20 marca p godz. 17 na Scenie Kameralnej Wrocławskiego Teatru Lalek odbędzie się premiera spektaklu „Kaczątko” w reżyserii Piotra Żukowskiego. Będzie to kameralny spektakl na motywach klasycznej baśni, w którym wszystkie role grane są przez jedną aktorkę.
fot. Natalia Kabanow/mat. teatru
Baśń o brzydkim kaczątku staje się punktem wyjścia do opowieści o poszukiwaniu swojego miejsca. Narrator to wyrzucony z cyrku klaun. Całą swoją historię zabrał ze sobą w walizkach. W każdej z nich kryje się mały świat, wyczarowywany na oczach widzów dzięki środkom teatru formy i teatru przedmiotu. Klaun, mówiąc o kaczątku, mówi jednocześnie o sobie, ale także o nas – bo któż z nas nie czuł się kiedyś niepasującym czy niewystarczającym? Nie marzył o odnalezieniu swojego miejsca w świecie?
Znane baśniowe motywy zostały w KACZĄTKU zinterpretowane na nowo przez przedstawicieli najmłodszego pokolenia twórców teatralnych. Dzięki temu spektakl mówi już nie tylko o tym, że każdy z nas nosi w sobie potencjał rozwoju i zmiany, ale też o uczuciu, które często towarzyszy dzieciom w zderzeniu ze światem dorosłych: że są niezrozumiane, niewystarczające, nie takie, jak powinny być. KACZĄTKO jest ponadczasową historią o dorastaniu, a jej uniwersalność tkwi także w tym, że wszyscy – również dorośli – mogą identyfikować się z nieprzystającym do otoczenia bohaterem.
„Brzydkie kaczątko” Hansa Christiana Andersena to klasyczna baśń o odrzuceniu i samotności. Młodzi twórcy wnoszą do niej nadzieję, mówiąc o samoakceptacji i zadając widzom pytanie: czy na pewno musimy się zmienić, by być lubianymi?
Twórcy spektaklu to studenci wrocławskich uczelni artystycznych: Akademii Sztuk Teatralnych (reżyser i asystent reżysera), Akademii Sztuk Pięknych (scenografowie), Akademii Muzycznej (kompozytor). Zespół zaproponował nowe odczytanie klasyki także w warstwie wizualnej i dźwiękowej: estetykę nowego cyrku oraz muzykę jazzową.
Marta Kurowska (specjalistka ds. dostępności i edukacji WTL):
Spektaklowi towarzyszą liczne działania, wspierające rodziny z małymi dziećmi, widzów neuroróżnorodnych, osoby w kryzysach zdrowia psychicznego. W próbach przedstawienia uczestniczyły dzieci z przedszkoli integracyjnych i terapeutycznych oraz pacjenci dziennego oddziału psychiatrii dziecięcej. Na podstawie obserwacji i rozmów z widzami, wspólnych zabaw i warsztatów, twórcy przygotowali przedstawienie, które w szczególny sposób dba o poczucie bezpieczeństwa małego widza, odpowiada na jego potrzeby emocjonalne i sensoryczne.
Spektakl, choć czerpie inspiracje z Andersenowskiego „Brzydkiego kaczątka”, nie opowiada historii wprost. Nie daje odpowiedzi. Stawia pytania i zachęca dzieci i dorosłych do refleksji. Bohaterka spektaklu na każdym kroku analizuje różne zjawiska: tożsamość, dom, relacje, role, które przyjmujemy. Odziera je z klisz i przyzwyczajeń, próbuje dotrzeć - zrozumieć ich najgłębszą istotę. W tym geście Żukowski idzie o krok dalej niż Andersen. Nie tylko pokazuje opozycję norma – niedopasowanie, poczucie odrzucenia i poszukiwanie własnego stada, ale pyta, czym jest norma i czy dla każdego oznacza to samo.
„Kaczątko” to spektakl, który powstał z głębokiego zaufania do widza. Reżyser zaprasza do poszukiwania własnych ścieżek, osobistych odpowiedzi na postawione pytania. Wiara w dziecięcą wyobraźnie odsłania się również w warstwie plastycznej spektaklu.
„Kaczątko” jest bogate w metafory, znaki, które każdy widz może odczytać po swojemu. Twórcy unikają dosłowności. Odbiorca nie zobaczy w przedstawieniu gospodarstwa, łąki, stawu. W zamian dostanie opowieść utkaną ze słów, symbolicznych rekwizytów, światła, dźwięku, emocji. Opowieść, którą będzie mógł wypełnić własną wrażliwością i wyobraźnią. Bo „Kaczątko” to manifest prawa do bycia sobą. Dla młodych odbiorców to zaproszenie do refleksji. Przestrzeń sprawczości, w której dziecko buduje swoją siłę, samodzielność, odporność. Przestrzeń inkluzywności, w której mieści się wiele różnych ścieżek, sposobów na życie – i wszystkie są równie dobre. Przestrzeń, w której dziecko – przy wsparciu czułego opiekuna, bliskiej osoby dorosłej – może stać się najlepszym ekspertem od samego siebie.
DOSTĘPNOŚĆ
Do spektaklu „Kaczątko” w reżyserii Piotra Żukowskiego Wrocławski Teatr Lalek zaplanował dodatkowe działania, wspierające widzów w różnych obszarach dostępności.
W kontekście tej premiery szczególnie skupiamy się na rodzinach i dzieciach, które z różnych powodów mogą czuć się wykluczone, „niepasujące” do rówieśników –neuroróżnorodnych, z niepełnosprawnościami, w kryzysach zdrowia psychicznego. Doświadczają one licznych wyzwań w obszarach adaptacji, komunikacji społecznej, nastroju i emocji. We Wrocławskim Teatrze Lalek staramy się je wesprzeć.
Dlatego na już na etapie prób spektaklu przygotowaliśmy warsztaty wprowadzające w przedszkolach terapeutycznych i integracyjnych oraz w szkołach i na oddziałach. Dzieci biorą udział w próbach przedstawienia.
Spektakl „Kaczątko” będzie dostępny dla wielu grup odbiorców. Do przedstawienia przygotujemy m.in.:
* przedprzewodnik – bezpłatną publikację elektroniczną, w której zamieścimy szczegółowe informacje dla odbiorców, którzy chcą się lepiej przygotować do wizyty w teatrze,
* audiodeskrypcję dla widzów z trudnościami w obszarze widzenia,
* oprowadzanie „touch-tour” i pomoce dotykowe dla widzów z niepełnosprawnością wzroku,
* film wprowadzający i tłumaczenie spektaklu na Polski Język Migowy,
* tekst objaśniający dla odbiorców z trudnościami w obszarze rozumienia,
* udostępnienie spektaklu w formule ‘relaxed performance” – swobodnego przedstawienia, bardziej przyjaznego dla odbiorców neuroróżnorodnych.
Partycypacja i dostępność przedstawienia zostały przygotowane w ramach projektu „Teatr wrażliwy. Poprawa dostępności oferty i wydarzeń Wrocławskiego Teatru Lalek”
BIOGRAMY TWÓRCÓW SPEKTAKLU KACZĄTKO:
PIOTR ŻUKOWSKI (scenariusz i reżyseria) – aktor, absolwent Moskiewskiej Szkoły Teatralnej
(2021). Po otrzymaniu dyplomu aktora i wykładowcy dyscyplin twórczych niezależnie od kariery aktorskiej rozwijał się też jako pedagog, prowadząc warsztaty teatralne dla młodzieży w Polsce, Rosji (do 2022) oraz w Czechach. Od 2022 r. student reżyserii teatru lalek w Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie, Filii we Wrocławiu.
Jako aktor współpracował między innymi z teatrem Witkacego w Zakopanem w WIŚNIOWYM SADZIE w reż. Nikołaja Kolady czy teatrem BOTO w Sopocie w CZASAMI ZAPOMINAM w reż. Wiery Wołżańskiej.
Jego studenckie spektakle można było zobaczyć w ramach festiwali i przeglądów na deskach takich teatrów jak Wrocławski Teatr Współczesny (MEDEA) czy Teatr Baj Pomorski w Toruniu (UMKA).
We Wrocławskim Teatrze Lalek pełnił rolę asystenta reżysera przy SPRZEDAWCACH BAJEK (reż. Jakub Krofta) i KAROLCI (reż. Lena Frankiewicz).
ŁUKASZ FILIPOWICZ (asystent reżysera) – od 2022 r. student Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie Filia we Wrocławiu na Wydziale Lalkarskim. Jako aktor występował m.in. na festiwalu Nowa Siła Kuratorska z projektem (NIE)FOREMNI w Teatrze Animacji w Poznaniu (2024), w spektaklu KTO SIE BOI PANI Ś. podczas Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Lalkarskiej w Bielsku Białej (2024), a także w spektaklu SOLARIS podczas festiwalu "STUDIO" w Targu Mures (2025).
Z Piotrem Żukowskim współpracował przy wielu spektaklach takich jak: UMKA, MEDEA, GŁODOMOR, PAŃSTWO GŁUPTAKOWIE, pokazywanych na scenach we Wrocławiu, Opolu i Toruniu.
EMILIA BURTAN, OSKAR SZCZĘŚNIAK (scenografia i kostiumy) – studenci II roku scenografii na Wrocławskiej Akademii Sztuk Pięknych. Tworzyli scenografię oraz kostiumy do spektakli egzaminacyjnych współpracując ze studentami Akademii Sztuk Teatralnych we Wrocławiu, m.in. UMKA (reż. Piotr Żukowski), który brał udział w Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Lalek i Formy "Spotkania" w Toruniu. KACZĄTKO jest ich debiutem na deskach teatru.
Emilia jest absolwentką Liceum Plastycznego w Nowym Wiśniczu (dyplom z Renowacji Elementów Architektury).
Oskar przygotował scenografię i kostiumy do spektaklu KARALUCHY opracowanego w ramach współpracy
z Akademią Sztuk Teatralnych, wystawianym na festiwalu PSTRO w Gdańsku.
MACIEJ DOMAŃSKI (muzyka) – kompozytor, student III roku I st. na Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu w klasie prof. dr hab. Krystiana Kiełba. W 2025 roku, na tej samej uczelni, zdobył tytuł magistra sztuki, studiując kontrabas w klasie dra hab. Pawła Jabłczyńskiego.
Realizuje się zarówno w sferze muzyki klasycznej, jak i teatralnej. W 2024 r. podczas obchodów Święta Nauki we Wrocławiu miała miejsce prapremiera jego pieśni pt. PIEŚŃ WZAJEMNEGO SZACUNKU, a w 2025 roku w Filharmonii Dolnośląskiej odbyła się prapremiera poematu symfonicznego pt. DUCH GÓR pod batutą Mirosława Jacka Błaszczyka.
W dziedzinie muzyki teatralnej współpracował z reżyserem Piotrem Żukowskim, tworząc oprawę dźwiękową do takich spektakli jak: MEDEA, WANIA ŻYJE (czytanie performatywne) oraz UMKA. W 2025 został wyróżniony Grand Prix na IVth Gabriel Fauré MUSIC WORLD COMPETITION.
ALICJA PIETRUCKA (reżyseria światła) – realizatorka i reżyserka światła, twórczyni wizualizacji multimedialnych. Od 2008 r. związana z Wrocławskim Teatrem Lalek.
Współpracowała m.in. z Janem Peszkiem (WRONIEC), Leną Frankiewicz (ZIEMIANIE, DYPLOM ZE SNÓW), Michałem Derlatką (PIOTRUŚ PAN, BAJKA O KSIĘCIU PIPO), Agatą Kucińską (PINOKIO).
W ostatnim czasie wyreżyserowała światła do spektaklu ODYSEJA w reżyserii Jakuba Roszkowskiego (Wrocławski Teatr Lalek), a także PIERWSZE RAZY w reżyserii Jakuba Krofty, MOJE SERCE, MÓJ LÓD w reżyserii Pawła Wolaka i Katarzyny Dworak (Akademia Sztuk Teatralnych we Wrocławiu), Piotrem Soroką przy okazji produkcji MISIACZEK, Świat WOW! (Wrocławski Teatr Lalek) oraz O TYM MOŻNA ROZMAWIAĆ TYLKO Z KRÓLIKAMI (Lubuski Teatr w Zielonej Górze) oraz Tomaszem Maśląkowskim (KULKA, BAAACH!)
Od 2020 r. pedagożka Akademii Sztuk Teatralnych – prowadzi zajęcia z reżyserii światła dla studentów reżyserii teatru lalek.
JACEK TIMINGERIU (konsultacje cyrkowe) – reżyser, performer, muzyk, instruktor. Zajmuje się nowym cyrkiem, teatrem oraz współczesną klaunadą głównie w ramach działalności wrocławskiego Kolektywu KEJOS oraz innych grup niezależnego nurtu.
Wraz z Kolektywem KEJOS tworzy przedstawienia cyrkowo-teatralne (między innymi: „Nie Tak Ty”, “Miasto którego nie było”, “Epitafium Błazna”, gala European Juggling Convention) oraz prowadzi liczne projekty edukacyjne i kulturalne (Centrum Nowego Cyrku przy CBK FAMA). Jako reżyser tworzy przedstawienia we współpracy z innymi teatrami (“Opowieści ze zmyślonego cyrku” w Teatrze Dzieci Zagłębia im. Jana Dormana w Będzinie, “Supermarket i Narodowe Voodoo” w OPT Gardzienice, “Władca Skarpetek” w Teatrze Lalki i Aktora w Wałbrzychu).
Od wielu lat pracuje z dziećmi i młodzieżą w ramach różnych przedsięwzięć kulturalnych (projekt „Brave Kids”, “Lelenfant”, "KEJOS cyrk bez granic" i wiele innych). Pracuje jako aktor i instruktor w ramach działalności fundacji Czerwone Noski Klown w Szpitalu.
Jest współtwórcą i członkiem rodzinnego zespołu muzycznego „Kapela Timingeriu” (płyty - “Radio ROM”, “Gadzie i Goje”; nagroda WARTO 2019).
Studiował antropologię kultury na Uniwersytecie Wrocławskim, reżyserię na wrocławskiej PWST (obecnie AST). Ukończył również Akademię Praktyk Teatralnych “Gardzienice”. Obecnie uczęszcza na kursy w International School of Humor we Wiedniu.
