanin, futer i przedmiotów codziennych, funkcjonowały jako formy o silnym ładunku symbolicznym, bliskie temu, co badacze określają mianem „teatru materii”. Na wystawie po raz pierwszy zgromadzono je razem, umożliwiając doświadczenie ich skali i ekspresji poza sceną, w dialogu z dokumentacją spektaklu.
Ważną rolę odgrywała także muzyka Adama Walacińskiego, z charakterystycznym wykorzystaniem organów, budująca napięcie między światem doczesnym a metafizycznym – na wystawie przywrócona w oryginalnym brzmieniu dzięki odzyskaniu nagrania ze szpuli. Zwiedzający będą mogli również wysłuchać odnalezionych w archiwum Polskiego Radia wywiadów z Władysławem Hasiorem, Krystyną Skuszanką i Jerzym Krasowskim.
Ekspozycja przypomina także o edukacyjnym wymiarze działalności Teatru Polskiego. Program „Młodzież Poznaje Teatr”, zainicjowany przez Annę Hannową, oraz wywodzący się z niego Klub 1212 budowały świadomą publiczność i tworzyły przestrzeń realnego dialogu młodych ludzi z teatrem. Na wystawie prezentowane są również recenzje pisane przez uczniów oraz inne materiały archiwalne z Działu Dokumentacji Życia Społecznego Ossolineum, pozwalające zobaczyć spektakl z perspektywy jego ówczesnych odbiorców.
Drugą wystawą jest „Ślad spektaklu. Plakaty Teatru Polskiego we Wrocławiu”, prezentowana w Ogrodzie Barokowym Ossolineum. Pokazuje ona plakat jako wizualny prolog przedstawienia, a zarazem jego trwały ślad – formę, która pozostaje, gdy spektakl znika. Graficzny skrót, metafora i autorski komentarz sprawiają, że plakat funkcjonuje jako niezależna wypowiedź artystyczna.
Ekspozycja odwołuje się do tradycji polskiej szkoły plakatu i prezentuje prace wybitnych grafików współpracujących z Teatrem Polskim we Wrocławiu, m.in. Jana Jaromira Aleksiuna, Daniela Mroza, Andrzeja Pągowskiego, Wiktora Sadowskiego i Franciszka Starowieyskiego, wpisując teatr w przestrzeń miejską i historię polskiej grafiki.
Obie wystawy prowadzą równoległe, uzupełniające się narracje: jedna skupia się na konkretnym spektaklu i jego materialnym, artystycznym wymiarze, druga – na języku wizualnym teatru.
Scena Hasiora. Don Juan Teatru Polskiego we Wrocławiu
26 marca–30 września 2026, Aula Ossolineum
Organizatorzy: Teatr Polski we Wrocławiu, Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Autor projektu ekspozycji: Jan Głąb
Kuratorki: Joanna Degler, Elżbieta Małecka, Aleksandra Matyja, Barbara Otfinowska
Wystawę tworzyli: Daniel Dolasiński, Julia Godlewska, Bogumiła Grabowska, Damian Jędraszczyk, Maciej Kabata, Grzegorz Kaleta, Tomasz Konieczny, Piotr Kruszakin, Jan Lindner, Jarosław Minałto, Arkadiusz Mrożek, Bartosz Nyczak, Paweł Olszewski, Mariusz Perlik, Mikołaj Pływacz, Jędrzej Sierpiński, Michał Skrzypek, Grzegorz Smolis, Paweł Stanaszek, Mateusz Stasiuk, Joanna Szot, Zbigniew Wieczorek
Promocja: Liliana Kiekis-Kozica, Katarzyna Uczkiewicz, Julia Wach
Ślad spektaklu. Plakaty Teatru Polskiego we Wrocławiu
26 marca–30 czerwca 2026, Ogród Barokowy przy Ossolineum
Wystawy wpisują się w obchody osiemdziesięciolecia Teatru Polskiego we Wrocławiu.
