Jak informuje Ewa Mecner na blogu Artystyczne spojrzenie, 11 grudnia 2026 roku na Scenie na Świebodzkim odbędzie się premiera spektaklu „Tartuffe” w reżyserii Anny Augustynowicz. Pokazy przedpremierowe rozpoczną się 5 grudnia.
fot. Mikołaj Pływacz
Anna Augustynowicz odczytuje komedię Molière’a przede wszystkim jako dramat rodzinny, a zarazem etyczny. Orgon przyjmuje pod swój dach Tartuffe’a, którego uważa za wzór pobożności i skromności. Pod wpływem przybysza stopniowo odwraca się od najbliższych, gotów oddać mu córkę za żonę i przepisać majątek. Ale czy tylko Tartuffe kłamie? Reżyserkę interesuje rozdźwięk między deklarowanymi zasadami a rzeczywistym postępowaniem bohaterów, których wyborami kierują również namiętności, pragnienia i własny interes. Ważne staje się rozróżnienie między etyką – zasadami zakorzenionymi w kulturze – a moralnością, zależną od wolnej woli i świadomych decyzji człowieka.
Augustynowicz dostrzega również polityczny wymiar komedii. U Molière’a to monarcha ostatecznie przywraca sprawiedliwość. Czy jednak potrzebujemy takich arbitrów? Pytanie nabiera szczególnego znaczenia w czasach odradzających się tendencji autorytarnych, gdy władza coraz częściej rości sobie prawo do niepodważalnego autorytetu.
Reżyserka określa "Tartuffe’a" mianem „komedii serio”. Rezygnując z teatralnej iluzji, chce uczynić widza świadkiem wydarzeń i pozostawić mu możliwość samodzielnej oceny postępowania bohaterów. Komedia Molière’a ma skłaniać nie tylko do śmiechu z cudzej obłudy, ale również do spojrzenia z dystansem na siebie. Wszyscy bowiem uczestniczymy w tej samej ludzkiej komedii.
Spektakl powstaje w przekładzie Jerzego Radziwiłowicza, zatytułowanym "Tartuffe albo Szalbierz". Tłumacz zachował wierszowaną formę komedii, sprawiając jednak, że jej język bliższy jest współczesnej mowie. Tytuł przekładu nawiązuje do francuskiego oryginału – "Le Tartuffe ou l’Imposteur" – i w odróżnieniu od utrwalonego w polskiej tradycji "Świętoszka" akcentuje oszustwo, a nie tylko pozorną pobożność bohatera.
Realizatorzy:
przekład – Jerzy Radziwiłowicz
scenografia – Marek Braun
kostiumy – Wanda Kowalska
muzyka – Jan Marek Kamiński
światła i multimedia – Wojtek Kapela
Obsada:
Pani Pernelle – Bożena Baranowska
Orgon – Marian Czerski
Elmira – Aldona Struzik
Marianna – Anna Haba / Beata Śliwińska
Damis – Igor Kowalik
Kleant – Marek Feliksiak
Doryna – Martyna Witowska
Walery – Maciej Gisman / Błażej Michalski
Tartuffe – Ernest Nita
Zespół scrumowy
product owner – Kajka Gonera
scrum master – Michał Grudziński
scrum team: Dariusz Bartołd, Krzysztof Cichocki, Joanna Degler, Bartosz Przybylak, Alicja Romanowska, Jadwiga Ziemińska
Inspicjentka/suflerka
Magdalena Kabata
(mat.pras.)
